profilaktyka wymiotów

Profilaktyka wymiotów obejmuje szereg działań zapobiegawczych, które mają na celu minimalizację ryzyka wystąpienia nudności i wymiotów w różnych sytuacjach klinicznych. Jest szczególnie istotna w kontekście pooperacyjnym (PONV – postoperative nausea and vomiting), podczas chemioterapii przeciwnowotworowej (CINV – chemotherapy-induced nausea and vomiting), a także w chorobie lokomocyjnej czy ciąży.

W profilaktyce wymiotów pooperacyjnych kluczową rolę odgrywają antagoniści receptora 5-HT3 (ondansetron, granisetron), antagoniści receptora NK1 (aprepitant), deksametazon oraz antagoniści receptora dopaminowego (metoklopramid). Zalecenia dotyczące profilaktyki PONV opierają się na ocenie czynników ryzyka u pacjenta, takich jak płeć żeńska, niepalenie tytoniu, wywiad PONV lub choroby lokomocyjnej oraz przewidywane stosowanie opioidów pooperacyjnie.

W przypadku profilaktyki wymiotów indukowanych chemioterapią, schemat postępowania zależy od potencjału emetogennego stosowanych leków. Przy wysokim ryzyku zaleca się terapię trójlekową: antagonista 5-HT3, antagonista NK1 oraz deksametazon. U pacjentów otrzymujących leki o umiarkowanym potencjale emetogennym stosuje się zazwyczaj kombinację antagonisty 5-HT3 z deksametazonem.

Profilaktyka farmakologiczna powinna być uzupełniana metodami niefarmakologicznymi, takimi jak odpowiednie nawodnienie, unikanie pokarmów mogących nasilać nudności, techniki relaksacyjne czy akupresura. W przypadku choroby lokomocyjnej skuteczne są leki przeciwhistaminowe (dimenhydrynat) oraz prewencyjne działania behawioralne.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl