wymioty pooperacyjne
Wskazanie

Wymioty pooperacyjne, określane również jako pooperacyjne nudności i wymioty (PONV – Postoperative Nausea and Vomiting), to powszechne powikłanie występujące u pacjentów po zabiegach operacyjnych. Dotykają one około 30% pacjentów poddanych znieczuleniu ogólnemu, a w grupach wysokiego ryzyka odsetek ten może sięgać nawet 80%. Najczęściej występują w ciągu pierwszych 24 godzin po operacji i mogą prowadzić do odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych, zwiększonego bólu w miejscu operacji, a w skrajnych przypadkach do rozejścia się szwów operacyjnych.

Czynniki ryzyka PONV obejmują płeć żeńską, niepalenie tytoniu, wcześniejsze epizody PONV lub chorobę lokomocyjną, stosowanie opioidów w okresie okołooperacyjnym, rodzaj zabiegu (operacje okulistyczne, otolaryngologiczne, ginekologiczne, laparoskopowe), a także dłuższy czas trwania znieczulenia. W zależności od liczby czynników ryzyka, stosuje się odpowiednie strategie profilaktyki i leczenia.

W farmakoterapii wymiotów pooperacyjnych stosuje się kilka grup leków. Antagoniści receptora 5-HT3 są jednymi z najskuteczniejszych, w tym ondansetron (Zofran, Ondansetron Kabi, Setronon), granisetron (Granisol) oraz palonosetron (Aloxi). Antagoniści receptora NK1, jak aprepitant (Emend) są szczególnie skuteczne w profilaktyce. Kortykosteroidy, zwłaszcza deksametazon (Dexaven, Pabi-Dexamethason), są często stosowane w połączeniu z innymi lekami przeciwwymiotnymi. Stosuje się również leki przeciwhistaminowe jak dimenhydrynat (Aviomarin) oraz antagonistów receptora dopaminowego, jak metoklopramid (Metoclopramidum, Metoclop) czy droperidol.

Największym wyzwaniem w leczeniu wymiotów pooperacyjnych jest odpowiednia identyfikacja pacjentów wysokiego ryzyka oraz wdrożenie optymalnej profilaktyki. Trudności sprawia także dobór właściwego schematu leczenia, ponieważ skuteczność poszczególnych leków może być różna u różnych pacjentów. Problemem jest również zjawisko oporności na leczenie, występujące u około 10-20% pacjentów. W takich przypadkach niezbędne jest stosowanie terapii skojarzonej, wykorzystującej leki o różnych mechanizmach działania. Dodatkowym wyzwaniem jest odpowiednie nawodnienie pacjenta, kontrola bólu oraz wczesne wykrywanie i leczenie potencjalnych powikłań związanych z wymiotami.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl