lanugo
Lanugo to delikatne, cienkie i niepigmentowane owłosienie pokrywające ciało płodu. Pojawia się około 5. miesiąca życia płodowego i zwykle zanika przed narodzinami lub krótko po nich. U donoszonych noworodków lanugo może być jeszcze widoczne na ramionach, plecach i uszach.
W kontekście klinicznym, obecność lanugo u dorosłych i dzieci starszych jest objawem alarmującym, często związanym z zaburzeniami odżywiania, szczególnie anoreksją. Pojawia się jako mechanizm adaptacyjny organizmu próbującego zachować ciepło w warunkach znacznego niedoboru tkanki tłuszczowej. Występowanie lanugo obserwuje się również u pacjentów wyniszczonych chorobami przewlekłymi oraz w niektórych zaburzeniach endokrynologicznych.
Diagnostyka różnicowa obecności lanugo u osób dorosłych powinna obejmować ocenę stanu odżywienia, badania endokrynologiczne oraz wykluczenie chorób przewlekłych. Leczenie jest ukierunkowane na przyczynę podstawową – w przypadku zaburzeń odżywiania konieczne jest kompleksowe postępowanie terapeutyczne z udziałem psychiatry, psychologa i dietetyka.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenia odżywiania – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zaburzenia odżywiania stanowią poważne zaburzenia psychiczne, które wymagają kompleksowego, wielodyscyplinarnego podejścia terapeutycznego. Pielęgniarki odgrywają kluczową rolę w wczesnej identyfikacji objawów, takich jak nieprawidłowy BMI, rytuały żywieniowe, zaburzenia równowagi elektrolitowej czy objawy niedożywienia (np. lanugo, utrata masy mięśniowej, arytmie). Monitorowanie parametrów fizycznych, w tym ciśnienia krwi w różnych pozycjach, bilansu płynów oraz masy ciała (ważenie 2-3 razy w tygodniu), jest niezbędne dla oceny skuteczności leczenia i zapobiegania zespołowi ponownego odżywienia. Wsparcie psychologiczne, w tym ocena zniekształcenia obrazu ciała i myśli samobójczych, jest integralną częścią opieki, a interwencje pielęgniarskie obejmują koordynację opieki, edukację zdrowotną oraz współpracę z dietetykami i specjalistami zdrowia psychicznego. Leczenie może odbywać się na różnych poziomach – od hospitalizacji w przypadku masy ciała poniżej 75% normy, temperatury ciała <36°C czy poważnych zaburzeń elektrolitowych, po intensywne programy ambulatoryjne i terapię rodzinną (FBT) u młodzieży.
bulimia, ciśnienie krwi, dietetyk, intensywne leczenie ambulatoryjne, jadłowstręt psychiczny, lanugo, lek przeciwdepresyjny, myśl samobójcza, niska samoocena, podejście wielodyscyplinarne, równowaga elektrolitowa, środek przeczyszczający, terapia dialektyczno-behawioralna, terapia poznawczo-behawioralna, terapia rodzinna, terapia środowiskowa, wskaźnik śmiertelności, wywiad motywacyjny, zaburzenie objadania się, zaburzenie obrazu ciała, zaburzenie odżywiania, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zachowanie kompensacyjne, zespół ponownego odżywiania, zniekształcone postrzeganie - Leksykon chorób i schorzeń
Jadłowstręt psychiczny – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Jadłowstręt psychiczny (anorexia nervosa) to zaburzenie odżywiania o wysokim ryzyku śmiertelności, charakteryzujące się masą ciała poniżej 75% idealnej, bradykardią (<50 uderzeń/min), hipotensją (ciśnienie skurczowe <90 mmHg), hipotermią (<35,6°C) oraz poważnymi zaburzeniami elektrolitowymi i arytmiami. Hospitalizacja jest wskazana przy ciężkim niedożywieniu, zaburzeniach elektrolitowych, psychozie, wysokim ryzyku samobójstwa lub braku wsparcia społecznego. Kompleksowa ocena pielęgniarska obejmuje monitorowanie masy ciała, BMI, parametrów życiowych, stanu odżywienia, nawodnienia oraz oceny ryzyka samobójczego. Leczenie wymaga stopniowego ponownego odżywiania, zapobiegania zespołowi ponownego odżywienia, wsparcia psychologicznego oraz interdyscyplinarnego podejścia z udziałem lekarzy, psychoterapeutów i dietetyków. Terapie obejmują m.in. CBT, MANTRA, SSCM, FPT oraz Family-Based Treatment, a farmakoterapia jest stosowana głównie w leczeniu współistniejących zaburzeń psychicznych (np. SSRI, leki przeciwlękowe).
amenorrhea, chlorpromazyna, cyproheptadyna, depresja oporna na leczenie, fluoksetyna, hipowolemia, jadłowstręt psychiczny, klomipramina, lanugo, motywacja pacjenta, niedociśnienie ortostatyczne, niedożywienie, olanzapina, opieka paliatywna, próba samobójcza, problem zdrowotny, równowaga elektrolitowa, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sojusz terapeutyczny, środek przeczyszczający, stan nawodnienia, stan odżywienia, terapia poznawczo-behawioralna, zaburzenie elektrolitowe, zawroty głowy, zespół ponownego odżywienia, zniekształcone postrzeganie, zniekształcony obraz ciała - Leksykon chorób i schorzeń
Jadłowstręt psychiczny – Objawy
Jadłowstręt psychiczny (anorexia nervosa) to poważne zaburzenie odżywiania charakteryzujące się świadomym ograniczaniem spożycia pokarmów, prowadzącym do znacznej utraty masy ciała poniżej 85% prawidłowej masy dla wieku, wzrostu i płci, z towarzyszącym zaburzonym obrazem ciała i intensywnym lękiem przed przytyciem. Objawy fizyczne obejmują m.in. bradykardię (często poniżej 60 uderzeń/min), hipotensję, zaburzenia elektrolitowe (zwłaszcza hipokaliemię), amenorrhea, osteopenię i osteoporozę (dotyczącą do 90% kobiet), a także zmiany neurologiczne i zaburzenia funkcji wielu układów. Choroba ma wysoki wskaźnik śmiertelności, głównie z powodu powikłań kardiologicznych i samobójstw. Wyróżnia się także jadłowstręt atypowy, gdzie pomimo prawidłowej masy ciała występują wszystkie psychologiczne i behawioralne cechy anoreksji oraz poważne powikłania niedożywienia.
amenorrhea, anemia, arytmia, bradykardia, choroba psychiczna, depresja, drgawki, hipoglikemia, hipokaliemia, hipotensja, interwencja terapeutyczna, jadłowstręt psychiczny, lanugo, leukopenia, myśli samobójcze, niedożywienie, niewydolność serca, niskie ciśnienie krwi, ograniczanie przyjmowania pokarmów, osteopenia, osteoporoza, powikłania hematologiczne, powikłania nerkowe, powikłania neurologiczne, powikłania sercowo-naczyniowe, powikłania żołądkowo-jelitowe, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, stłuszczenie wątroby, trombocytopenia, utrata masy ciała, wskaźnik BMI, wyniszczenie organizmu, wywoływanie wymiotów, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia lękowe, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, zaburzenia rytmu serca, zaburzenie odżywiania, zaburzony obraz ciała, zespół ponownego odżywienia, złamania