rozwieracz źrenicy
Rozwieracze źrenicy to grupa leków oftalmologicznych, których głównym działaniem farmakologicznym jest rozszerzenie źrenicy (midriaza). Dzielą się na dwie podstawowe grupy: sympatykomimetyki (np. fenylefryna, adrenalina) oraz parasympatykolityki (np. atropina, tropikamid, cyklopentolat).
Sympatykomimetyki działają poprzez pobudzenie receptorów α-adrenergicznych w mięśniu rozwierającym źrenicę, powodując jego skurcz. Parasympatykolityki natomiast blokują receptory muskarynowe w mięśniu zwierającym źrenicę, wywołując jej rozluźnienie i w konsekwencji rozszerzenie źrenicy.
Rozwieracze źrenicy są powszechnie stosowane w diagnostyce okulistycznej, umożliwiając dokładne badanie dna oka, w tym siatkówki, naczyniówki i nerwu wzrokowego. Ponadto, wykorzystuje się je przed zabiegami okulistycznymi oraz w leczeniu niektórych stanów patologicznych oka, takich jak zapalenie tęczówki czy ciała rzęskowego, gdzie rozszerzenie źrenicy zapobiega powstawaniu zrostów.
Należy pamiętać, że leki rozszerzające źrenicę mogą powodować przejściowe zaburzenia widzenia i nadwrażliwość na światło. Przeciwwskazane są u pacjentów z jaskrą z zamkniętym kątem przesączania, gdyż mogą wywołać ostry atak jaskry. U osób starszych oraz pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego stosowanie rozwieraczy źrenicy wymaga szczególnej ostrożności.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Tropikamid – Właściwości farmakodynamiczne
Tropikamid, parasympatykolityczny antagonista receptorów muskarynowych M4, jest stosowany w okulistyce do rozszerzania źrenicy (mydriaza) oraz porażenia akomodacji (cykloplegia). W stężeniach 0,5% (5 mg/ml) powoduje głównie mydriazę, natomiast w 1% (10 mg/ml) wywołuje także istotne porażenie akomodacji. W porównaniu do atropiny, tropikamid charakteryzuje się szybszym początkiem działania i krótszym czasem trwania efektu (około 5-7 godzin). Preparaty zawierające tropikamid, takie jak Tropicamidum WZF (krople) oraz Mydrane (wstrzyknięcie dokomorowe), są wykorzystywane zarówno w diagnostyce, jak i w chirurgii okulistycznej, zwłaszcza podczas operacji usunięcia zaćmy. Mydrane łączy tropikamid (0,2 mg/ml) z fenylefryną (3,1 mg/ml) i lidokainą (10 mg/ml), co zapewnia synergistyczne rozszerzenie źrenicy i znieczulenie miejscowe.
atropina, cefuroksym, cykloplegia, działanie parasympatykolityczne, fenylefryna, implant wewnątrzgałkowy, kapsuloreksja, lek parasympatykolityczny, lidokaina, mięsień ciała rzęskowego, mięsień rzęskowy, mięsień zwieracz źrenicy, mydriaza, operacja zaćmy, porażenie akomodacji, receptor alfa-adrenergiczny, rozwieracz źrenicy, środek rozszerzający źrenice, stymulacja cholinergiczna, substancja sympatykomimetyczna, tetrakaina, tropikamid, wiskoelastyk, wstrzyknięcie dokomorowe, zaćma, znieczulenie - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Mydrane (0,2 mg + 3,1 mg + 10 mg)/ml
Preparat Mydrane to roztwór do wstrzykiwań dokomorowych zawierający tropikamid (0,2 mg/ml), fenylefrynę chlorowodorek (3,1 mg/ml) oraz lidokainę chlorowodorek jednowodny (10 mg/ml), łączący działanie rozszerzające źrenicę i porażające akomodację z miejscowym znieczuleniem. Fenylefryna działa jako sympatykomimetyk alfa-adrenergiczny, powodując rozszerzenie źrenicy bez wpływu na akomodację, natomiast tropikamid blokuje receptory muskarynowe M4, wywołując zarówno rozszerzenie źrenicy, jak i cykloplegię. Lidokaina zapewnia miejscowe znieczulenie poprzez hamowanie przewodnictwa nerwowego. Po pojedynczym wstrzyknięciu 200 μl Mydrane uzyskuje się szybkie i stabilne rozszerzenie źrenicy do średnio 6,7 mm w 30 sekund (badanie fazy II) oraz do 7,7-7,9 mm po podaniu wiskoelastyku (badanie fazy III), z utrzymaniem efektu do zakończenia zabiegu i powrotem do normy po 5-7 godzinach.
cefuroksym, cykloplegia, fenylefryna, hamowanie przewodnictwa nerwowego, implant wewnątrzgałkowy, kapsuloreksja, komora przednia oka, krople do oczu, lidokaina, mięsień rzęskowy, parasympatykolityk, porażenie akomodacji, przepuszczalność błony neuronu, receptor alfa-adrenergiczny, receptor muskarynowy, rozszerzenie źrenicy, rozwieracz źrenicy, śródbłonek rogówki, środek rozszerzający źrenice, środek znieczulający, stymulacja cholinergiczna, sympatykomimetyk, tetrakaina, tropikamid, usunięcie zaćmy, wiskoelastyk, wstrzyknięcie dokomorowe, zabieg okulistyczny, znieczulenie miejscowe, zwieracz źrenicy