cisplatyna i fluorouracyl
Cisplatyna i fluorouracyl to dwa kluczowe leki cytotoksyczne stosowane w chemioterapii. Cisplatyna jest związkiem platyny, który działa poprzez tworzenie wiązań krzyżowych z DNA, zaburzając jego strukturę i funkcję, co prowadzi do apoptozy komórek nowotworowych. Fluorouracyl (5-FU) to antymetabolit, który hamuje syntezę DNA poprzez blokowanie enzymu syntazy tymidylanowej.
Schemat leczenia łączący cisplatynę z fluorouracylem (CF) jest powszechnie stosowany w terapii nowotworów przewodu pokarmowego, głowy i szyi oraz nowotworów ginekologicznych. W standardowym protokole cisplatyna podawana jest w dawce 75-100 mg/m² w pierwszym dniu cyklu, natomiast fluorouracyl w dawce 750-1000 mg/m²/dobę w ciągłym wlewie przez 4-5 dni.
Toksyczność tego schematu obejmuje mielosupresję, nefrotoksyczność (głównie związaną z cisplatyną), neurotoksyczność, ototoksyczność oraz zapalenie błon śluzowych. Podczas stosowania cisplatyny konieczne jest odpowiednie nawodnienie pacjenta i stosowanie leków przeciwwymiotnych ze względu na jej silny potencjał emetogenny. Przy podawaniu fluorouracylu należy monitorować pacjentów pod kątem kardiotoksyczności oraz zespołu dłoniowo-podeszwowego.
W ostatnich latach schemat CF jest często modyfikowany poprzez dodanie trzeciego leku (np. docetakselu w schemacie DCF) lub zastępowanie cisplatyny mniej nefrotoksyczną oksaliplatyną, a także zastępowanie wlewu 5-FU doustnymi fluoropirymidynami takimi jak kapecytabina, szczególnie w terapii ambulatoryjnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak podjęzykowy – Leczenie
Leczenie raka podjęzykowego wymaga indywidualnego, wielospecjalistycznego podejścia, uwzględniającego wielkość guza, stopień zaawansowania oraz lokalizację zmiany. Wczesne stadia (I i II) są zwykle leczone chirurgicznie (wide local excision dla guzów <0,5 cm z marginesem ≥1 cm) lub radioterapią, z 5-letnim przeżyciem swoistym dla choroby wynoszącym odpowiednio 90% i 80%. W przypadku przerzutów do węzłów chłonnych szyi zalecana jest limfadenektomia szyjna. Radioterapia, najczęściej EBRT, może być stosowana samodzielnie lub jako uzupełnienie leczenia chirurgicznego, a nowoczesne techniki takie jak IMRT z SIB czy stereotaktyczne donapromienianie hipofrakcjonowane są opcją dla pacjentów niekwalifikujących się do operacji. Chemioterapia, najczęściej cisplatyna z 5-FU, oraz terapia celowana (cetuksymab) i immunoterapia (pembrolizumab, niwolumab) są stosowane w zaawansowanych stadiach lub nawrotach choroby. Terapia fotodynamiczna może być opcją w bardzo wczesnych zmianach powierzchniowych.
brachyterapia, cetuksymab, chemoradioterapia, chirurg głowy i szyi, cisplatyna i fluorouracyl, dno jamy ustnej, drugi pierwotny nowotwór, dysfagia, implant dentystyczny, inhibitor punktów kontrolnych, limfadenektomia szyjna, margines zdrowej tkanki, niwolumab, obrzęk limfatyczny, osteoradionekroza, pembrolizumab, przeciwciało monoklonalne, przerzut do węzłów chłonnych, radioterapia z modulacją intensywności wiązki, rak podjęzykowy, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, suchość w ustach, szerokie wycięcie miejscowe, terapia fotodynamiczna, terapia neoadjuwantowa, węzły chłonne szyi - Leksykon chorób i schorzeń
Rak podniebienia miękkiego – Leczenie
Leczenie raka podniebienia miękkiego wymaga wielodyscyplinarnego podejścia, uwzględniającego chirurgię, radioterapię, chemioterapię oraz nowoczesne metody, takie jak terapie celowane i immunoterapia. Chirurgia, często pierwsza linia terapii we wczesnych stadiach, polega na całkowitym usunięciu guza z marginesem zdrowych tkanek, a w przypadku zajęcia węzłów chłonnych szyi wykonuje się dysekcję szyi. Radioterapia, stosowana samodzielnie lub jako leczenie uzupełniające, wymaga dawki około 70 Gy dla skutecznej kontroli ogniska pierwotnego, z wynikami kontroli miejscowej na poziomie 80-90% dla zmian T1, 60-70% dla T2 i 55-65% dla T3. Chemioterapia, zwłaszcza w schemacie indukcyjnym z cisplatyną i 5-FU, wykazuje wskaźniki odpowiedzi 60-90%, a chemioradioterapia stanowi standard opieki w miejscowo zaawansowanych przypadkach, poprawiając kontrolę miejscowo-regionalną kosztem zwiększonej toksyczności. Terapie celowane (np. cetuksymab przeciw EGFR) oraz inhibitory PD-1 (niwolumab, pembrolizumab) są stosowane w zaawansowanych i nawrotowych postaciach choroby.
cetuksymab, chemioradioterapia, chemioterapia indukcyjna, chirurgia minimalnie inwazyjna, chirurgia rekonstrukcyjna, chirurgia robotowa, cisplatyna i fluorouracyl, dysfagia, hiperfrakcjonowana radioterapia, hipofrakcjonowana radioterapia, immunoterapia, inhibitor PD-1, mikrochirurgia naczyniowa, obturator, przeciwciało monoklonalne, radioterapia neoadjuwantowa, radioterapia z modulacją intensywności wiązki, rak płaskonabłonkowy głowy i szyi, rak podniebienia miękkiego, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, terapia celowana, terapia połykania, węzły chłonne szyi, zachłystowe zapalenie płuc