ciężki ostry napad astmy
Ciężki ostry napad astmy (status asthmaticus) to stan zagrożenia życia charakteryzujący się ciężkim, przedłużającym się atakiem astmy, który nie reaguje na standardowe leczenie doraźne bronchodylatatorami. Jest to najpoważniejsza manifestacja astmy oskrzelowej wymagająca natychmiastowej interwencji medycznej.
Objawami ciężkiego ostrego napadu astmy są: nasilona duszność, niemożność wypowiedzenia pełnego zdania na jednym oddechu, tachykardia >120/min, tachypnoe >30/min, użycie dodatkowych mięśni oddechowych, paradoksalny puls, wartość PEF <50% wartości należnej lub najlepszej osiąganej przez pacjenta. W badaniu przedmiotowym stwierdza się ściszenie szmerów oddechowych i świsty słyszalne w całych polach płucnych.
W diagnostyce kluczowe znaczenie ma badanie gazometryczne krwi tętniczej, które może ujawnić hipoksemię i hiperkapnię, świadczące o niewydolności oddechowej. Wymagane jest również wykonanie RTG klatki piersiowej w celu wykluczenia odmowy opłucnowej, zapalenia płuc czy innych powikłań.
Leczenie obejmuje tlenoterapię, powtarzane lub ciągłe nebulizacje z krótko działających β2-mimetyków (SABA), systemowe glikokortykosteroidy podawane dożylnie oraz leki przeciwcholinergiczne. W przypadkach opornych na leczenie konieczne może być zastosowanie siarczanu magnezu, aminofiliny lub adrenaliny. Pacjenci z niewydolnością oddechową mogą wymagać nieinwazyjnego wsparcia oddechowego (NIV) lub intubacji i wentylacji mechanicznej.
Postępowanie w ciężkim ostrym napadzie astmy wymaga hospitalizacji na oddziale intensywnej terapii z ciągłym monitorowaniem parametrów życiowych, saturacji i wydolności oddechowej. Rokowanie zależy od szybkości wdrożenia odpowiedniego leczenia, współistniejących chorób oraz wcześniejszej kontroli astmy.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Deksametazon – Dawkowanie i sposób podawania
Deksametazon, jako silny glikokortykosteroid, wymaga indywidualnego dostosowania dawki w zależności od wskazania klinicznego, ciężkości choroby oraz odpowiedzi pacjenta. Dawkowanie doustne u dorosłych waha się od 0,5 mg do 10 mg na dobę, z możliwością stosowania dawek powyżej 10 mg w stanach ciężkich, np. obrzęk mózgu (6-16 mg/dobę, max. 24 mg), ostra astma (16 mg/dobę u dorosłych, 0,6 mg/kg u dzieci), czy leczenie COVID-19 (6 mg/dobę przez maksymalnie 10 dni). W postaci dożylnej dawki są wyższe, np. obrzęk mózgu 8-10 mg i.v. początkowo, następnie 16-24 mg/dobę, wstrząs pourazowy 40-100 mg i.v. powtórzone po 12 godzinach, a w ciężkim napadzie astmy 8-20 mg i.v. z możliwością powtórzenia co 4 godziny. W leczeniu okulistycznym stosuje się krople 1 mg/ml w dawce 1 kropla 4-6 razy na dobę, z możliwością zwiększenia częstotliwości w ostrych stanach zapalnych do 1 kropli co godzinę, maksymalnie do 14 dni. Terapia u dzieci wymaga dostosowania dawki do masy ciała lub powierzchni ciała, z uwzględnieniem przerw w leczeniu u dzieci do 14 lat, aby zapobiec zaburzeniom wzrostu.
astma ostra, bolus, chemioterapia emetogenna, ciężki ostry napad astmy, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dawka podtrzymująca, działanie niepożądane, glikokortykosteroid, gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, hemodializa, hipoalbuminemia, idiopatyczna plamica małopłytkowa, infuzja podskórna, leczenie przeciwzapalne, marskość wątroby, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, niewydolność wątroby, obrzęk mózgu, opieka paliatywna, osłabienie odporności, osteoporoza, ostra choroba skóry, ostra niedoczynność kory nadnerczy, ostry stan zapalny, podanie nasiękowe, postać farmaceutyczna, reumatoidalne zapalenie stawów, stan zapalny oka, terapia przerywana, toczeń rumieniowaty układowy, układowa choroba reumatyczna, worek spojówkowy, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs pourazowy, wymioty, zaćma, zapaść sercowo-naczyniowa, zespół pourazowej ostrej niewydolności oddechowej