środek rozszerzający źrenice
Środki rozszerzające źrenice (mydriatics) to substancje farmakologiczne powodujące rozszerzenie źrenicy (mydriazę). Działają one poprzez stymulację receptorów adrenergicznych (sympatykomimetyki) lub blokowanie receptorów cholinergicznych (parasympatykolityki) w mięśniu rozwieraczu źrenicy i zwieraczu źrenicy.
Do najczęściej stosowanych środków rozszerzających źrenice należą: tropikamid, cyklopentolat, fenylefryna i atropina. Preparaty te znajdują zastosowanie w diagnostyce okulistycznej, umożliwiając dokładne badanie dna oka, siatkówki oraz ciała szklistego. Są również wykorzystywane przed niektórymi zabiegami okulistycznymi oraz w leczeniu stanów zapalnych przedniego odcinka oka.
Działania niepożądane środków rozszerzających źrenice mogą obejmować przejściowe zaburzenia widzenia, światłowstręt, wzrost ciśnienia śródgałkowego (szczególnie u pacjentów z jaskrą z wąskim kątem przesączania), reakcje alergiczne oraz objawy ogólnoustrojowe przy znacznej absorpcji (suchość w ustach, tachykardia, zaburzenia świadomości). Pacjenci po podaniu tych preparatów powinni być informowani o ograniczonej zdolności prowadzenia pojazdów i wykonywania precyzyjnych czynności.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tropicamidum WZF 0,5% 5 mg/ml
Tropicamidum WZF 0,5% to roztwór do oczu zawierający 5 mg/ml tropikamidu, stosowany miejscowo w okulistyce głównie do krótkotrwałego rozszerzenia źrenicy. Preparat jest wskazany przede wszystkim w diagnostyce okulistycznej, zwłaszcza do wziernikowania dna oka, umożliwiając dokładną ocenę siatkówki, naczyniówki oraz tarczy nerwu wzrokowego. Ze względu na krótki czas działania w porównaniu z innymi midriatykami, tropikamid jest optymalnym wyborem w rutynowych badaniach, gdzie pożądane jest czasowe rozszerzenie źrenicy bez długotrwałego wpływu na funkcje wzrokowe pacjenta.
chlorek benzalkoniowy, choroby okulistyczne, diagnostyka okulistyczna, farmakodynamika, farmakokinetyka, krople do oczu, naczyniówka, okulistyka, rozszerzenie źrenicy, siatkówka, środek rozszerzający źrenice, stan przedoperacyjny, struktury wewnątrzgałkowe, tarcza nerwu wzrokowego, tropikamid, wziernikowanie dna oka, zabieg okulistyczny - Leksykon substancji czynnych
Tropikamid – Właściwości farmakodynamiczne
Tropikamid, parasympatykolityczny antagonista receptorów muskarynowych M4, jest stosowany w okulistyce do rozszerzania źrenicy (mydriaza) oraz porażenia akomodacji (cykloplegia). W stężeniach 0,5% (5 mg/ml) powoduje głównie mydriazę, natomiast w 1% (10 mg/ml) wywołuje także istotne porażenie akomodacji. W porównaniu do atropiny, tropikamid charakteryzuje się szybszym początkiem działania i krótszym czasem trwania efektu (około 5-7 godzin). Preparaty zawierające tropikamid, takie jak Tropicamidum WZF (krople) oraz Mydrane (wstrzyknięcie dokomorowe), są wykorzystywane zarówno w diagnostyce, jak i w chirurgii okulistycznej, zwłaszcza podczas operacji usunięcia zaćmy. Mydrane łączy tropikamid (0,2 mg/ml) z fenylefryną (3,1 mg/ml) i lidokainą (10 mg/ml), co zapewnia synergistyczne rozszerzenie źrenicy i znieczulenie miejscowe.
atropina, cefuroksym, cykloplegia, działanie parasympatykolityczne, fenylefryna, implant wewnątrzgałkowy, kapsuloreksja, lek parasympatykolityczny, lidokaina, mięsień ciała rzęskowego, mięsień rzęskowy, mięsień zwieracz źrenicy, mydriaza, operacja zaćmy, porażenie akomodacji, receptor alfa-adrenergiczny, rozwieracz źrenicy, środek rozszerzający źrenice, stymulacja cholinergiczna, substancja sympatykomimetyczna, tetrakaina, tropikamid, wiskoelastyk, wstrzyknięcie dokomorowe, zaćma, znieczulenie - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Mydrane (0,2 mg + 3,1 mg + 10 mg)/ml
Preparat Mydrane to roztwór do wstrzykiwań dokomorowych zawierający tropikamid (0,2 mg/ml), fenylefrynę chlorowodorek (3,1 mg/ml) oraz lidokainę chlorowodorek jednowodny (10 mg/ml), łączący działanie rozszerzające źrenicę i porażające akomodację z miejscowym znieczuleniem. Fenylefryna działa jako sympatykomimetyk alfa-adrenergiczny, powodując rozszerzenie źrenicy bez wpływu na akomodację, natomiast tropikamid blokuje receptory muskarynowe M4, wywołując zarówno rozszerzenie źrenicy, jak i cykloplegię. Lidokaina zapewnia miejscowe znieczulenie poprzez hamowanie przewodnictwa nerwowego. Po pojedynczym wstrzyknięciu 200 μl Mydrane uzyskuje się szybkie i stabilne rozszerzenie źrenicy do średnio 6,7 mm w 30 sekund (badanie fazy II) oraz do 7,7-7,9 mm po podaniu wiskoelastyku (badanie fazy III), z utrzymaniem efektu do zakończenia zabiegu i powrotem do normy po 5-7 godzinach.
cefuroksym, cykloplegia, fenylefryna, hamowanie przewodnictwa nerwowego, implant wewnątrzgałkowy, kapsuloreksja, komora przednia oka, krople do oczu, lidokaina, mięsień rzęskowy, parasympatykolityk, porażenie akomodacji, przepuszczalność błony neuronu, receptor alfa-adrenergiczny, receptor muskarynowy, rozszerzenie źrenicy, rozwieracz źrenicy, śródbłonek rogówki, środek rozszerzający źrenice, środek znieczulający, stymulacja cholinergiczna, sympatykomimetyk, tetrakaina, tropikamid, usunięcie zaćmy, wiskoelastyk, wstrzyknięcie dokomorowe, zabieg okulistyczny, znieczulenie miejscowe, zwieracz źrenicy