działanie ganglioplegiczne
Działanie ganglioplegiczne to efekt farmakologiczny polegający na blokowaniu przewodnictwa w zwojach autonomicznego układu nerwowego. Substancje o takim działaniu hamują przekaźnictwo synaptyczne między neuronami przedzwojowymi a pozazwojowymi poprzez blokowanie receptorów nikotynowych dla acetylocholiny.
Leki ganglioplegiczne znajdują zastosowanie w leczeniu nadciśnienia tętniczego, zwłaszcza w przełomach nadciśnieniowych, oraz w kontrolowaniu krwawień w obrębie przewodu pokarmowego. Przykładami takich substancji są trimetafan, pentolinium i heksametonium. Ze względu na szeroki zakres działania (blokowanie zarówno układu współczulnego, jak i przywspółczulnego) ich stosowanie wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi.
Skutki uboczne działania ganglioplegicznego obejmują niedociśnienie ortostatyczne, zaburzenia widzenia, suchość w jamie ustnej, zaparcia, zatrzymanie moczu oraz impotencję. Z powodu niekorzystnego profilu bezpieczeństwa leki te zostały w dużej mierze zastąpione przez nowocześniejsze, bardziej selektywne środki hipotensyjne. Obecnie wykorzystywane są głównie w warunkach kontrolowanych, np. podczas zabiegów operacyjnych wymagających kontrolowanej hipotensji.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Scopolan compositum to lek zawierający butylobromek hioscyny (10 mg) oraz metamizol sodowy jednowodny (250 mg), łączący działanie spazmolityczne i przeciwbólowe. Butylobromek hioscyny działa poprzez blokadę receptorów muskarynowych i nikotynowych w pozazwojowych neuronach przywspółczulnych, wykazując selektywność wobec zwojów śródściennych przewodu pokarmowego, dróg żółciowych i moczowo-płciowych. Jego działanie parasympatykolityczne prowadzi do rozkurczu mięśni gładkich i hamowania wydzielania gruczołów egzokrynnych, przy czym nie wywołuje typowej suchości w jamie ustnej. Metamizol sodowy jednowodny, będący pochodną pirazolonu i NLPZ, wykazuje silne działanie analgetyczne i przeciwgorączkowe, słabsze przeciwzapalne oraz dodatkowe efekty spazmolityczne i uspokajające, mechanizm działania opiera się głównie na hamowaniu cyklooksygenazy w ośrodkowym i obwodowym układzie nerwowym, co zmniejsza syntezę prostaglandyn odpowiedzialnych za hiperalgezję.
alkaloidy Atropa belladonna, analgetyk, bariera krew-mózg, butylobromek hioscyny, dysfagia, działanie antypyretyczne, działanie cholinolityczne, działanie ganglioplegiczne, działanie parasympatykolityczne, działanie przeciwgorączkowe, działanie spazmolityczne, hiperalgezja, metamizol sodowy jednowodny, neuronalna cyklooksygenaza, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ośrodkowy układ nerwowy, perystaltyka przełyku, pochodna pirazolonu, prostaglandyna, rdzeń kręgowy, receptory cholinergiczne muskarynowe, receptory nikotynowe, skurcz mięśni gładkich, zwoje wegetatywne -
Leksykon substancji czynnych
Butylobromek hioscyny, obecny w preparacie Scopolan compositum w dawce 10 mg na tabletkę drażowaną, jest alkaloidem Atropa belladonna o działaniu spazmolitycznym. Mechanizm jego działania opiera się na niewybiórczej blokadzie receptorów muskarynowych w pozazwojowych neuronach przywspółczulnych oraz receptorów nikotynowych w zwojach autonomicznego układu nerwowego. Substancja wykazuje specyficzność tkankową, oddziałując głównie na zwoje śródścienne przewodu pokarmowego, dróg żółciowych oraz układu moczowo-płciowego. Dzięki swojej strukturze chemicznej, jako zasada amoniowa, butylobromek hioscyny słabo przenika barierę krew-mózg, co eliminuje działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego. Efektem farmakodynamicznym jest zniesienie skurczów mięśni gładkich w wymienionych układach oraz hamowanie perystaltyki całego przewodu pokarmowego, a także osłabienie wydzielania egzokrynnego żołądka, jelit i śliny, przy minimalnym ryzyku suchości w jamie ustnej.
alkaloidy Atropa belladonna, bariera krew-mózg, butylobromek hioscyny, działanie ganglioplegiczne, działanie parasympatykolityczne, działanie przeciwgorączkowe, działanie spazmolityczne, metamizol sodowy jednowodny, niesteroidowe leki przeciwzapalne, perystaltyka przewodu pokarmowego, pochodne pirazolonu, preparaty antycholinergiczne, receptory cholinergiczne muskarynowe, receptory nikotynowe, Scopolan compositum, synteza prostaglandyn, transmisja bodźców bólowych, wegetatywny układ nerwowy
