bakteryjne zapalenie opon mózgowych

Bakteryjne zapalenie opon mózgowych to poważna infekcja dotycząca opon miękkich mózgu i rdzenia kręgowego, wywoływana przez patogeny bakteryjne. Stanowi stan bezpośredniego zagrożenia życia, wymagający natychmiastowej diagnostyki i leczenia. Najczęstszymi czynnikami etiologicznymi u osób dorosłych są Streptococcus pneumoniae i Neisseria meningitidis, natomiast u noworodków dominują paciorkowce grupy B i Escherichia coli.

Objawy kliniczne obejmują gorączkę, silny ból głowy, sztywność karku, światłowstręt, wymioty, zaburzenia świadomości oraz niekiedy objawy ogniskowe. Charakterystyczne są dodatnie objawy oponowe: Brudzińskiego i Kerniga. W diagnostyce kluczowe znaczenie ma badanie płynu mózgowo-rdzeniowego uzyskanego poprzez nakłucie lędźwiowe, które wykazuje pleocytozę neutrofilową, podwyższone stężenie białka i obniżone stężenie glukozy.

Leczenie wymaga natychmiastowego wdrożenia antybiotykoterapii empirycznej, jeszcze przed uzyskaniem wyników posiewów. U dorosłych stosuje się najczęściej cefalosporyny trzeciej generacji w połączeniu z wankomycyną. W przypadkach ciężkich lub przy podejrzeniu Listeria monocytogenes dodaje się ampicylinę. Kluczowe znaczenie ma rozpoczęcie terapii w ciągu pierwszej godziny od postawienia diagnozy. Mimo odpowiedniego leczenia śmiertelność waha się od 5 do 30%, a u znacznego odsetka pacjentów występują trwałe powikłania neurologiczne.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Demezon 1 mg

Demezon, zawierający deksametazon w dawkach 1 mg i 4 mg, jest glikokortykosteroidem o szerokim spektrum zastosowań klinicznych, w tym w leczeniu obrzęku mózgu (np. okołoguzowego, pooperacyjnego), bakteryjnego zapalenia opon mózgowych, ropnia mózgu oraz ciężkich napadów astmy. W dermatologii stosowany jest w ostrych, rozległych chorobach skóry, takich jak erytrodermia, pęcherzyca zwykła i ostra egzema, zwykle jako terapia inicjująca. Ponadto, deksametazon jest wskazany w leczeniu chorób autoimmunologicznych (np. trzewne postaci układowego tocznia rumieniowatego), aktywnego reumatoidalnego zapalenia stawów z szybkim postępem oraz ciężkich chorób zakaźnych (gruźlica, dur brzuszny) wyłącznie w połączeniu z terapią przeciwinfekcyjną. W onkologii pełni rolę leku paliatywnego, łagodząc objawy towarzyszące nowotworom złośliwym. W leczeniu COVID-19 jest stosowany u pacjentów dorosłych i młodzieży ≥12 lat, o masie ciała ≥40 kg, wymagających tlenoterapii, gdzie wykazuje redukcję śmiertelności poprzez modulację odpowiedzi zapalnej.
bakteryjne zapalenie opon mózgowych, choroba autoimmunologiczna, ciśnienie śródczaszkowe, COVID-19, deksametazon, dur brzuszny, erytrodermia, glikokortykosteroid, gruźlica, guz mózgu, interwencja neurochirurgiczna, leczenie paliatywne nowotworu, nietolerancja laktozy, obrzęk mózgu, ostra egzema, ostry napad astmy, pęcherzyca zwykła, reumatoidalne zapalenie stawów, ropień mózgu, terapia przeciwinfekcyjna, terapia przeciwwymiotna, tlenoterapia, toczeń rumieniowaty układowy, wymioty pooperacyjne, wymioty wywołane cytostatykami
Leksykon chorób i schorzeń
Szczepionka przeciwko pneumokokom – Epidemiologia

Szczepionki przeciwko pneumokokom, zwłaszcza skoniugowane (PCV), stanowią fundament globalnych strategii zapobiegania inwazyjnej chorobie pneumokokowej (IChP) wywoływanej przez Streptococcus pneumoniae. Systemy nadzoru epidemiologicznego, takie jak NNDSS i EIP w USA czy krajowe systemy w Europie Środkowej i Wschodniej, umożliwiają monitorowanie skuteczności szczepień, zmian w dystrybucji serotypów oraz oporności na antybiotyki. Wprowadzenie PCV spowodowało znaczący spadek zachorowań na IChP, np. o 95% u dzieci <5 lat w USA (1998-2021) oraz o 94% w Irlandii w 2018 r. Jednak obserwuje się zjawisko zastępowania serotypów nieobjętych szczepionką, co wymaga ciągłego nadzoru i aktualizacji składu szczepionek. Najczęstsze serotypy po wprowadzeniu PCV to m.in. 3, 19A, 22F, 33F, a ich zmienność regionalna podkreśla potrzebę dostosowania strategii szczepień do lokalnej epidemiologii.
bakteryjne zapalenie opon mózgowych, choroba pneumokokowa, dysfagia, genomika, inwazyjna choroba pneumokokowa, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, nosicielstwo, odporność populacyjna, odporność zbiorowa, oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe, sekwencjonowanie genomowe, Streptococcus pneumoniae, szczepionka PCV, szczepionka PCV13, szczepionka PCV15, szczepionka PCV20, szczepionka PPSV23, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zastępowanie serotypów, zawał serca, zespół Guillaina-Barrégo
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ampicillin Adamed 500 mg

Dawkowanie ampicyliny (Ampicillin Adamed 500 mg) wymaga indywidualizacji w zależności od wieku, masy ciała, funkcji nerek, ciężkości i lokalizacji zakażenia oraz rodzaju patogenu. U dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat zaleca się podanie domięśniowe 500 mg 4 razy na dobę, dożylne 500 mg-2 g 4-6 razy na dobę, infuzję ciągłą 6-12 g/dobę lub przerywaną 2 g 4-6 razy na dobę. Profilaktycznie przed zabiegiem podaje się 2 g dożylnie na 30-60 minut. U dzieci dawka dożylna wynosi od 25 mg/kg co 6 godzin (maks. 1 g) do 50 mg/kg (maks. 2 g) w ciężkich zakażeniach, a u noworodków dawkowanie jest dostosowane do wieku (np. 30 mg/kg co 6-12 godzin). W leczeniu bakteryjnego zapalenia opon mózgowych u dzieci dawka może sięgać 400 mg/kg/dobę. W zakażeniach Listeria monocytogenes i bakteriemii u noworodków ampicylinę stosuje się w skojarzeniu z innymi antybiotykami. W zakażeniach jamy brzusznej zaleca się terapię skojarzoną z lekami aktywnymi na patogeny beztlenowe i Gram-ujemne.
ampicylina, bakteriemia, bakteryjne zapalenie opon mózgowych, ciężkie zaburzenie czynności nerek, czynność wątroby, funkcja nerek, infuzja ciągła, infuzja dożylna, klirens kreatyniny, lek przeciwbakteryjny, Listeria monocytogenes, niewydolność nerek, parametry morfotyczne krwi, patogen, patogen beztlenowy, pompa infuzyjna, proszek do sporządzania roztworu, przesączanie kłębuszkowe, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenie czynności nerek, zakażenie jamy brzusznej, zapalenie wsierdzia
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dexamethasone Krka 8 mg/2 ml

Dexamethasone Krka jest glikokortykosteroidem stosowanym w różnych stanach chorobowych, z dawkowaniem dostosowanym do rodzaju i nasilenia schorzenia oraz indywidualnej odpowiedzi pacjenta. W ostrych stanach, takich jak obrzęk mózgu, dawka początkowa wynosi 8-10 mg dożylnie, z możliwością zwiększenia do 80 mg, a następnie 16-24 mg/dobę podzielone na 3-4 dawki. W bakteryjnym zapaleniu opon mózgowych stosuje się 0,15 mg/kg co 6 godzin u dorosłych przez 4 dni, a u dzieci 0,4 mg/kg co 12 godzin przez 2 dni. W ciężkich chorobach zakaźnych dawki sięgają 4-20 mg/dobę, a w wstrząsie pourazowym początkowo 40-100 mg dożylnie. W leczeniu astmy ciężkiej podaje się 8-20 mg dożylnie, a w leczeniu COVID-19 6 mg dożylnie raz na dobę przez maksymalnie 10 dni. Dawkowanie w innych wskazaniach, takich jak toczeń rumieniowaty, reumatoidalne zapalenie stawów czy profilaktyka wymiotów po chemioterapii, jest odpowiednio dostosowane i wynosi od 4 do 40 mg/dobę, zależnie od stanu klinicznego.
bakteryjne zapalenie opon mózgowych, chemioterapia emetogenna, choroba zakaźna, COVID-19, deksametazon sodu fosforan, gruźlica, marskość wątroby, napad astmy, niedoczynność tarczycy, nowotwór złośliwy, obrzęk mózgu, ostra choroba skóry, podanie nasiękowe, pourazowy zespół płuca wstrząsowego, reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy, tyfus, wstrząs pourazowy, wstrzyknięcie dostawowe, wstrzyknięcie dożylne, wstrzyknięcie podspojówkowe, wymioty po chemioterapii, wymioty pooperacyjne
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Demezon 4 mg

Demezon, zawierający deksametazon w dawkach 1 mg i 4 mg, jest glikokortykosteroidem o szerokim spektrum zastosowań klinicznych. W neurologii stosowany jest w leczeniu obrzęku mózgu o różnej etiologii, w tym po urazach, interwencjach neurochirurgicznych, bakteryjnym zapaleniu opon mózgowych oraz ropniach mózgu, gdzie jego działanie przeciwzapalne i przeciwobrzękowe redukuje ciśnienie śródczaszkowe i objawy neurologiczne. W pulmonologii znajduje zastosowanie w ciężkich ostrych napadach astmy, gdzie zmniejsza obrzęk błony śluzowej oskrzeli i nadreaktywność dróg oddechowych. Dermatologicznie Demezon jest stosowany w początkowej fazie ciężkich chorób skóry, takich jak erytrodermia, pęcherzyca zwykła i ostra egzema, celem szybkiego opanowania stanu zapalnego. Ponadto, lek jest wskazany w terapii chorób autoimmunologicznych (np. układowy toczeń rumieniowaty, aktywne reumatoidalne zapalenie stawów) oraz ciężkich chorób zakaźnych z objawami toksycznymi (gruźlica, dur brzuszny), gdzie wymaga łączenia z terapią przeciwinfekcyjną. W onkologii stosowany jest paliatywnie w celu poprawy jakości życia pacjentów z nowotworami złośliwymi. Dodatkowo, tabletki 4 mg są używane w profilaktyce i leczeniu wymiotów pooperacyjnych oraz wywołanych chemioterapią, działając na mechanizmy obwodowe i centralne powstawania nudności i wymiotów. W kontekście COVID-19, Demezon jest zarejestrowany do leczenia pacjentów dorosłych i młodzieży (≥12 lat, ≥40 kg) wymagających tlenoterapii, dzięki zdolności hamowania nadmiernej reakcji zapalnej („burzy cytokinowej”).
bakteryjne zapalenie opon mózgowych, burza cytokinowa, ciężki ostry napad astmy, ciśnienie śródczaszkowe, deksametazon, dur brzuszny, działanie immunosupresyjne, działanie przeciwzapalne, erytrodermia, glikokortykosteroid, gruźlica, guz mózgu, interwencja neurochirurgiczna, laktoza jednowodna, leczenie COVID-19, leczenie cytostatykami, leczenie paliatywne nowotworów, nietolerancja galaktozy, obrzęk mózgu, ostra egzema, pęcherzyca zwykła, profilaktyka wymiotów, reumatoidalne zapalenie stawów, ropień mózgu, terapia przeciwwymiotna, tlenoterapia, układowy toczeń rumieniowaty
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dexamethasone hameln 4 mg/ml

Dexamethasone hameln (4 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) stosuje się w dawkach dostosowanych do wskazań klinicznych, nasilenia schorzenia oraz indywidualnej odpowiedzi pacjenta. W ostrych stanach, takich jak obrzęk mózgu, dawka początkowa wynosi 8-10 mg i.v., następnie 16-24 mg/dobę w 3-4 dawkach przez 4-8 dni, z możliwością wydłużenia terapii przy radioterapii. W bakteryjnym zapaleniu opon mózgowych stosuje się 0,15 mg/kg m.c. co 6 godzin przez 4 dni u dorosłych, a u dzieci 0,4 mg/kg co 12 godzin przez 2 dni. W wstrząsie pourazowym i ARDS dawka początkowa to 40-100 mg i.v. powtórzona po 12 godzinach lub 16-40 mg co 6 godzin przez 2-3 dni. W leczeniu COVID-19 zalecane jest 6 mg i.v. raz na dobę do 10 dni. Dawkowanie w innych wskazaniach, takich jak wstrząs anafilaktyczny (40-100 mg i.v.), ciężki napad astmy (8-20 mg i.v.), ostre choroby skóry (8-40 mg/dobę i.v.), choroby reumatyczne (6-16 mg/dobę) czy profilaktyka wymiotów po chemioterapii (10-20 mg i.v. przed chemioterapią, następnie 4-8 mg 2-3 razy/dobę) jest precyzyjnie określone i zależy od stanu pacjenta oraz przebiegu choroby.
ARDS, bakteryjne zapalenie opon mózgowych, bolus, chemioterapia emetogenna, choroby zakaźne, ciągła infuzja podskórna, CINV, COVID-19, deksametazon, glikol propylenowy, leczenie paliatywne, marskość wątroby, napad astmy, niedoczynność tarczycy, obrzęk mózgu, ostre choroby skóry, podanie nasiękowe, reumatoidalne zapalenie stawów, terapia przeciwwymiotna, toczeń rumieniowaty układowy, układowe choroby reumatyczne, wlew dożylny, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs pourazowy, wstrzyknięcie dostawowe, wymioty po cytostatykach, wymioty pooperacyjne, zespół pourazowej ostrej niewydolności oddechowej
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dexamethasone Zentiva 8 mg

Deksametazon w dawkowaniu zależnym od wskazań klinicznych i nasilenia choroby stosowany jest w szerokim spektrum schorzeń, od obrzęku mózgu (dawka początkowa 8-10 mg do 80 mg i.v., następnie 16-24 mg/dobę p.o.) po ciężkie napady astmy (8-20 mg u dorosłych) oraz COVID-19 (6 mg/dobę doustnie lub i.v. przez do 10 dni). W leczeniu bakteryjnego zapalenia opon mózgowych u dorosłych stosuje się 0,15 mg/kg m.c. co 6 godzin przez 4 dni, a u dzieci 0,4 mg/kg m.c. co 12 godzin przez 2 dni, z rozpoczęciem terapii przed antybiotykiem. Dawkowanie w chorobach przewlekłych, takich jak układowy toczeń rumieniowaty (6-16 mg/dobę) czy reumatoidalne zapalenie stawów (6-12 mg/dobę), jest niższe i wymaga stopniowego zmniejszania dawki. W profilaktyce i leczeniu wymiotów podczas chemioterapii stosuje się dawki 10-20 mg przed chemioterapią, następnie 4-8 mg 2-3 razy dziennie przez 1-6 dni, a w profilaktyce pooperacyjnej pojedynczą dawkę 8-20 mg u dorosłych lub 0,15-0,5 mg/kg m.c. u dzieci.
bakteryjne zapalenie opon mózgowych, chemioterapia, choroby skóry, COVID-19, cytostatyk, dawkowanie, deksametazon, kora nadnerczy, leczenie paliatywne, leczenie przeciwwymiotne, marskość wątroby, nadnercza, napad astmy, niedoczynność tarczycy, obrzęk mózgu, reumatoidalne zapalenie stawów, stan toksyczny, terapia dobowa, toczeń rumieniowaty, wymioty
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dexamethasone Krka 4 mg/ml

Deksametazon fosforan stosuje się w dawkach dostosowanych do rodzaju i nasilenia schorzenia oraz indywidualnej odpowiedzi pacjenta. W ostrych stanach, takich jak obrzęk mózgu u dorosłych, dawka początkowa wynosi 8-10 mg i.v. (do 80 mg), następnie 16-24 mg/dobę w 3-4 dawkach podzielonych, przez 4-8 dni. W bakteryjnym zapaleniu opon mózgowych u dorosłych stosuje się 0,15 mg/kg mc. co 6 godzin przez 4 dni, a u dzieci 0,4 mg/kg mc. co 12 godzin przez 2 dni, rozpoczynając przed antybiotykoterapią. W ciężkich chorobach zakaźnych dawki wynoszą 4-20 mg/dobę i.v., z możliwością zwiększenia do 200 mg w pojedynczych przypadkach, zawsze w połączeniu z terapią przeciwinfekcyjną. W leczeniu COVID-19 u dorosłych i młodzieży ≥12 lat zalecana dawka to 6 mg i.v. raz na dobę przez maksymalnie 10 dni, bez konieczności modyfikacji u osób starszych oraz z zaburzeniami czynności nerek i wątroby.
bakteryjne zapalenie opon mózgowych, chemioterapia emetogenna, ciężka choroba zakaźna, COVID-19, deksametazon fosforan, leczenie paliatywne nowotworu, marskość wątroby, niedoczynność tarczycy, obrzęk mózgu, ostra choroba skóry, ostry napad astmy, podanie nasiękowe, pourazowy zespół płuca wstrząsowego, reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy, układowa choroba reumatyczna, wstrząs pourazowy, wstrzyknięcie dostawowe, wstrzyknięcie podspojówkowe, wymioty pooperacyjne
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ampicillin Adamed 1 g

Ampicillin Adamed, zawierający ampicylinę sodową w dawce 1 g w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, jest antybiotykiem o szerokim spektrum działania, stosowanym w leczeniu różnorodnych zakażeń bakteryjnych u dorosłych i dzieci. Wskazania do podania pozajelitowego obejmują ostre zaostrzenia przewlekłego zapalenia oskrzeli, odmiedniczkowe zapalenie nerek, bakteryjne zapalenie opon mózgowych, pozaszpitalne zapalenie płuc oraz zakażenia wewnątrzbrzuszne, często jako element terapii skojarzonej. Ampicylina jest również zalecana w leczeniu i profilaktyce infekcyjnego zapalenia wsierdzia oraz w terapii bakteriemii towarzyszącej wymienionym zakażeniom. Każda fiolka zawiera około 66 mg sodu (2,8 mmol), co należy uwzględnić u pacjentów z ograniczeniem spożycia sodu.
ampicylina sodowa, antybiotyk o szerokim spektrum, badanie mikrobiologiczne, bakteriemia, bakteryjne zapalenie opon mózgowych, infekcyjne zapalenie wsierdzia, lek przeciwbakteryjny, odmiedniczkowe zapalenie nerek, oporność bakterii, patogen wrażliwy, penicylina G, podanie pozajelitowe, pozaszpitalne zapalenie płuc, proszek do sporządzania roztworu, przewlekłe zapalenie oskrzeli, racjonalna antybiotykoterapia, terapia empiryczna, terapia skojarzona, wytyczne kardiologiczne, zakażenie górnych dróg moczowych, zakażenie ośrodkowego układu nerwowego, zakażenie wewnątrzbrzuszne, zapalenie wsierdzia
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dexamethasone phosphate SF 4 mg/ml

Deksametazon fosforan w roztworze do wstrzykiwań (4 mg/ml) stosuje się w dawkach zależnych od wskazania klinicznego, nasilenia choroby oraz indywidualnej odpowiedzi pacjenta. W ostrych stanach, takich jak obrzęk mózgu, dawka początkowa u dorosłych wynosi 8-10 mg i.v., z możliwością zwiększenia do 80 mg, a następnie 16-24 mg/dobę w dawkach podzielonych. W przypadku wstrząsu pourazowego stosuje się 40-100 mg i.v., a w ciężkich napadach astmy u dorosłych 8-20 mg i.v. z możliwością powtórzenia co 4 godziny. Dla dzieci dawki są obliczane na podstawie masy ciała, np. w astmie 0,15-0,3 mg/kg mc. i.v. lub 1,2 mg/kg jako bolus. W leczeniu COVID-19 zalecana dawka to 6 mg i.v. raz na dobę przez maksymalnie 10 dni. W profilaktyce i leczeniu wymiotów po chemioterapii stosuje się 10-20 mg i.v. lub p.o. przed chemioterapią, następnie 4-8 mg 2-3 razy/dobę przez 1-6 dni w zależności od emetogenności terapii.
5% roztwór glukozy, bakteryjne zapalenie opon mózgowych, choroba zakaźna, COVID-19, deksametazon fosforan, izotoniczny roztwór chlorku sodu, leczenie paliatywne, marskość wątroby, niedoczynność tarczycy, obrzęk mózgu, ostra choroba skóry, ostry napad astmy, podanie nasiękowe, pourazowe płuco wstrząsowe, reumatoidalne zapalenie stawów, roztwór do wstrzykiwań, toczeń rumieniowaty układowy, wlew dożylny, wstrząs pourazowy, wstrzyknięcie dostawowe, wymioty po chemioterapii, wymioty pooperacyjne
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Biotum

Podczas stosowania ceftazydymu (Biotum) należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości, zwłaszcza u pacjentów z historią alergii na beta-laktamy, w tym cefalosporyny. Przed terapią konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergicznego. Ceftazydym wykazuje ograniczony zakres działania przeciwbakteryjnego i nie powinien być stosowany jako monoterapia bez potwierdzenia wrażliwości patogenu. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z bakteriemią, bakteryjnym zapaleniem opon mózgowych, zakażeniami skóry, tkanek miękkich, kości i stawów. Należy uwzględnić możliwość hydrolizy przez beta-laktamazy ESBL oraz ryzyko zapalenia jelit związanego z antybiotykami, w tym rzekomobłoniastego zapalenia jelit, które może wymagać przerwania leczenia i wdrożenia terapii przeciwko Clostridium difficile.
antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk beta-laktamowy, antybiotyk cefalosporynowy, bakteriemia, bakteryjne zapalenie opon mózgowych, beta-laktam, beta-laktamaza ESBL, Clostridium difficile, cukier w moczu, czynność nerek, lek hamujący perystaltykę jelit, lek moczopędny, lek nefrotoksyczny, niewydolność nerek, objaw neurologiczny, próba krzyżowa, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, rekonstytucja, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, spektrum przeciwbakteryjne, test Benedicta, test Coombsa, test Fehlinga, zakażenie skóry i tkanek miękkich
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Deksametazon Accord 4 mg/ml

Deksametazon Accord w stężeniu 4 mg/ml, dostępny w fiolkach o objętości 1 ml (4 mg), 2 ml (8 mg) oraz 5 ml (20 mg), jest kortykosteroidem stosowanym w stanach wymagających szybkiej interwencji farmakologicznej, zwłaszcza gdy podanie doustne jest niemożliwe lub niewystarczające. W podaniu dożylnym lub domięśniowym wskazany jest m.in. w obrzęku mózgu (spowodowanym guzem, interwencją neurochirurgiczną, ropniem lub zapaleniem opon mózgowych), wstrząsie pourazowym i profilaktyce ARDS, ciężkich napadach astmy, wstrząsie anafilaktycznym jako leczenie uzupełniające po epinefrynie, a także w leczeniu ostrych chorób skóry, chorób autoimmunologicznych (np. układowy toczeń rumieniowaty), reumatoidalnego zapalenia stawów oraz w terapii paliatywnej nowotworów i przeciwwymiotnej (profilaktyka i leczenie wymiotów pooperacyjnych i po cytostatykach). W COVID-19 preparat jest wskazany u pacjentów ≥12 lat i ≥40 kg masy ciała wymagających tlenoterapii, co potwierdzają dane kliniczne wskazujące na redukcję śmiertelności w tej grupie.
Podskórne podanie Deksametazonu Accord jest stosowane głównie w opiece paliatywnej, zwłaszcza gdy podanie doustne jest niemożliwe, w leczeniu objawów takich jak zmęczenie, anoreksja, oporne nudności i wymioty oraz jako leczenie uzupełniające przeciwbólowe. Miejscowo preparat podaje się śródstawowo lub okołostawowo w przewlekłych i ostrych stanach zapalnych stawów, chorobie zwyrodnieniowej, zespole bolesnego barku oraz w zapaleniach pochewek ścięgnistych i kaletek maziowych. W ciężkich chorobach zakaźnych ze stanami toksycznymi (gruźlica, dur brzuszny, bruceloza) stosowanie deksametazonu wymaga jednoczesnej terapii przeciwinfekcyjnej. Preparat skutecznie zmniejsza obrzęk mózgu, redukuje ciśnienie wewnątrzczaszkowe oraz łagodzi objawy neurologiczne, co czyni go istotnym elementem terapii w wielu stanach nagłych i przewlekłych.
anafilaksja, ARDS, bakteryjne zapalenie opon mózgowych, bruceloza, chemioterapia, choroba zwyrodnieniowa stawów, CINV, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, deksametazon, dur brzuszny, epinefryna, erytrodermia, gruźlica, guz mózgu, koronawirus SARS-CoV-2, kortykosteroid, nowotwór złośliwy, nudności i wymioty, obrzęk mózgu, opieka paliatywna, ostra egzema, ostry napad astmy, pęcherzyca zwykła, reumatoidalne zapalenie stawów, terapia przeciwinfekcyjna, terapia przeciwwymiotna, toczeń rumieniowaty układowy, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs pourazowy, wymioty pooperacyjne, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie okołostawowe, zapalenie pochewki ścięgnistej, zespół bolesnego barku, zespół pourazowej ostrej niewydolności oddechowej
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dexamethasone Zentiva 4 mg

Dawkowanie Dexamethasone Zentiva powinno być indywidualnie dostosowane do przebiegu choroby, objawów klinicznych oraz odpowiedzi pacjenta na leczenie, z zasadą stosowania najniższej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas. W ostrych stanach, takich jak obrzęk mózgu, dawka początkowa wynosi 8-10 mg i.v. (w ciężkich przypadkach do 80 mg), następnie 16-24 mg p.o. (do 48 mg) podzielone na 3-4 dawki przez 4-8 dni. W bakteryjnym zapaleniu opon mózgowych stosuje się u dorosłych 0,15 mg/kg mc. co 6 godzin przez 4 dni, a u dzieci 0,4 mg/kg mc. co 12 godzin przez 2 dni, rozpoczynając terapię przed antybiotykoterapią. W ciężkim napadzie astmy dawki wynoszą 8-20 mg u dorosłych i 0,15-0,3 mg/kg mc. u dzieci. W chorobach skóry dawki wahają się od 8 do 40 mg/dobę, a w ciężkich przypadkach do 100 mg, z koniecznością stopniowego zmniejszania dawki po opanowaniu objawów. W leczeniu COVID-19 zalecane jest 6 mg p.o. lub i.v. raz na dobę przez maksymalnie 10 dni u pacjentów ≥12 lat. W przypadku wrodzonego zespołu nadnerczowo-płciowego dawka wynosi 0,25-0,75 mg/dobę, z możliwością zwiększenia dawki 2-10-krotnie w sytuacjach stresowych.
bakteryjne zapalenie opon mózgowych, chemioterapia, choroba przewlekła, ciężka choroba zakaźna, ciężki napad astmy, COVID-19, deksametazon, dur brzuszny, fludrokortyzon, gruźlica, kora nadnerczy, leczenie paliatywne nowotworów, marskość wątroby, mineralokortykoid, niedoczynność tarczycy, nieoperacyjny guz mózgu, obrzęk mózgu, ostry stan chorobowy, prednizolon, radioterapia, reumatoidalne zapalenie stawów, terapia cytostatykami, terapia przeciwinfekcyjna, toczeń rumieniowaty układowy, układowe choroby reumatyczne, wrodzony zespół nadnerczowo-płciowy, wymioty pooperacyjne
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Cefepime Accord 2 g

Cefepime Accord to cefalosporyna IV generacji dostępna w dawkach 1 g i 2 g do podawania dożylnego, wskazana do leczenia ciężkich zakażeń bakteryjnych u dorosłych, młodzieży (≥12 lat, ≥40 kg) oraz dzieci (2 miesiące–12 lat, ≤40 kg). Wskazania obejmują ciężkie zapalenie płuc, powikłane zakażenia dróg moczowych (w tym odmiedniczkowe zapalenie nerek), powikłane zakażenia jamy brzusznej, zapalenie otrzewnej u pacjentów dializowanych metodą CAPD, a u dorosłych także ostre infekcje dróg żółciowych. Cefepime Accord jest również stosowany w leczeniu bakteriemii powiązanej z wymienionymi zakażeniami oraz w empirycznym leczeniu gorączki neutropenicznej u pacjentów onkologicznych i hematologicznych. Dawkowanie i terapia powinny być dostosowane do wieku, masy ciała oraz stanu klinicznego pacjenta, z uwzględnieniem wyników badań mikrobiologicznych i lokalnych wzorców oporności.
aminoglikozyd, antybiotyk glikopeptydowy, bakteriemia, bakteryjne zapalenie opon mózgowych, cefalosporyna IV generacji, cefepim, choroba rozrostowa układu krwiotwórczego, ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa, ciężkie zakażenie, gorączka neutropeniczna, infekcja dolnych dróg oddechowych, leczenie empiryczne, lek przeciwbakteryjny, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, odmiedniczkowe zapalenie nerek, oporność na antybiotyki, ostra infekcja dróg żółciowych, powikłane zakażenie dróg moczowych, powikłane zakażenie jamy brzusznej, przeszczepienie szpiku kostnego, sepsa, terapia skojarzona, zapalenie otrzewnej, zapalenie płuc
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cefepime Accord 1 g

Dawkowanie Cefepime Accord powinno być dostosowane do rodzaju i ciężkości zakażenia, wrażliwości patogenu, funkcji nerek oraz stanu ogólnego pacjenta. U dorosłych i młodzieży powyżej 40 kg zaleca się dawkę 2,0 g co 12 godzin w ciężkich zakażeniach oraz 2,0 g co 8 godzin w bardzo ciężkich zakażeniach, takich jak powikłane zakażenia jamy brzusznej czy gorączka neutropeniczna. U dzieci od 1 miesiąca do 12 lat i/lub o masie ≤ 40 kg dawkowanie wynosi 50 mg/kg mc. co 12 lub 8 godzin w zależności od ciężkości zakażenia, z maksymalną dawką dobową nieprzekraczającą 2 g co 8 godzin. U niemowląt poniżej 2 miesięcy dawka wynosi 30 mg/kg mc. z podobnym schematem dawkowania. W przypadku zaburzeń czynności nerek konieczna jest modyfikacja dawki zgodnie z klirensem kreatyniny, a u pacjentów dializowanych dawka powinna być podawana po dializie, z odpowiednią redukcją (np. 1 g dawki nasycającej, następnie 500 mg/dobę u hemodializowanych). Nie ma potrzeby modyfikacji dawki u pacjentów z niewydolnością wątroby.
bakteriemia, bakteryjne zapalenie opon mózgowych, bardzo ciężkie zakażenie, CAPD, cefepim, ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa, ciężkie zakażenie, gorączka neutropeniczna, hemodializa, infekcja dróg żółciowych, infuzja dożylna, klirens kreatyniny, lidokaina, neutropenia, odmiedniczkowe zapalenie nerek, powikłane zakażenie dróg moczowych, powikłane zakażenie jamy brzusznej, proszek do sporządzania roztworu, rekonstytucja produktu leczniczego, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie płuc
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Demezon 4 mg

Demezon, zawierający deksametazon w dawkach 1 mg i 4 mg w formie tabletek, jest stosowany w różnych stanach klinicznych z indywidualnym doborem dawki. W leczeniu obrzęku mózgu dawka początkowa wynosi 8-10 mg i.v. (do 80 mg), następnie 16-24 mg p.o. (do 48 mg) na dobę podzielone na 3-4 dawki przez 4-8 dni. W bakteryjnym zapaleniu opon mózgowych stosuje się 0,15 mg/kg m.c. co 6 godzin u dorosłych (4 dni) oraz 0,4 mg/kg m.c. co 12 godzin u dzieci (2 dni). W ciężkim napadzie astmy dawka wynosi 8-20 mg u dorosłych, a u dzieci 0,15-0,3 mg/kg m.c. Dawkowanie w ostrych chorobach skóry to 8-40 mg/dobę (do 100 mg), a w układowym toczniu rumieniowatym 6-16 mg/dobę. W reumatoidalnym zapaleniu stawów dawki wahają się od 6 do 16 mg/dobę, zależnie od postaci choroby. W terapii COVID-19 zalecana dawka to 6 mg p.o. raz na dobę przez do 10 dni, zarówno u dorosłych, jak i młodzieży od 12 lat. W profilaktyce i leczeniu wymiotów po chemioterapii stosuje się 10-20 mg przed chemioterapią, a następnie 4-8 mg 2-3 razy na dobę przez 1-6 dni, w zależności od stopnia emetogenności.
bakteryjne zapalenie opon mózgowych, chemioterapia, ciężka choroba zakaźna, ciężki napad astmy, COVID-19, deksametazon, emetogenna chemioterapia, gruźlica, marskość wątroby, niedoczynność tarczycy, obrzęk mózgu, oś nadnerczy, ostra choroba skóry, profilaktyka wymiotów, reumatoidalne zapalenie stawów, terapia przeciwwymiotna, tyfus, układowy toczeń rumieniowaty, wymioty pooperacyjne, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zahamowanie kory nadnerczy
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dexamethasone hameln 4 mg/ml

Dexamethasone hameln w roztworze do wstrzykiwań (4 mg/ml) jest wskazany do podawania ogólnoustrojowego dożylnie lub domięśniowo w sytuacjach, gdy leczenie doustne jest niemożliwe lub niepożądane. Lek znajduje zastosowanie w leczeniu obrzęku mózgu o różnej etiologii, wstrząsu pourazowego, zespołu pourazowej ostrej niewydolności oddechowej (ARDS), wstrząsu anafilaktycznego (jako uzupełnienie epinefryny), ciężkich napadów astmy, ostrych chorób skóry (np. erytrodermia, pęcherzyca), chorób autoimmunologicznych (np. układowy toczeń rumieniowaty), aktywnego reumatoidalnego zapalenia stawów, ciężkich chorób zakaźnych ze stanami toksycznymi (gruźlica, dur brzuszny, bruceloza) oraz w leczeniu paliatywnym nowotworów złośliwych. Ponadto, deksametazon jest stosowany w profilaktyce i leczeniu wymiotów pooperacyjnych i wywołanych cytostatykami, zwiększając skuteczność terapii przeciwwymiotnej. W leczeniu COVID-19 u pacjentów ≥12 lat i masie ciała ≥40 kg wymagających tlenoterapii wykazuje działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne, redukując burzę cytokinową i poprawiając rokowanie.
bakteryjne zapalenie opon mózgowych, bruceloza, burza cytokinowa, chemioterapia, choroba autoimmunologiczna, choroba zwyrodnieniowa stawów, ciężka choroba zakaźna, COVID-19, dur brzuszny, erytrodermia, gruźlica, guz mózgu, łokieć tenisisty, nowotwór złośliwy, nudności i wymioty, obrzęk mózgu, opieka paliatywna, ostra egzema, ostra niewydolność oddechowa, ostre choroby skóry, ostry napad astmy, pęcherzyca zwykła, podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe, reumatoidalne zapalenie stawów, ropień mózgu, terapia przeciwwymiotna, tlenoterapia, toczeń rumieniowaty układowy, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs pourazowy, wymioty pooperacyjne, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie okołostawowe, zapalenie pochewki ścięgnistej, zapalenie ścięgna Achillesa, zapalenie stawów, zespół bolesnego barku
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Meropenem Genoptim 1000 mg

Meropenem Genoptim to antybiotyk karbapenemowy dostępny w dawkach 500 mg i 1000 mg (meropenem trójwodny odpowiadający odpowiednio 500 mg i 1000 mg meropenemu bezwodnemu) w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Preparat jest wskazany do leczenia ciężkich zakażeń bakteryjnych u dorosłych oraz dzieci powyżej 3 miesiąca życia, w tym szpitalnego i respiratorowego zapalenia płuc, zakażeń oskrzelowo-płucnych w mukowiscydozie (w tym Pseudomonas aeruginosa), powikłanych zakażeń układu moczowego, jamy brzusznej, zakażeń śródporodowych i poporodowych, powikłanych zakażeń skóry i tkanek miękkich oraz ostrego bakteryjnego zapalenia opon mózgowych. Ponadto, meropenem jest stosowany w gorączce neutropenicznej u pacjentów onkologicznych i po przeszczepie szpiku oraz w leczeniu bakteriemii powiązanej z wymienionymi zakażeniami.
antybiogram, antybiotyk karbapenemowy, bakteriemia, bakteryjne zapalenie opon mózgowych, ciężkie zapalenie płuc, gorączka neutropeniczna, meropenem, mukowiscydoza, neutropenia, niedobór odporności, niewydolność nerek, odmiedniczkowe zapalenie nerek, oporność bakterii, patogen wielolekooporny, perforacja wyrostka robaczkowego, płyn mózgowo-rdzeniowy, posocznica połogowa, przeszczep szpiku kostnego, Pseudomonas aeruginosa, respiratorowe zapalenie płuc, ropień wewnątrzbrzuszny, szpitalne zapalenie płuc, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie poporodowe, zakażenie tkanek miękkich, zakażenie układu moczowego, zapalenie błony śluzowej macicy, zapalenie otrzewnej
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dexamethasone Zentiva 0,5 mg

Dawkowanie deksametazonu powinno być indywidualnie dostosowane do rodzaju i nasilenia choroby oraz odpowiedzi pacjenta na leczenie. W ostrych stanach stosuje się wyższe dawki początkowe, np. w obrzęku mózgu dawka dożylna wynosi 8-10 mg (do 80 mg), następnie 16-24 mg/dobę doustnie, podzielona na 3-4 dawki, a w bakteryjnym zapaleniu opon mózgowych u dorosłych 0,15 mg/kg co 6 godzin przez 4 dni. W ciężkim ostrym napadzie astmy u dorosłych stosuje się dawki 8-20 mg, a u dzieci 0,15-0,3 mg/kg masy ciała. W leczeniu COVID-19 zalecana dawka to 6 mg doustnie lub dożylnie raz na dobę przez okres do 10 dni. Dawkowanie w innych wskazaniach, takich jak toczeń rumieniowaty (6-16 mg/dobę), reumatoidalne zapalenie stawów (6-12 mg/dobę) czy profilaktyka wymiotów podczas chemioterapii (10-20 mg przed chemioterapią, następnie 4-8 mg 2-3 razy/dobę), jest precyzyjnie określone i wymaga monitorowania efektów terapeutycznych oraz stopniowego zmniejszania dawki, aby uniknąć działań niepożądanych i hamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza.
bakteryjne zapalenie opon mózgowych, COVID-19, dawkowanie deksametazonu, deksametazon, fludrokortyzon, kora nadnerczy, leczenie paliatywne, marskość wątroby, niedoczynność tarczycy, niewydolność nadnerczy, obrzęk mózgu, ostra niewydolność nadnerczy, ostre choroby skóry, ostry napad astmy, prednizon, reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy, toksemia, wymioty pooperacyjne, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zespół nadnerczowo-płciowy
Leksykon substancji czynnych
Ampicylina – Wskazania do stosowania

Ampicylina, będąca antybiotykiem β-laktamowym z grupy penicylin, znajduje szerokie zastosowanie w leczeniu różnorodnych zakażeń bakteryjnych, w tym infekcji dróg oddechowych (zapalenie zatok, ucha środkowego, migdałków, nagłośni, bakteryjne zapalenie płuc, ostre zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli), układu moczowego (ostre i przewlekłe zakażenia, odmiedniczkowe zapalenie nerek), jamy brzusznej i miednicy mniejszej (zapalenie otrzewnej, pęcherzyka żółciowego, błony śluzowej macicy, tkanki łącznej miednicy, zakażenia przewodu pokarmowego), skóry i tkanek miękkich, kości i stawów oraz bakteryjnego zapalenia opon mózgowych. Połączenia ampicyliny z inhibitorem β-laktamaz sulbaktamem rozszerzają spektrum działania, szczególnie w przypadku zakażeń wywołanych przez szczepy produkujące β-laktamazy, co jest istotne w doborze terapii. Preparat Ampicillin/Sulbactam Bausch Health jest również wskazany w leczeniu posocznicy bakteryjnej oraz bakteriemii współistniejącej z innymi zakażeniami.
ampicylina, antybiotyk β-laktamowy, bakteriemia, bakteryjne zapalenie opon mózgowych, bakteryjne zapalenie płuc, inhibitor β-laktamaz, odmiedniczkowe zapalenie nerek, penicylina G, posocznica bakteryjna, pozaszpitalne zapalenie płuc, profilaktyka zakażeń, przewlekłe zapalenie oskrzeli, sulbaktam, sultamycylina, zakażenie bakteryjne, zakażenie kości i stawów, zakażenie przewodu pokarmowego, zakażenie rzeżączkowe, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zakażenie układu moczowego, zapalenie błony śluzowej macicy, zapalenie migdałków, zapalenie nagłośni, zapalenie oskrzeli, zapalenie otrzewnej, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie tkanki łącznej miednicy, zapalenie ucha środkowego, zapalenie wsierdzia, zapalenie zatok
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Biotum

Ceftazydym, jako antybiotyk beta-laktamowy, niesie ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaksji, które mogą prowadzić do zgonu, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii i wdrożenia postępowania ratunkowego. Przed rozpoczęciem leczenia należy dokładnie zbadać wywiad alergiczny pacjenta, zwłaszcza w kierunku nadwrażliwości na cefalosporyny i inne beta-laktamy. Ceftazydym charakteryzuje się wąskim spektrum działania i nie powinien być stosowany jako monoterapia bez potwierdzenia wrażliwości patogenu, szczególnie w przypadku bakteriemii, bakteryjnego zapalenia opon mózgowych, zakażeń skóry, tkanek miękkich oraz kości i stawów. Należy uwzględnić lokalne dane epidemiologiczne dotyczące obecności drobnoustrojów produkujących beta-laktamazy o rozszerzonym spektrum (ESBL), które mogą inaktywować ceftazydym. Dawkowanie u pacjentów z niewydolnością nerek musi być dostosowane do stopnia upośledzenia funkcji nerek, aby uniknąć toksyczności neurologicznej.
antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk beta-laktamowy, bakteriemia, bakteryjne zapalenie opon mózgowych, beta-laktamaza ESBL, cefalosporyna, ceftazydym, ciężka reakcja nadwrażliwości, Clostridium difficile, działanie przeciwbakteryjne, enterokok, furosemid, lek moczopędny, nadmierny wzrost drobnoustrojów, niewydolność nerek, objawy neurologiczne, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, test Coombsa, zakażenie kości i stawów, zakażenie tkanek miękkich, zapalenie jelit poantybiotykowe
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ampicillin Adamed 2 g

Ampicillin Adamed w dawce 2 g w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań wymaga indywidualnego dostosowania dawki z uwzględnieniem wieku, masy ciała, funkcji nerek, ciężkości zakażenia oraz patogenu. U dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat dawka wynosi od 500 mg do 2 g podawane 4-6 razy na dobę dożylnie, z możliwością ciągłej infuzji 6-12 g/dobę. U dzieci dawkowanie jest zależne od wieku i masy ciała, np. noworodki <7 dni otrzymują 30 mg/kg co 12 godzin, a dzieci 1 miesiąca do 12 lat 25 mg/kg co 6 godzin, z możliwością podwojenia dawki w ciężkich zakażeniach. W leczeniu bakteryjnego zapalenia opon mózgowych u dzieci dawka może sięgać nawet 400 mg/kg/dobę. Profilaktycznie w zapaleniu wsierdzia podaje się jednorazowo 2 g u dorosłych i 50 mg/kg u dzieci, 30-60 minut przed zabiegiem.
ampicylina, bakteria Gram-ujemna, bakteryjne zapalenie opon mózgowych, ciągła infuzja dożylna, ciężka niewydolność nerek, ciężkie zakażenie, czynność wątroby, infuzja dożylna, iniekcja dożylna, klirens kreatyniny, Listeria monocytogenes, parametry morfotyczne krwi, patogen beztlenowy, przerywana infuzja dożylna, terapia przeciwbakteryjna, terapia skojarzona, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenie czynności nerek, zakażenie jamy brzusznej, zapalenie wsierdzia
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Meropenem Genoptim 1000 mg

Meropenem Genoptim jest dostępny w dawkach 500 mg i 1000 mg do podawania dożylnego, a dawkowanie u dorosłych i młodzieży zależy od rodzaju i ciężkości zakażenia. W ciężkich zakażeniach lub przy infekcjach wywołanych przez mniej wrażliwe bakterie, takich jak Enterobacteriaceae, Pseudomonas aeruginosa czy Acinetobacter spp., dawka może sięgać 2 g co 8 godzin. Przykładowo, w ostrym bakteryjnym zapaleniu opon mózgowych stosuje się 2 g co 8 godzin, a w leczeniu gorączkujących pacjentów z neutropenią – 1 g co 8 godzin. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek konieczne jest dostosowanie dawki w zależności od klirensu kreatyniny: przy klirensie 26-50 ml/min podaje się dawkę jednostkową co 12 godzin, przy 10-25 ml/min pół dawki co 12 godzin, a poniżej 10 ml/min pół dawki co 24 godziny. Meropenem jest usuwany podczas hemodializy, dlatego dawkę należy podać po zabiegu. Nie ma konieczności modyfikacji dawkowania u pacjentów z niewydolnością wątroby ani u osób starszych z prawidłową funkcją nerek.
Acinetobacter, bakteryjne zapalenie opon mózgowych, dializa otrzewnowa, Enterobacteriaceae, hemodializa, hemofiltracja, infuzja dożylna, klirens kreatyniny, meropenem, Meropenem Genoptim, mukowiscydoza, neutropenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, Pseudomonas aeruginosa, respiratorowe zapalenie płuc, szpitalne zapalenie płuc, wstrzyknięcie dożylne, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie poporodowe, zakażenie skóry i tkanek miękkich, zakażenie śródporodowe, zakażenie układu moczowego
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Demezon 1 mg

Dawkowanie deksametazonu (Demezon) wymaga indywidualnego dostosowania w zależności od stanu klinicznego pacjenta oraz nasilenia choroby. W leczeniu obrzęku mózgu dawka początkowa wynosi 8-10 mg do 80 mg i.v., następnie 16-24 mg do 48 mg/dobę p.o. w 3-4 (do 6) dawkach przez 4-8 dni. W bakteryjnym zapaleniu opon mózgowych stosuje się 0,15 mg/kg m.c. co 6 godzin u dorosłych przez 4 dni, a u dzieci 0,4 mg/kg m.c. co 12 godzin przez 2 dni. W ciężkim ostrym napadzie astmy dawka wynosi 8-20 mg u dorosłych, a u dzieci 0,15-0,3 mg/kg m.c. W ostrych chorobach skóry dawki mieszczą się w zakresie 8-40 mg, a w ciężkich przypadkach do 100 mg/dobę. W układowych chorobach reumatycznych dawki wahają się od 6 do 16 mg/dobę, a w ciężkich chorobach zakaźnych 4-20 mg/dobę. W leczeniu COVID-19 zalecana dawka to 6 mg p.o. raz na dobę przez do 10 dni zarówno u dorosłych, jak i u młodzieży ≥12 lat. W profilaktyce i leczeniu wymiotów po chemioterapii stosuje się 10-20 mg przed chemioterapią, a następnie 4-8 mg 2-3 razy/dobę przez 1-6 dni w zależności od emetogenności terapii.
bakteryjne zapalenie opon mózgowych, chemioterapia emetogenna, choroba zakaźna, COVID-19, dawka podtrzymująca, duża dawka leku, guz mózgu, kora nadnerczy, marskość wątroby, niedoczynność tarczycy, nowotwór złośliwy, obrzęk mózgu, ostra choroba skóry, ostry napad astmy, reumatoidalne zapalenie stawów, terapia długoterminowa, terapia przeciwwymiotna, toczeń rumieniowaty układowy, układowa choroba reumatyczna, wymioty po chemioterapii, wymioty pooperacyjne, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Deksametazon Accord 4 mg/ml

Deksametazon Accord (4 mg/ml) jest glikokortykosteroidem wymagającym indywidualnego dostosowania dawki w zależności od wskazania klinicznego, ciężkości schorzenia oraz odpowiedzi pacjenta. W stanach ostrych, takich jak obrzęk mózgu, dawka początkowa u dorosłych wynosi 8-10 mg dożylnie (maksymalnie do 80 mg), następnie 16-24 mg/dobę w 3-6 dawkach przez 4-8 dni. W obrzęku mózgu wywołanym bakteryjnym zapaleniem opon mózgowych stosuje się 0,15 mg/kg mc. co 6 godzin przez 4 dni. W leczeniu COVID-19 u dorosłych i młodzieży (≥12 lat) zalecana dawka to 6 mg dożylnie raz na dobę przez maksymalnie 10 dni. W wstrząsie pourazowym i profilaktyce ARDS dawki wynoszą 40-100 mg dożylnie, powtarzane po 12 godzinach lub 16-40 mg co 6 godzin przez 2-3 dni. W ciężkim ostrym napadzie astmy u dorosłych stosuje się 8-20 mg dożylnie, powtarzając 8 mg co 4 godziny, a u dzieci 0,15-0,3 mg/kg mc. w bolusie, następnie 0,3 mg/kg co 4-6 godzin. Profilaktyka i leczenie wymiotów pooperacyjnych u dorosłych to dawka jednorazowa 8-20 mg dożylnie przed operacją, u dzieci powyżej 2 lat 0,15-0,5 mg/kg mc. (maksymalnie 16 mg).
aminofilina, ARDS, bakteryjne zapalenie opon mózgowych, ciągła infuzja podskórna, ciężka choroba zakaźna, CINV, COVID-19, CSCI, deksametazon fosforan, dur brzuszny, duża dawka, epinefryna, gruźlica, leczenie paliatywne, nowotwór złośliwy, nudności i wymioty wywołane chemioterapią, obrzęk mózgu, opieka paliatywna, ostra choroba skóry, ostry napad astmy, podanie nasiękowe, reumatoidalne zapalenie stawów, roztwór chlorku sodu, roztwór glukozy, roztwór Ringera, układowa choroba reumatyczna, układowy toczeń rumieniowaty, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs pourazowy, wstrzyknięcie dostawowe, wymioty pooperacyjne, wymioty wywołane cytostatykami, zespół pourazowej ostrej niewydolności oddechowej
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Cefepime Accord 1 g

Cefepime Accord, cefalosporyna IV generacji, dostępny w dawkach 1 g i 2 g (odpowiednio 1,19 g i 2,38 g cefepimu dichlorowodorku jednowodnego), jest wskazany do leczenia ciężkich zakażeń bakteryjnych u dorosłych, młodzieży powyżej 12 lat (≥40 kg) oraz dzieci od 2 miesięcy do 12 lat (<40 kg). Wskazania obejmują zapalenie płuc, powikłane zakażenia dróg moczowych (w tym odmiedniczkowe zapalenie nerek), powikłane zakażenia jamy brzusznej, zapalenie otrzewnej związane z dializą (CAPD) oraz ostre infekcje dróg żółciowych u dorosłych. U dzieci dodatkowo wskazane jest leczenie bakteryjnego zapalenia opon mózgowych. Cefepime Accord jest również stosowany w leczeniu bakteriemii powiązanej z wymienionymi zakażeniami oraz w empirycznym leczeniu gorączki neutropenicznej u pacjentów od 2 miesięcy wzwyż.
antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk glikopeptydowy, bakteriemia, bakteryjne zapalenie opon mózgowych, bariera krew-mózg, cefalosporyna IV generacji, cefepim, choroba rozrostowa układu krwiotwórczego, dializa otrzewnowa, gorączka neutropeniczna, infekcja dróg żółciowych, infekcja miąższu płucnego, infekcja ośrodkowego układu nerwowego, leczenie empiryczne, lek przeciwbakteryjny, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, odmiedniczkowe zapalenie nerek, przeszczepienie szpiku kostnego, roztwór do wstrzykiwań, zakażenie bakteryjne, zakażenie dróg moczowych, zakażenie jamy brzusznej, zapalenie otrzewnej, zapalenie płuc
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cefepime Accord 2 g

Cefepime Accord jest stosowany w dawkach dostosowanych do wieku, masy ciała, ciężkości zakażenia oraz czynności nerek pacjenta. U dorosłych i młodzieży powyżej 40 kg zaleca się dawki 2 g co 12 godzin przy ciężkich zakażeniach oraz 2 g co 8 godzin przy bardzo ciężkich zakażeniach. U dzieci od 2 miesięcy do 12 lat o masie ≤ 40 kg dawka wynosi 50 mg/kg co 12 godzin, z możliwością zwiększenia do 50 mg/kg co 8 godzin w ciężkich zakażeniach, a w bardzo ciężkich 50 mg/kg co 8 godzin przez 7-10 dni. Niemowlęta od 1 do poniżej 2 miesięcy otrzymują 30 mg/kg co 12 godzin, z możliwością zwiększenia do 30 mg/kg co 8 godzin. Dawkowanie u pacjentów z niewydolnością nerek jest modyfikowane zgodnie z klirensem kreatyniny, np. dla klirensu 30-50 ml/min dawka u dorosłych wynosi 2 g co 24 godziny przy ciężkich zakażeniach i 2 g co 12 godzin przy bardzo ciężkich. U pacjentów dializowanych zaleca się dawkę nasycającą 1 g, a następnie 500 mg lub 1 g na dobę, podawaną po dializie. Terapia trwa zwykle 7-10 dni, z możliwością wydłużenia do 14 dni, a w gorączce neutropenicznej do czasu ustąpienia neutropenii.
bakteriemia, bakteryjne zapalenie opon mózgowych, bardzo ciężkie zakażenie, CAPD, cefepim, ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa, ciężkie zakażenie, gorączka neutropeniczna, hemodializa, infuzja dożylna, klirens kreatyniny, lidokaina, neutropenia, odmiedniczkowe zapalenie nerek, ostra infekcja dróg żółciowych, powikłane zakażenie dróg moczowych, powikłane zakażenie jamy brzusznej, rekonstytucja produktu leczniczego, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie płuc
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ampicillin Adamed 1 g

Dawkowanie ampicyliny sodowej (Ampicillin Adamed 1 g) wymaga indywidualnego dostosowania do wieku, masy ciała, funkcji nerek, rodzaju i nasilenia zakażenia oraz patogenu. U dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat zalecane dawki to: domięśniowo 500 mg 4 razy na dobę, dożylnie 500 mg-2 g 4-6 razy na dobę, infuzja ciągła 6-12 g/dobę lub infuzja przerywana 2 g 4-6 razy na dobę. Profilaktycznie przed zabiegami podaje się 2 g dożylnie 30-60 minut wcześniej. U dzieci dawki są zależne od wieku i masy ciała, np. noworodki <7 dni otrzymują 30 mg/kg co 12 godzin, a dzieci 1 miesiąca do 12 lat 25 mg/kg co 6 godzin (maksymalnie 1 g), z możliwością podwojenia dawki przy ciężkich zakażeniach. W leczeniu bakteryjnego zapalenia opon mózgowych u dzieci dawka może wzrosnąć do 400 mg/kg/dobę. W profilaktyce zapalenia wsierdzia u dzieci stosuje się jednorazowo 50 mg/kg dożylnie.
ampicylina sodowa, bakteriemia, bakteryjne zapalenie opon mózgowych, czynność wątroby, GFR, infuzja ciągła, infuzja dożylna, infuzja przerywana, klirens kreatyniny, lek przeciwbakteryjny, Listeria monocytogenes, morfologia krwi, niewydolność nerek, patogen, patogen beztlenowy, podanie domięśniowe, pompa infuzyjna, roztwór do wstrzykiwań, terapia skojarzona, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenie czynności nerek, zakażenie jamy brzusznej, zapalenie wsierdzia
Leksykon substancji czynnych
Deksametazon – Wskazania do stosowania

Deksametazon jest syntetycznym glikokortykosteroidem o silnym działaniu przeciwzapalnym, immunosupresyjnym i przeciwalergicznym, stosowanym w szerokim spektrum wskazań klinicznych. W terapii ostrych stanów zagrożenia życia, takich jak obrzęk mózgu, wstrząs pourazowy, wstrząs anafilaktyczny, ciężki napad astmy czy przełomy w chorobie Addisona, deksametazon podaje się w formie dożylnych lub domięśniowych wstrzyknięć (4 mg/ml, 8 mg/ml) dla szybkiego efektu. W leczeniu COVID-19 u pacjentów powyżej 12 lat i masie ciała ≥40 kg, wymagających tlenoterapii, deksametazon jest lekiem z wyboru. Preparaty doustne (0,5 mg do 40 mg) stosuje się w mniej nagłych stanach, takich jak przewlekłe choroby autoimmunologiczne, ciężkie choroby zakaźne w skojarzeniu z terapią przeciwinfekcyjną, czy leczenie paliatywne nowotworów. W okulistyce i dermatologii deksametazon jest wykorzystywany miejscowo w postaci kropli do oczu (1–1,5 mg/ml) oraz preparatów na skórę, często w połączeniu z antybiotykami, w celu leczenia stanów zapalnych i zakażeń bakteryjnych.
ARDS, bakteryjne zapalenie opon mózgowych, chłoniak nieziarniczy, choroba Addisona, choroba Hodgkina, choroba zwyrodnieniowa stawów, CINV, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, COVID-19, działanie immunosupresyjne, erytrodermia, glikokortykosteroid, gruźlica, idiopatyczna plamica małopłytkowa, napad astmy, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk krtani, obrzęk mózgu, opieka paliatywna, ostra białaczka limfoblastyczna, pęcherzyca zwykła, podanie dostawowe, reumatoidalne zapalenie stawów, stan astmatyczny, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty, ucisk pępowiny, wstrząs anafilaktyczny, wymioty pooperacyjne, zaćma, zapalenie ciała rzęskowego, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie mięśni, zapalenie nadkłykcia, zapalenie pochewki ścięgnistej, zapalenie przedniego odcinka oka, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zapalenie wyrostka rylcowatego, zespół bolesnego barku
Leksykon substancji czynnych
Celekoksyb – Działania niepożądane

Celekoksyb, selektywny inhibitor COX-2, jest stosowany w leczeniu chorób zapalnych stawów, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych obejmujących różne układy i narządy. Na podstawie danych z 38 102 pacjentów, częstość występowania działań niepożądanych została sklasyfikowana zgodnie z terminologią MedDRA. Do często obserwowanych należą m.in. zawał mięśnia sercowego (1-10%), nadciśnienie tętnicze, nudności, ból brzucha, biegunka, wysypka i świąd. Niezbyt często (0,1-1%) występują niedokrwistość, hiperkaliemia, zapalenie błony śluzowej żołądka, niewydolność serca, reakcje alergiczne oraz zaburzenia czynności wątroby i nerek. Rzadkie działania niepożądane (0,01-0,1%) obejmują arytmie, perforację przewodu pokarmowego, uszkodzenie wątroby, ostre uszkodzenie nerek, ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona) oraz pancytopenię. Bardzo rzadko (<0,01%) mogą wystąpić niewydolność wątroby, agranulocytoza oraz zagrażające życiu reakcje skórne.
agranulocytoza, arytmia, bakteryjne zapalenie opon mózgowych, białkomocz, choroba zwyrodnieniowa stawów, cukrzyca, filtracja kłębuszkowa, hipercholesterolemia, hiperkaliemia, hiponatremia, inhibitor COX-2, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwotok do oka, leukopenia, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedrożność tętnicy siatkówki, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, polip gruczolakowaty, przeszczepienie wątroby, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, smołowate stolce, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, terminologia MedDRA, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zakażenie dróg moczowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie naczyń, zapalenie płuc, zapalenie przełyku, zapalenie spojówek, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zator płucny, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie błędnika i zapalenie nerwu przedsionkowego – Etiologia i przyczyny

Zapalenie błędnika (labyrinthitis) i zapalenie nerwu przedsionkowego (vestibular neuritis) to schorzenia ucha wewnętrznego o różnej lokalizacji procesu zapalnego – odpowiednio obejmujące błędnik (w tym ślimak i narządy przedsionkowe) oraz sam nerw przedsionkowy. Etiologia jest głównie wirusowa, z dominującą rolą wirusa HSV-1 w zapaleniu nerwu przedsionkowego, natomiast zapalenie błędnika może mieć także bakteryjne podłoże, szczególnie w przebiegu przewlekłego zapalenia ucha środkowego. Bakteryjne zapalenie błędnika dzieli się na surowicze i ropne, z drogą zakażenia przez okienko okrągłe lub owalne. Objawy obejmują zawroty głowy i zaburzenia równowagi, przy czym zapalenie błędnika dodatkowo powoduje utratę słuchu i szumy uszne. Rzadziej występujące przyczyny to zaburzenia autoimmunologiczne, urazy, niedokrwienie, reakcje alergiczne, działania niepożądane leków oraz nowotwory. Czynniki ryzyka to m.in. niedawne infekcje wirusowe, nieprzyjęcie szczepień, przewlekłe zapalenie ucha środkowego, perlak, bakteryjne zapalenie opon mózgowych, alergie, stres, alkohol i palenie tytoniu.
bakteryjne zapalenie opon mózgowych, choroba zapalna jelit, guzkowe zapalenie tętnic, infekcja bakteryjna, infekcja wirusowa, łagodne położeniowe zawroty głowy, migrena przedsionkowa, mononukleoza zakaźna, nerwiak nerwu słuchowego, perlak, płyn mózgowo-rdzeniowy, rezonans magnetyczny, ropne zapalenie błędnika, surowicze zapalenie błędnika, szum uszny, toczeń rumieniowaty układowy, VIII nerw czaszkowy, walacyklowir, wirus Epsteina-Barr, wirus grypy, wirus HSV-1, wirus ospy wietrznej, wirusowe zapalenie wątroby, zapalenie błędnika, zapalenie nerwu przedsionkowego, zapalenie ucha środkowego, ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń
Leksykon chorób i schorzeń
Niedosłuch odbiorczy (głęboki) – Zapobieganie i profilaktyka

Niedosłuch odbiorczy głębokiego stopnia stanowi istotny problem zdrowotny, którego wczesne wykrycie i kompleksowa rehabilitacja są kluczowe dla zapobiegania poważnym konsekwencjom, takim jak pogorszenie funkcji poznawczych, demencja, izolacja społeczna czy depresja. Stosowanie aparatów słuchowych i implantów ślimakowych wiąże się z istotnym zmniejszeniem ryzyka długoterminowego pogorszenia funkcji poznawczych o 19% oraz poprawą wyników testów poznawczych o 3%. Dodatkowo, regularne używanie aparatów słuchowych redukuje ryzyko przedwczesnej śmierci o 24%. Profilaktyka utraty słuchu obejmuje szczepienia ochronne, poradnictwo genetyczne, ochronę przed hałasem i ototoksycznymi lekami oraz wczesne wykrywanie niedosłuchu, co jest szczególnie ważne u noworodków i dzieci. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z implantami ślimakowymi, którzy powinni być na bieżąco ze szczepieniami przeciwko pneumokokom, aby zmniejszyć ryzyko bakteryjnego zapalenia opon mózgowych.
aparat słuchowy, badanie audiologiczne, badanie obrazowe, bakteryjne zapalenie opon mózgowych, demencja, depresja, funkcja poznawcza, implant pnia mózgu, implant ślimakowy, implant ucha środkowego, izolacja społeczna, kanał słuchowy, lek ototoksyczny, nerw słuchowy, niedosłuch odbiorczy, profilaktyka wtórna, rehabilitacja słuchu, ślimak, sprzężenie zwrotne, szczepionka przeciwko pneumokokom, szum uszny, ubytek słuchu
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ampicillin Adamed 2 g

Ampicylina sodowa w dawce 2 g, dostępna w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, jest antybiotykiem beta-laktamowym stosowanym w leczeniu szerokiego spektrum poważnych zakażeń bakteryjnych. Wskazania obejmują ostre zaostrzenia przewlekłego zapalenia oskrzeli, pozaszpitalne zapalenie płuc (zwłaszcza gdy penicylina G jest nieskuteczna lub przeciwwskazana), odmiedniczkowe zapalenie nerek, bakteryjne zapalenie opon mózgowych, zakażenia jamy brzusznej, bakteriemię oraz zapalenie wsierdzia, zarówno w terapii, jak i profilaktyce. Ampicylina jest stosowana u dorosłych i dzieci, z koniecznością dostosowania dawkowania do wieku, masy ciała i stanu klinicznego pacjenta. Preparat zawiera około 132 mg sodu (5,6 mmol) na fiolkę, co należy uwzględnić u pacjentów z ograniczeniem podaży sodu.
ampicylina parenteralna, ampicylina sodowa, antybiogram, bakteriemia, bakteryjne zapalenie opon mózgowych, dieta niskosodowa, lek przeciwbakteryjny, odmiedniczkowe zapalenie nerek, oporność bakterii, penicylina G, pozaszpitalne zapalenie płuc, profilaktyka zapalenia wsierdzia, przewlekłe zapalenie oskrzeli, zakażenie bakteryjne, zakażenie jamy brzusznej, zakażenie układu moczowego, zapalenie wsierdzia
Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie depersonalizacji i derealizacji – Epidemiologia

Zaburzenie depersonalizacji i derealizacji (DPDR) charakteryzuje się uporczywym poczuciem oderwania od własnego „ja” oraz nierealności otaczającego świata, z rozpowszechnieniem w populacji ogólnej na poziomie około 1-2%, a w populacjach klinicznych nawet do 41,9%. Średni wiek zachorowania wynosi 16 lat, z początkiem najczęściej w pierwszych dwóch dekadach życia. DPDR często współwystępuje z innymi zaburzeniami psychicznymi, zwłaszcza lękowymi, depresją i PTSD, a także jest silnie powiązane z doświadczeniami traumatycznymi, szczególnie w dzieciństwie (np. wykorzystywanie emocjonalne, zaniedbanie). Objawy mogą mieć charakter epizodyczny lub ciągły, a ich nasilenie i przebieg są zróżnicowane. Diagnostyka opiera się na kryteriach DSM-5-TR, a średni czas do prawidłowego rozpoznania wynosi 7-12 lat, co wskazuje na istotne niedodiagnozowanie zaburzenia mimo jego znaczącej częstości występowania.
anoreksja, atak paniki, bakteryjne zapalenie opon mózgowych, choroba Alzheimera, depersonalizacja, depersonalizacja i derealizacja, depresja, EMDR, infekcja mózgu, ketamina, konopie indyjskie, MDMA, molestowanie seksualne, nieinwazyjna stymulacja mózgu, otępienie z ciałami Lewy’ego, przezczaszkowa stymulacja magnetyczna, terapia poznawczo-behawioralna, terapia psychodynamiczna, udar, uraz głowy, uraz mózgu, używanie substancji, zaburzenie depersonalizacji i derealizacji, zaburzenie lękowe, zaburzenie neurodegeneracyjne, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie osobowości typu borderline, zaburzenie osobowości unikającej, zaburzenie paniczne, zespół stresu pourazowego
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dexamethasone Krka 0,5 mg

Dexamethasone Krka w dawce 0,5 mg jest stosowany w różnych schorzeniach, z dawkowaniem dostosowanym do rodzaju i nasilenia choroby oraz indywidualnej reakcji pacjenta. W ostrych stanach, takich jak obrzęk mózgu, dawka początkowa wynosi 8-10 mg dożylnie, z maksymalną dawką do 80 mg, a następnie 16-24 mg/dobę doustnie, podzielona na 3-6 dawek. W bakteryjnym zapaleniu opon mózgowych stosuje się 0,15 mg/kg mc. co 6 godzin u dorosłych i 0,4 mg/kg mc. co 12 godzin u dzieci, przez odpowiednio 4 i 2 dni. W ciężkich napadach astmy dawka u dorosłych wynosi 8-20 mg, z możliwością powtarzania 8 mg co 4 godziny, a u dzieci 0,15-0,3 mg/kg mc. Dawkowanie w innych wskazaniach, takich jak choroby skóry (8-40 mg/dobę), toczeń rumieniowaty (6-16 mg/dobę), reumatoidalne zapalenie stawów (6-16 mg/dobę) czy opieka paliatywna (4-16 mg/dobę), jest dostosowywane do aktywności i przebiegu choroby. Wrodzony zespół adrenogenny wymaga dawki 0,25-0,75 mg/dobę, z możliwością zwiększenia dawki w sytuacjach stresowych nawet do 10-krotności.
bakteryjne zapalenie opon mózgowych, choroba zakaźna, deksametazon, guz mózgu, kora nadnerczy, marskość wątroby, mineralokortykoid, napad astmy, niedoczynność tarczycy, obrzęk mózgu, opieka paliatywna, oś nadnerczy, prednizon, reumatoidalne zapalenie stawów, terapia przeciwzakaźna, toczeń rumieniowaty układowy
Leksykon chorób i schorzeń
Ślepota i utrata wzroku – Patofizjologia i mechanizm

Utrata wzroku i ślepota wynikają z różnorodnych mechanizmów patofizjologicznych obejmujących zmętnienie struktur optycznych (np. rogówki, ciała szklistego), uszkodzenia siatkówki oraz nerwu wzrokowego i dróg wzrokowych. W chorobach takich jak zwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem (AMD) dochodzi do postępującej utraty fotoreceptorów w plamce żółtej, obecności druzów, zaniku nabłonka barwnikowego siatkówki (RPE) oraz neowaskularyzacji naczyniówkowej napędzanej przez VEGF, co prowadzi do odwarstwienia siatkówki i nagłej utraty wzroku. Jaskra charakteryzuje się podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym (IOP), które powoduje uszkodzenie aksonów komórek zwojowych siatkówki (RGC) i nieodwracalną utratę wzroku, z udziałem procesów zapalnych i białka IGFBPL1. Retinopatia cukrzycowa wynika z uszkodzenia naczyń siatkówki, prowadząc do proliferacji nieprawidłowych naczyń, wycieków płynu i obrzęku plamki żółtej, co skutkuje pogorszeniem widzenia. Dziedziczne choroby siatkówki (IRD), takie jak barwnikowe zwyrodnienie siatkówki (RP), wynikają z mutacji w ponad 270 genach, prowadząc do degeneracji fotoreceptorów i utraty wzroku, z nowymi odkryciami dotyczącymi roli bakterii jelitowych w patogenezie. Zaburzenia widzenia kory wzrokowej (CVI) oraz neuropatie niedokrwienne nerwu wzrokowego (NAION) to kolejne istotne przyczyny utraty wzroku, często związane z uszkodzeniem mózgu lub niedokrwieniem nerwu wzrokowego.
amaurosis fugax, bakteryjne zapalenie opon mózgowych, barwnikowe zwyrodnienie siatkówki, błąd refrakcji, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cukrzycowy obrzęk plamki żółtej, dziedziczna choroba siatkówki, fotoreceptor siatkówki, jaglica, jaskra, komórka zwojowa siatkówki, kseroftalamia, migrena siatkówkowa, nabłonek barwnikowy siatkówki, nabyte uszkodzenie mózgu, neowaskularyzacja naczyniówkowa, neuropatia niedokrwienna nerwu wzrokowego, niedobór witaminy A, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, odwarstwienie siatkówki, proliferacyjna retinopatia cukrzycowa, przemijający atak niedokrwienny, retinopatia cukrzycowa, retinopatia wcześniaków, ślepota korowa, ślepota nocna, zaćma, zanik nerwu wzrokowego, zanik siatkówki, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie opon mózgowych, zwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dexamethasone Krka 4 mg/ml

Dexamethasone Krka (deksametazon fosforan) w roztworze do wstrzykiwań/infuzji dostępny jest w dawkach 4 mg/ml (1 ml ampułki) oraz 8 mg/2 ml (2 ml ampułki). Lek wykazuje szerokie spektrum zastosowań ogólnoustrojowych, m.in. w leczeniu obrzęku mózgu o różnej etiologii (guzy, ropień, bakteryjne zapalenie opon mózgowych), wstrząsu pourazowego, ciężkich napadów astmy, ostrych chorób skóry (erytrodermia, pęcherzyca, egzema), chorób autoimmunologicznych (zwłaszcza układowy toczeń rumieniowaty), aktywnego reumatoidalnego zapalenia stawów, terapii paliatywnej nowotworów oraz profilaktyce i leczeniu wymiotów pooperacyjnych i po cytostatykach. Wskazaniem jest także leczenie COVID-19 u pacjentów ≥12 lat i ≥40 kg masy ciała wymagających tlenoterapii. Preparat zawiera sód w ilości około 3 mg/ml lub 6 mg/2 ml, co należy uwzględnić u pacjentów na diecie niskosodowej.
bakteryjne zapalenie opon mózgowych, choroba autoimmunologiczna, choroba zapalna stawów, choroba zwyrodnieniowa stawów, COVID-19, deksametazon, erytrodermia, interwencja neurochirurgiczna, leczenie paliatywne, martwicze zapalenie twardówki, obrzęk mózgu, ostra egzema, ostry napad astmy, pęcherzyca zwykła, podanie nasiękowe, pourazowy zespół płuca wstrząsowego, reumatoidalne zapalenie stawów, ropień mózgu, terapia kortykosteroidowa, terapia przeciwnowotworowa, terapia przeciwwymiotna, tlenoterapia, toczeń rumieniowaty układowy, wstrzyknięcie dostawowe, wstrzyknięcie podspojówkowe, wymioty, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie okołostawowe, zapalenie pochewki ścięgnistej, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie twardówki, zespół bolesnego barku
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dexamethasone Krka 8 mg/2 ml

Dexamethasone Krka, dostępny w stężeniach 4 mg/ml oraz 8 mg/2 ml jako roztwór do wstrzykiwań lub infuzji, jest kortykosteroidem o szerokim spektrum zastosowań klinicznych. W podaniu ogólnoustrojowym wskazany jest m.in. w leczeniu obrzęku mózgu (w tym po urazach, guzach, zapaleniu opon mózgowych o etiologii gruźliczej, duru brzusznego i brucelozy), wstrząsu pourazowego, ciężkich napadów astmy, ostrych chorób skóry (np. erytrodermia, pęcherzyca), chorób autoimmunologicznych (zwłaszcza układowego tocznia rumieniowatego trzewnego), reumatoidalnego zapalenia stawów o ciężkim przebiegu, terapii paliatywnej nowotworów oraz profilaktyce i leczeniu wymiotów pooperacyjnych i cytostatykami wywołanych. Ponadto, jest stosowany u pacjentów z COVID-19 wymagających tlenoterapii (wiek ≥12 lat, masa ciała ≥40 kg).
bakteryjne zapalenie opon mózgowych, bruceloza, choroba autoimmunologiczna, choroba zwyrodnieniowa stawów, COVID-19, deksametazon fosforan, deksametazon sodu fosforan, dieta niskosodowa, dur brzuszny, egzema, erytrodermia, gruźlica, guz mózgu, interwencja neurochirurgiczna, kortykosteroid, leczenie paliatywne, martwicze zapalenie twardówki, napad astmy, obrzęk mózgu, pęcherzyca zwykła, podanie nasiękowe, pourazowy zespół płuca wstrząsowego, reumatoidalne zapalenie stawów, ropień mózgu, roztwór do wstrzykiwań, schorzenie dermatologiczne, terapia paliatywna, terapia przeciwwymiotna, tlenoterapia, toczeń rumieniowaty układowy, wstrząs pourazowy, wstrzyknięcie dostawowe, wstrzyknięcie podspojówkowe, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie kaletki maziowej, zapalenie okołostawowe, zapalenie pochewki ścięgnistej, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie twardówki, zespół bolesnego barku