nawracający epizod dużej depresji
Nawracający epizod dużej depresji (Recurrent Major Depressive Disorder) to zaburzenie psychiczne charakteryzujące się występowaniem co najmniej dwóch odrębnych epizodów depresyjnych, pomiędzy którymi występuje okres remisji trwający minimum 2 miesiące. Według klasyfikacji ICD-10 odpowiada kodowi F33, natomiast w DSM-5 jest częścią kategorii zaburzeń depresyjnych.
Klinicznie epizod dużej depresji cechuje się obniżonym nastrojem, anhedonią (utratą zainteresowań i zdolności odczuwania przyjemności), zmniejszeniem energii oraz zmianami w zakresie aktywności psychomotorycznej. Towarzyszą temu zaburzenia snu, apetytu, koncentracji, poczucie winy oraz myśli samobójcze. Diagnoza wymaga utrzymywania się objawów przez co najmniej 2 tygodnie i istotnego wpływu na funkcjonowanie pacjenta.
Nawracający charakter zaburzenia wiąże się z gorszym rokowaniem i większym ryzykiem chronifikacji. Z każdym kolejnym epizodem wzrasta prawdopodobieństwo wystąpienia następnego, a okres między epizodami może się skracać. Szacuje się, że po pierwszym epizodzie ryzyko nawrotu wynosi około 50%, po drugim 70%, a po trzecim sięga 90% bez odpowiedniego leczenia podtrzymującego.
Leczenie nawracającej depresji obejmuje farmakoterapię (głównie leki przeciwdepresyjne), psychoterapię (szczególnie terapię poznawczo-behawioralną) oraz w przypadkach opornych – metody biologiczne jak elektrowstrząsy. Terapia podtrzymująca po uzyskaniu remisji powinna być kontynuowana przez minimum 6-12 miesięcy, a w przypadku wielu nawrotów – nawet przez kilka lat lub bezterminowo.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Venlectine 75 mg
Wenlafaksyna, należąca do grupy „innych leków przeciwdepresyjnych” (kod ATC: N06AX16), wykazuje działanie przeciwdepresyjne poprzez hamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny oraz słabsze hamowanie wychwytu dopaminy w OUN. Zarówno substancja czynna, jak i jej główny metabolit O-demetylowenlafaksyna (ODV) wykazują podobny profil farmakodynamiczny, w tym zmniejszenie reaktywności receptorów β-adrenergicznych. Wenlafaksyna charakteryzuje się brakiem istotnego powinowactwa do receptorów muskarynowych, H1-histaminergicznych, α1-adrenergicznych, opioidowych i benzodiazepinowych, co przekłada się na ograniczone działania niepożądane, brak sedacji, mniejsze ryzyko działań przeciwcholinergicznych oraz ograniczony potencjał uzależniający. Ponadto, lek nie hamuje aktywności monoaminooksydazy (MAO), co zmniejsza ryzyko interakcji farmakologicznych typowych dla inhibitorów MAO.
agorafobia, badanie randomizowane, badanie z podwójnie ślepą próbą, działanie przeciwcholinergiczne, działanie sedatywne, epizod dużej depresji, fobia społeczna, forma o natychmiastowym uwalnianiu, forma o przedłużonym uwalnianiu, inhibitor MAO, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, lęk napadowy, lek przeciwdepresyjny, monoaminooksydaza, nawracający epizod dużej depresji, nawrót depresji, O-demetylowenlafaksyna, ośrodkowy układ nerwowy, receptor benzodiazepinowy, receptor H1-histaminergiczny, receptor muskarynowy cholinergiczny, receptor opioidowy, receptor α1-adrenergiczny, receptor β-adrenergiczny, układ sercowo-naczyniowy, uogólnione zaburzenie lękowe, wenlafaksyna, wychwyt zwrotny dopaminy, wychwyt zwrotny noradrenaliny, zaburzenie lękowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dutilox 30 mg
Duloksetyna, dostępna w kapsułkach dojelitowych o dawkach 30 mg i 60 mg (produkt Dutilox), jest stosowana w leczeniu dużych zaburzeń depresyjnych, uogólnionych zaburzeń lękowych oraz bólu w przebiegu obwodowej neuropatii cukrzycowej. W dużych zaburzeniach depresyjnych zalecana dawka początkowa i podtrzymująca wynosi 60 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia do 120 mg/dobę w przypadku braku odpowiedzi, przy czym efekt terapeutyczny obserwuje się zwykle po 2-4 tygodniach. W uogólnionych zaburzeniach lękowych dawka początkowa to 30 mg/dobę, którą można zwiększyć do 60 mg, a w razie potrzeby do 90-120 mg/dobę, zwłaszcza przy współistniejącej depresji. W leczeniu neuropatii cukrzycowej stosuje się 60 mg/dobę, z możliwością podziału dawki do 120 mg/dobę, a skuteczność ocenia się po 2 miesiącach terapii. U pacjentów w podeszłym wieku nie wymaga się modyfikacji dawki, jednak zaleca się ostrożność przy dawkach 120 mg/dobę. Duloksetyna jest przeciwwskazana u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby oraz ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min). Nie zaleca się stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
ciężka niewydolność nerek, dawka początkowa, dawka podtrzymująca, dawka podzielona, duloksetyna, duże zaburzenie depresyjne, efekt terapeutyczny, kapsułka dojelitowa twarda, klirens kreatyniny, nawracający epizod dużej depresji, nawrót choroby, obwodowa neuropatia cukrzycowa, odpowiedź terapeutyczna, uogólnione zaburzenie lękowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół odstawienny, zmienność osobnicza - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dulsevia 90 mg
Dulsevia (duloksetyna) w dawce 60 mg raz na dobę jest wskazana w leczeniu dużych zaburzeń depresyjnych oraz zaburzeń lękowych uogólnionych, z możliwością zwiększenia dawki do maksymalnie 120 mg na dobę w przypadku niewystarczającej odpowiedzi terapeutycznej. W leczeniu dużych zaburzeń depresyjnych dawka początkowa i podtrzymująca wynosi 60 mg/dobę, a efekt terapeutyczny obserwuje się zwykle po 2-4 tygodniach. W zaburzeniach lękowych uogólnionych zaleca się rozpoczęcie terapii od 30 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 60 mg/dobę, a w przypadku współistniejącej depresji dawka początkowa i podtrzymująca to 60 mg/dobę. U pacjentów w podeszłym wieku nie jest konieczne dostosowanie dawki ze względu na wiek, jednak należy zachować ostrożność przy dawce 120 mg/dobę ze względu na ograniczone dane kliniczne. Stosowanie duloksetyny jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) oraz z zaburzeniami czynności wątroby.
ciężka niewydolność nerek, dawka podtrzymująca, duloksetyna, duże zaburzenie depresyjne, efekt terapeutyczny, kapsułka dojelitowa, kapsułka dojelitowa twarda, klirens kreatyniny, leczenie przeciwdepresyjne, nawracający epizod dużej depresji, objaw odstawienia, odpowiedź kliniczna, podanie doustne, podeszły wiek, współistniejące duże zaburzenie depresyjne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie lękowe uogólnione - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Venlectine 150 mg
Venlectine, zawierający chlorowodorek wenlafaksyny w dawkach 37,5 mg, 75 mg oraz 150 mg w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, należy do grupy „innych leków przeciwdepresyjnych” (kod ATC: N06AX16). Wenlafaksyna i jej aktywny metabolit O-demetylowenlafaksyna (ODV) działają jako inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, z dodatkowym, słabszym hamowaniem wychwytu dopaminy. Mechanizm ten wiąże się z redukcją reaktywności receptorów β-adrenergicznych, bez istotnego powinowactwa do receptorów muskarynowych, cholinergicznych, H1-histaminergicznych, α1-adrenergicznych, opioidowych czy benzodiazepinowych, co przekłada się na mniejszą częstość działań niepożądanych typowych dla innych leków przeciwdepresyjnych. Wenlafaksyna nie hamuje aktywności monoaminooksydazy (MAO), co jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa farmakoterapii.
agorafobia, badanie z podwójnie ślepą próbą, działanie niepożądane, efekt przeciwcholinergiczny, epizod dużej depresji, fobia społeczna, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, lęk napadowy, lek przeciwdepresyjny, monoaminooksydaza, nawracający epizod dużej depresji, O-demetylowenlafaksyna, ośrodkowy układ nerwowy, preparat o natychmiastowym uwalnianiu, preparat o przedłużonym uwalnianiu, receptor benzodiazepinowy, receptor cholinergiczny, receptor H1-histaminergiczny, receptor muskarynowy, receptor opioidowy, receptor α1-adrenergiczny, receptor β-adrenergiczny, układ sercowo-naczyniowy, uogólnione zaburzenie lękowe, Venlectine, wenlafaksyna, wychwyt zwrotny dopaminy, wychwyt zwrotny noradrenaliny, zapobieganie nawrotom - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Venlectine 37,5 mg
Venlectine, zawierający chlorowodorek wenlafaksyny, jest lekiem przeciwdepresyjnym z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), dostępny w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 37,5 mg, 75 mg oraz 150 mg. Jego działanie farmakodynamiczne obejmuje również słabe hamowanie wychwytu dopaminy oraz zmniejszenie reaktywności receptorów β-adrenergicznych, bez istotnego powinowactwa do receptorów muskarynowych, H1-histaminergicznych, α1-adrenergicznych, opioidowych i benzodiazepinowych, co ogranicza ryzyko działań niepożądanych i uzależnienia. Wenlafaksyna nie hamuje aktywności monoaminooksydazy (MAO), co zmniejsza ryzyko interakcji charakterystycznych dla inhibitorów MAO.
agorafobia, badanie kliniczne, chlorowodorek wenlafaksyny, dawka podzielona, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwdepresyjne, efekt sedatywny, epizod dużej depresji, fobia społeczna, inhibitor MAO, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, lęk napadowy, lek przeciwdepresyjny, monoaminooksydaza, nawracający epizod dużej depresji, neuroprzekaźnik ośrodkowego układu nerwowego, O-demetylowenlafaksyna, receptor benzodiazepinowy, receptor H1-histaminergiczny, receptor muskarynowy cholinergiczny, receptor opioidowy, receptor α1-adrenergiczny, receptor β-adrenergiczny, układ sercowo-naczyniowy, uogólnione zaburzenie lękowe, wenlafaksyna, wychwyt zwrotny dopaminy, wychwyt zwrotny noradrenaliny, zaburzenie lękowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Oriven 75 mg
Wenlafaksyna (Oriven) jest inhibitorem zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, z dodatkowymi słabymi właściwościami hamowania wychwytu dopaminy, co przekłada się na jej działanie przeciwdepresyjne. Lek dostępny jest w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 37,5 mg, 75 mg, 150 mg oraz 225 mg. Charakteryzuje się brakiem powinowactwa do receptorów muskarynowych, cholinergicznych, H1-histaminowych oraz α1-adrenergicznych, co ogranicza działania niepożądane typowe dla innych leków przeciwdepresyjnych. Wenlafaksyna nie hamuje monoaminooksydazy i nie wykazuje powinowactwa do receptorów opioidowych czy benzodiazepinowych. Skuteczność w leczeniu epizodów dużej depresji potwierdzono w badaniach klinicznych z dawkami do 375 mg/dobę (natychmiastowe uwalnianie) oraz 75-225 mg/dobę (przedłużone uwalnianie), zarówno w krótkoterminowych (4-12 tygodni), jak i długoterminowych (do 12 miesięcy) badaniach kontrolowanych placebo.
agorafobia, dawka supraterapeutyczna, działanie przeciwcholinergiczne, elektrofizjologia mięśnia sercowego, epizod dużej depresji, fobia społeczna, inhibitor zwrotnego wychwytu dopaminy, inhibitor zwrotnego wychwytu noradrenaliny, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, komorowe zaburzenia rytmu serca, lęk napadowy, lek przeciwdepresyjny, monoaminooksydaza, natychmiastowe uwalnianie, nawracający epizod dużej depresji, nawrót epizodu depresyjnego, O-demetylowenlafaksyna, odcinek QT, odpowiedź beta-adrenergiczna, odstęp QT, Oriven, przedłużone uwalnianie, psychoanaleptyk, receptor alfa1-adrenergiczny, receptor benzodiazepinowy, receptor cholinergiczny, receptor H1-histaminowy, receptor muskarynowy, receptor opioidowy, torsades de pointes, układ sercowo-naczyniowy, wenlafaksyna, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie lękowe uogólnione, zaburzenie lękowe z napadami lęku