działania antycholinergiczne

Działania antycholinergiczne odnoszą się do efektów wywoływanych przez substancje blokujące receptor muskarynowy acetylocholiny w układzie nerwowym. Związki o właściwościach antycholinergicznych hamują przekaźnictwo cholinergiczne, co wpływa na funkcje wielu narządów i układów organizmu.

W medycynie leki antycholinergiczne stosowane są w leczeniu wielu schorzeń, m.in. choroby Parkinsona, choroby lokomocyjnej, nadreaktywności pęcherza moczowego, skurczów oskrzeli oraz w premedykacji przed zabiegami chirurgicznymi. Ich działanie obejmuje zmniejszenie wydzielania gruczołów (ślina, pot), rozszerzenie źrenic, zwiększenie częstości akcji serca, rozkurcz mięśni gładkich przewodu pokarmowego i dróg moczowych.

Istotnym aspektem jest występowanie działań antycholinergicznych jako efektów niepożądanych wielu leków, szczególnie u osób starszych. Takie działania mogą manifestować się jako suchość w ustach, zaburzenia widzenia, zaparcia, zatrzymanie moczu, tachykardia, a w przypadku ośrodkowego układu nerwowego – jako splątanie, pogorszenie funkcji poznawczych czy majaczenie. Kumulacja obciążenia antycholinergicznego przy politerapii może prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych.

Lekarze powinni zachować szczególną ostrożność przy przepisywaniu leków o właściwościach antycholinergicznych pacjentom z jaskrą z wąskim kątem przesączania, przerostem prostaty, zaburzeniami poznawczymi oraz osobom w podeszłym wieku. Regularna ocena całkowitego obciążenia antycholinergicznego jest istotnym elementem optymalizacji farmakoterapii.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl