Dawkowanie i sposób podawania leku Pabi-Dexamethason

Deksametazon, substancja czynna leku Pabi-Dexamethason, jest podawany w dawkach od 0,5 mg do 10 mg na dobę, zależnie od leczonej jednostki chorobowej. W stanach o cięższym przebiegu może zaistnieć konieczność zastosowania dawek przekraczających 10 mg na dobę. Ustalanie dawkowania powinno być zindywidualizowane, uwzględniając odpowiedź pacjenta na leczenie oraz nasilenie choroby. Aby zminimalizować działania niepożądane, należy stosować najniższą skuteczną dawkę terapeutyczną.¹

Zalecane dawkowanie w poszczególnych wskazaniach klinicznych

Poniżej przedstawiono szczegółowe zalecenia dotyczące dawkowania deksametazonu w określonych stanach klinicznych, jeżeli lekarz nie zaleci inaczej:²

• Obrzęk mózgu: dawka początkowa oraz czas trwania terapii są uzależnione od przyczyny i nasilenia choroby. Zaleca się od 6 mg do 16 mg (maksymalnie do 24 mg) na dobę doustnie, w podziale na 3-4 dawki jednostkowe.³
• Ostra astma:
  • Dorośli: 16 mg na dobę przez dwa dni
  • Dzieci: 0,6 mg/kg masy ciała przez jeden do dwóch dni

  ⁴

• Krup: u dzieci stosuje się od 0,15 mg do 0,6 mg/kg masy ciała w pojedynczej dawce.⁵
• Ostre choroby skóry: dawkowanie zależy od rodzaju i rozległości zmian chorobowych. Stosuje się dawki dobowe w zakresie od 8 mg do 40 mg, a w szczególnie ciężkich przypadkach nawet do 100 mg. Następnie należy stopniowo redukować dawkę zgodnie z potrzebami klinicznymi.⁶
• Aktywna faza układowych chorób reumatycznych: w układowym toczniu rumieniowatym stosuje się od 6 mg do 16 mg na dobę.⁷
• Aktywne reumatoidalne zapalenie stawów o ciężkim, postępującym przebiegu:
  • W szybko postępującej destrukcyjnej postaci choroby: od 12 mg do 16 mg na dobę
  • Z objawami pozastawowymi: od 6 mg do 12 mg na dobę

  ⁸

• Idiopatyczna plamica małopłytkowa: 40 mg przez 4 doby w cyklach.⁹
• Gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych:
  • Pacjenci z chorobą II lub III fazy: leczenie dożylne przez 4 tygodnie (0,4 mg/kg/dobę w pierwszym tygodniu, 0,3 mg/kg/dobę w drugim tygodniu, 0,2 mg/kg/dobę w trzecim tygodniu i 0,1 mg/kg/dobę w czwartym tygodniu), a następnie leczenie doustne przez 4 tygodnie, rozpoczynając od dawki 4 mg na dobę i co tydzień zmniejszając dawkę o 1 mg.
  • Pacjenci z chorobą I fazy: leczenie dożylne przez 2 tygodnie (0,3 mg/kg/dobę w pierwszym tygodniu i 0,2 mg/kg/dobę w drugim tygodniu), a następnie leczenie doustne przez 4 tygodnie (0,1 mg/kg/dobę w trzecim tygodniu leczenia, a w kolejnym tygodniu 3 mg na dobę, zmniejszając dawkę co tydzień o 1 mg).

  ¹⁰

• Opieka paliatywna w chorobach nowotworowych: dawkowanie początkowe i czas trwania leczenia zależą od przyczyny i nasilenia choroby. Zaleca się od 3 mg do 20 mg na dobę. W opiece paliatywnej można stosować również bardzo duże dawki, maksymalnie do 96 mg. W celu optymalizacji dawkowania i zmniejszenia liczby przyjmowanych tabletek można łączyć tabletki o różnej mocy.¹¹
• Profilaktyka i leczenie wymiotów wywołanych przez cytostatyki, chemioterapię emetogenną: stosuje się deksametazon w połączeniu z innymi lekami przeciwwymiotnymi. Zaleca się od 8 mg do 20 mg przed chemioterapią, a następnie od 4 mg do 16 mg na dobę w drugim i trzecim dniu terapii.¹²
• Profilaktyka i leczenie wymiotów pooperacyjnych: w połączeniu z innymi lekami przeciwwymiotnymi stosuje się pojedynczą dawkę 8 mg przed zabiegiem.¹³
• Leczenie objawowego szpiczaka mnogiego, ostrej białaczki limfoblastycznej, choroby Hodgkina i chłoniaka nieziarniczego: stosuje się w połączeniu z innymi lekami. Zazwyczaj stosowana dawka to 40 mg lub 20 mg raz na dobę. Dawkowanie i częstość podawania różnią się w zależności od protokołu terapii i stosowanych leków towarzyszących.¹⁴

Podawanie deksametazonu powinno odbywać się zgodnie z wytycznymi dotyczącymi dawkowania opisanymi w charakterystyce produktu leczniczego innego jednocześnie stosowanego leku, jeżeli takie wytyczne istnieją. W przeciwnym razie należy postępować zgodnie z krajowymi lub międzynarodowymi protokołami i wytycznymi dawkowania. Lekarz prowadzący powinien każdorazowo dokonać dokładnej oceny właściwej dawki, biorąc pod uwagę stan pacjenta oraz zaawansowanie choroby.¹⁵

Dawkowanie w szczególnych populacjach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek: Pacjenci poddawani regularnym hemodializom mogą wykazywać zwiększony klirens leku podczas dializy, co wymaga odpowiedniego dostosowania dawki kortykosteroidu.¹⁶

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby może być konieczne odpowiednie dostosowanie dawki. W przypadku ciężkiej niewydolności wątroby biologiczne działanie deksametazonu może być wzmożone z powodu spowolnionego metabolizmu (wydłużony okres półtrwania w osoczu) oraz hipoalbuminemii (zwiększone stężenie niezwiązanego leku w osoczu), co może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych.¹⁷

Pacjenci w podeszłym wieku: Leczenie osób starszych, szczególnie długotrwałe, powinno uwzględniać poważniejsze konsekwencje typowych dla kortykosteroidów działań niepożądanych występujących w tej grupie wiekowej (osteoporoza, cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, osłabienie odporności, zmiany psychologiczne). U osób starszych stężenie deksametazonu w osoczu może być wyższe, a jego wydalanie wolniejsze niż u osób młodszych, dlatego zaleca się odpowiednie zmniejszenie dawki.¹⁸

Dzieci i młodzież: Wydalanie deksametazonu u dzieci i dorosłych jest porównywalne przy dawce dostosowanej do powierzchni ciała. Planując dawkowanie, należy uwzględnić potencjalny wpływ na wzrost i rozwój dziecka oraz monitorować objawy zahamowania czynności kory nadnerczy.¹⁹

Dawkowanie w leczeniu długotrwałym

W przypadku długotrwałej terapii, po fazie leczenia początkowego zaleca się zmianę glikokortykosteroidu z deksametazonu na prednizon lub prednizolon w celu ograniczenia hamującego wpływu na czynność kory nadnerczy.²⁰

Zakończenie leczenia

Nagłe przerwanie długotrwałej terapii dużymi dawkami glikokortykosteroidów może prowadzić do ostrej niedoczynności kory nadnerczy. Z tego powodu dawkę glikokortykosteroidów należy zmniejszać stopniowo pod koniec leczenia. Nie należy gwałtownie przerywać terapii, a w razie konieczności również odstawiać lek stopniowo.²¹

Sposób podawania

Deksametazon należy przyjmować podczas posiłku lub po posiłku, aby zminimalizować podrażnienie przewodu pokarmowego. Zaleca się unikanie spożywania napojów zawierających alkohol lub kofeinę podczas terapii.²²

PABI-DEXAMETHASON jest dostępny w postaci tabletek o mocy 4 mg i 8 mg. W przypadku schematu leczenia co drugi dzień, całą dawkę dobową glikokortykosteroidu można zwykle podać rano jako dawkę pojedynczą. Niektórzy pacjenci mogą jednak wymagać podziału dobowej dawki.²³

Jeśli uzyskanie pożądanej dawki przy użyciu dostępnych produktów nie jest możliwe, można zastosować produkt o innej mocy.²⁴

Szczegółowa tabela dawkowania deksametazonu