surowiec roślinny
Surowiec roślinny (łac. materia medica vegetabilis) to część rośliny lub cała roślina wykorzystywana w medycynie, farmacji, kosmetologii oraz przemyśle spożywczym ze względu na zawarte w niej substancje aktywne biologicznie. Surowce roślinne stanowią podstawę fitoterapii oraz są źródłem pozyskiwania licznych substancji leczniczych.
Surowce roślinne klasyfikuje się według części rośliny, z której pochodzą: ziele (herba), liść (folium), korzeń (radix), kłącze (rhizoma), kwiat (flos), owoc (fructus), nasienie (semen), kora (cortex) oraz według głównych grup substancji czynnych, jakie zawierają (np. surowce alkaloidowe, antranoidowe, flawonoidowe, garbnikowe).
W medycynie współczesnej surowce roślinne poddawane są szczegółowej standaryzacji i kontroli jakości zgodnie z farmakopealnymi monografiami. Pozyskiwanie surowców roślinnych obejmuje procesy zbioru, suszenia oraz odpowiedniego przechowywania, które mają istotny wpływ na zachowanie aktywności biologicznej zawartych w nich związków czynnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – KWIAT GŁOGU FIX –
Produkt leczniczy KWIAT GŁOGU FIX zawiera 2 g kwiatostanu głogu (Crataegus monogyna Jacq. i C. leavigata) w saszetce przeznaczonej do zaparzania. Preparat jest stosowany w formie naparu z ziół, jednak w dostępnej charakterystyce produktu brak jest szczegółowych danych dotyczących jego właściwości farmakodynamicznych oraz mechanizmów działania. Pomimo tego, kwiatostan głogu jako surowiec roślinny zawiera biologicznie czynne substancje, które mogą mieć wpływ na organizm, choć nie zostały one szczegółowo opisane w dokumentacji tego leku. Należy podkreślić, że mimo braku szczegółowych badań farmakodynamicznych dla KWIATU GŁOGU FIX, preparat jest stosowany w praktyce klinicznej, co wskazuje na jego potencjalne zastosowanie terapeutyczne. Brak danych wymaga jednak ostrożności i dalszych badań w celu potwierdzenia skuteczności i bezpieczeństwa stosowania tego produktu leczniczego. Lekarz powinien uwzględnić te ograniczenia przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych dotyczących pacjentów.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Krople walerianowe –
Produkt leczniczy Krople walerianowe zawiera nalewkę z korzenia kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L., radix) w stosunku 1:5, z etanolem 70% (V/V) jako ekstrahentem. Każdy mililitr preparatu zawiera 1 ml nalewki, co odpowiada 907 mg surowca roślinnego, a zawartość etanolu w produkcie wynosi 64-68% (V/V). W dokumentacji rejestracyjnej nie są wymagane szczegółowe badania farmakodynamiczne, co jest zgodne z regulacjami dotyczącymi produktów tradycyjnych zawierających surowce roślinne.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Liść Brzozy –
Produkt leczniczy Liść Brzozy, zawierający 1 g liścia brzozy (Betula pendula Roth i/lub Betula pubescens Ehrh) na gram surowca, występuje w formie ziół do zaparzania. Jedna łyżka produktu dostarcza około 2,9 g rozdrobnionych liści, co odpowiada około 43,5 mg flawonoidów wyrażonych jako hiperozyd. Forma naparu wodnego umożliwia optymalną ekstrakcję substancji czynnych, a brak substancji pomocniczych świadczy o czystości surowca. Produkt jest stabilny farmaceutycznie, nie wykazuje niezgodności z materiałami opakowaniowymi i ma okres trwałości 12 miesięcy od daty produkcji.
Betula pendula, Betula pubescens, ekstrakcja substancji czynnych, flawonoidy, hiperozyd, liść brzozy, napar wodny, niezgodność farmaceutyczna, okres trwałości, stabilność farmaceutyczna, substancja czynna, substancja pomocnicza, surowiec roślinny, torebka z papieru kredowego, zamknięte opakowanie, zioła do zaparzania - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pelafen MED 0,8 mg/ml
Preparat Pelafen MED to nalewka z korzenia pelargonii (Pelargonium sidoides DC i/lub Pelargonium reniforme Curt.) o stężeniu 0,8 g/ml, dostępna w formie kropli doustnych (roztwór). Produkt zawiera 8 g surowca roślinnego na 10 g kropli (10 ml), z ekstraktem o stosunku DER 1:8–10, rozpuszczalnikiem ekstrakcyjnym jest etanol 15% V/V. Jednostkowo 1 g preparatu odpowiada 20 kroplom. Preparat charakteryzuje się klarownym roztworem o barwie od czerwonobrązowej do brązowej oraz delikatnie gorzkim smaku, zawierając około 11,2% (V/V) etanolu jako rozpuszczalnika.
Pelafen MED jest produktem leczniczym roślinnym o długotrwałym tradycyjnym stosowaniu, co zwalnia go z obowiązku przedstawiania danych farmakokinetycznych zgodnie z art. 16c (1) (a) (iii) dyrektywy 2001/83/WE. Produkt podlega szczególnym regulacjom rejestracyjnym dla tradycyjnych produktów leczniczych roślinnych. Jego profil farmakokinetyczny nie jest wymagany do oceny bezpieczeństwa i skuteczności, co jest zgodne z obowiązującymi przepisami unijnymi dotyczącymi preparatów roślinnych o udokumentowanym, długotrwałym zastosowaniu klinicznym.
badanie farmakokinetyczne, etanol, korzeń pelargonii, krople doustne, nalewka z korzenia pelargonii, Pelargonium reniforme, Pelargonium sidoides, postać farmaceutyczna, produkt pochodzenia roślinnego, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, surowiec roślinny, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon substancji czynnych
Pomarańcza gorzka – Właściwości farmakokinetyczne
Pomarańcza gorzka (Citrus aurantium L.) jest składnikiem nalewki gorzkiej (Amara tinctura) obecnej w preparatach takich jak Krople Żołądkowe, Krople Żołądkowe Forte, Krople Żołądkowe T oraz Nalewka Gorzka. W tych produktach pomarańcza gorzka występuje w formie ekstraktu alkoholowego, uzyskanego przez ekstrakcję 70% etanolem (v/v) w stosunku surowca do ekstraktu 1:4-5. W nalewce gorzkiej proporcje składników wynoszą: Gentiana lutea radix 60 części, Menyanthes trifoliata folium 60 części oraz Citrus aurantium pericarpium 50 części, co odpowiada 25,0 g pomarańczy gorzkiej na 100 g preparatu. Pomarańcza gorzka jest zatem istotnym, choć współistniejącym z innymi surowcami, elementem tych złożonych mieszanek roślinnych.
badanie farmakokinetyczne, charakterystyka produktu leczniczego, ekstrakcja, ekstrakt alkoholowy, etanol, farmakokinetyka, korzeń goryczki, krople żołądkowe, liść bobrka, nalewka gorzka, nalewka złożona, naowocnia, naowocnia pomarańczy gorzkiej, owocnia, parametr farmakokinetyczny, pomarańcza gorzka, preparat ziołowy, surowiec roślinny, właściwość farmakokinetyczna, związek czynny, związek hydrofilowy, związek lipofilowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Nagietek fix –
Produkt leczniczy Nagietek fix zawiera 1,0 g kwiatu nagietka (Calendula officinalis L.) w każdej saszetce, przeznaczony do przygotowania naparu. Ze względu na tradycyjne zastosowanie oraz pochodzenie roślinne, nie jest wymagane szczegółowe określenie właściwości farmakodynamicznych zgodnie z oficjalną charakterystyką produktu leczniczego. Mechanizmy działania tego surowca nie zostały w pełni zdefiniowane na podstawie współczesnych badań farmakodynamicznych spełniających aktualne standardy naukowe.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Melisa Fix –
Produkt leczniczy Melisa Fix zawiera 2,0 g liścia melisy (Melissa officinalis L., folium) w saszetce do zaparzania i charakteryzuje się wysokim profilem bezpieczeństwa terapeutycznego. Dotychczasowe dane kliniczne oraz monitoring po wprowadzeniu do obrotu nie wykazały występowania działań niepożądanych związanych ze stosowaniem tego preparatu. Produkt opiera się wyłącznie na naturalnym surowcu roślinnym, co dodatkowo potwierdza jego korzystny profil bezpieczeństwa.
bezpieczeństwo farmakoterapii, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych, działanie niepożądane, liść melisy, Melisa Fix, Melissa officinalis, monitorowanie bezpieczeństwa, podmiot odpowiedzialny, produkt leczniczy, stosunek korzyści do ryzyka, substancja lecznicza, surowiec roślinny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ziele Serdecznika –
W terapii z wykorzystaniem ziela serdecznika (Leonuri cardiacae herba) w formie ziół do zaparzania nie odnotowano dotychczas działań niepożądanych w trakcie obserwacji klinicznych ani nadzoru farmakoterapii. Produkt zawiera 100% naturalnego surowca roślinnego bez dodatków substancji pomocniczych, co może tłumaczyć niski profil ryzyka działań niepożądanych. Nie stwierdzono objawów niepożądanych ogólnoustrojowych, ze strony układu pokarmowego, sercowo-naczyniowego ani reakcji alergicznych. Pomimo braku zgłoszonych działań niepożądanych, zaleca się systematyczny monitoring pacjentów, zwłaszcza przy długotrwałej terapii.
badanie kliniczne, długotrwała terapia, działanie niepożądane ogólnoustrojowe, Leonuri cardiacae herba, modyfikacja terapii, monitoring pacjenta, monitorowanie bezpieczeństwa, nadzór nad bezpieczeństwem farmakoterapii, objawy niepożądane, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa, reakcja alergiczna, reakcja niepożądana, substancja pomocnicza, surowiec roślinny, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, ziele serdecznika, zioła do zaparzania - Leksykon substancji czynnych
Owocnia pomarańczy – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Owocnia pomarańczy (Citrus aurantium L. ssp. aurantium), obecna w preparatach leczniczych takich jak Melisana Klosterfrau Original, wykazuje niewielki do umiarkowanego wpływ na zdolności psychomotoryczne, w tym prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn. W 100 ml tego preparatu znajduje się 714 mg owocni pomarańczy, dostarczającej łącznie 65 mg olejków lotnych, zawieszonych w roztworze alkoholu etylowego o stężeniu 66,8% (V/V). Olejki eteryczne zawarte w owocni mogą oddziaływać na ośrodkowy układ nerwowy, co uzasadnia konieczność zachowania ostrożności podczas wykonywania czynności wymagających koncentracji i koordynacji psychoruchowej.
alkohol etylowy, dokumentacja medyczna, funkcja OUN, interakcja lekowa, koordynacja nerwowo-mięśniowa, koordynacja psychoruchowa, Melisana Klosterfrau, olejek eteryczny, olejek lotny, ośrodkowy układ nerwowy, owocnia pomarańczy, surowiec roślinny, upośledzenie psychomotoryczne, wpływ na zdolności psychomotoryczne, zdolność psychomotoryczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Liść Orzecha włoskiego –
W dokumentacji produktu leczniczego zawierającego liść orzecha włoskiego (Juglandis folium) brak jest wyników badań przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania. Nie przedstawiono danych z badań toksykologicznych, farmakologicznych ani innych analiz eksperymentalnych, które pozwoliłyby na ocenę profilu bezpieczeństwa tej substancji roślinnej. Produkt zawiera wyłącznie liść orzecha włoskiego w formie ziół do zaparzania, jednak nie dysponuje się wynikami badań toksyczności ostrej, przewlekłej, mutagenności, genotoksyczności, rakotwórczości, wpływu na reprodukcję i rozwój płodu, ani danymi farmakodynamicznymi i farmakokinetycznymi.
badania farmakologiczne, badania przedkliniczne, badania toksykologiczne, badanie in vitro, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, farmakodynamika, farmakokinetyka, genotoksyczność, liść orzecha włoskiego, model zwierzęcy, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, rozwój płodu, substancja czynna, substancja roślinna, surowiec roślinny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wskazanie - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Liść Mięty pieprzowej –
Produkt leczniczy Liść mięty pieprzowej, 1g/g, w formie ziół do zaparzania, nie wymaga przeprowadzania badań farmakokinetycznych. Wynika to z wytycznych dotyczących produktów ziołowych stosowanych jako napary, gdzie substancją czynną jest naturalny surowiec roślinny – Mentha piperita L., folium – w dawce 1g liścia mięty pieprzowej na 1g produktu. Charakter produktu oraz jego tradycyjne zastosowanie wykluczają konieczność szczegółowej charakterystyki farmakokinetycznej, co jest zgodne z obowiązującymi standardami regulacyjnymi dla tego typu preparatów.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Szałwia Fix –
Produkt leczniczy Szałwia Fix, zawierający 1,2 g liścia szałwii (Salvia officinalis L.) na saszetkę, nie posiada wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania w okresie ciąży oraz karmienia piersią. Ze względu na brak badań oceniających wpływ na rozwój płodu oraz potencjalne przenikanie składników do mleka matki, stosowanie produktu w tych okresach nie jest zalecane. Wskazane jest proponowanie pacjentkom alternatywnych terapii o udokumentowanym profilu bezpieczeństwa w ciąży i laktacji, a także podkreślenie, że decyzja o zaniechaniu stosowania Szałwii Fix wynika z zasady ostrożności i troski o zdrowie matki i dziecka.
- Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny z owoców pieprzu czarnego – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Olej eteryczny z owoców pieprzu czarnego (Piper nigrum L.), będący składnikiem preparatu Melisana Klosterfrau, nie był poddany odpowiednim badaniom przedklinicznym oceniającym bezpieczeństwo jego stosowania. W produkcie tym owoce pieprzu czarnego stanowią 1,39% masy surowców, a w ekstrakcie olejków eterycznych udział ten wynosi 71 części na 5114 części wszystkich surowców roślinnych. Preparat jest stosowany zarówno doustnie, jak i zewnętrznie, a olejki eteryczne są ekstrahowane w roztworze etanolu o stężeniu 66,8% (V/V). Całkowita zawartość olejków lotnych w 100 ml preparatu wynosi 62 mg, a zawartość etanolu w gotowym produkcie mieści się w zakresie 66,3%-67,3% (V/V), co ma istotne znaczenie przy ocenie bezpieczeństwa stosowania.
badanie przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, ekstrakcja, interakcja lekowa, ocena bezpieczeństwa, olejek eteryczny, olejek eteryczny pieprzu czarnego, olejek lotny, Piper nigrum, płyn doustny, płyn na skórę, profil bezpieczeństwa, roztwór etanolu, surowiec roślinny, tradycyjne stosowanie - Leksykon substancji czynnych
Nux vomica – Interakcje
Substancja czynna Nux vomica, obecna w preparatach homeopatycznych Cocculine (0,375 mg/tabletkę) oraz Gastrocynesine (75 mg/tabletkę) w rozcieńczeniu 4 CH, nie wykazuje udokumentowanych interakcji farmakologicznych z innymi lekami ani z alkoholem etylowym. Wysokie rozcieńczenie homeopatyczne znacząco minimalizuje ryzyko klinicznie istotnych interakcji, pomimo obecności naturalnych alkaloidów (strychnina, brucyna) w surowcu roślinnym. Charakterystyki produktów leczniczych jednoznacznie wskazują na brak potwierdzonych interakcji, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania tych preparatów w praktyce klinicznej.
alkaloid naturalny, alkohol etylowy, brucyna, charakterystyka produktu leczniczego, interakcja lekowa, lek działający na OUN, lek prokinetyczny, lek przeciwdrgawkowy, Nux vomica, ośrodkowy układ nerwowy, perystaltyka przewodu pokarmowego, preparat homeopatyczny, produkt leczniczy homeopatyczny, rozcieńczenie homeopatyczne, strychnina, substancja farmakologicznie czynna, surowiec roślinny, zaburzenie przewodu pokarmowego - Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny z owoców kardamonu – Dawkowanie i sposób podawania
Olejek eteryczny z owoców kardamonu (Elettaria cardamomum Maton) jest składnikiem leku Melisana Klosterfrau, występującym w stężeniu 0,2% w mieszance olejków destylowanych z alkoholem. W 100 ml preparatu znajduje się 62 mg olejków lotnych, w tym kardamonowego. Dawkowanie doustne dla dorosłych wynosi 5-10 ml na podanie, 1-3 razy na dobę, z maksymalną dawką dobową 25 ml. Preparat należy rozcieńczyć w co najmniej podwójnej objętości płynu (najlepiej wody) lub rozprowadzić na kromce chleba. W przypadku braku efektu terapeutycznego po 5-7 dniach zaleca się zmianę terapii. Preparat zawiera 66,8% (V/V) etanolu, co należy uwzględnić przy schorzeniach współistniejących.
- Leksykon substancji czynnych
Rdest ptasi – Przedawkowanie
Rdest ptasi (Polygonum aviculare L. s.l., herba) jest jednym z 20 składników preparatu leczniczego Padma 28 Formuła, występującym w dawce 15 mg na kapsułkę. Produkt ten zawiera łącznie 18 substancji pochodzenia roślinnego i jest stosowany jako złożona kompozycja ziołowa. Dotychczas w dokumentacji produktu nie odnotowano przypadków przedawkowania ani całego preparatu, ani poszczególnych jego składników, w tym rdestu ptasiego. Brak jest również danych dotyczących toksycznych dawek oraz specyficznych objawów klinicznych związanych z nadmiernym spożyciem tego preparatu. W związku z tym nie określono szczegółowego postępowania leczniczego w przypadku przedawkowania Padma 28 Formuła.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Ziele Pięciornika gęsiego –
Ziele Pięciornika gęsiego (Potentillae anserinae herba) to produkt leczniczy roślinny dostępny w formie ziół do zaparzania, zawierający 100% wysuszonego i rozdrobnionego surowca roślinnego bez dodatku substancji pomocniczych. Każde opakowanie zawiera 25g lub 50g ziela, pakowanego w torebki papierowe powlekane polietylenem. Produkt charakteryzuje się naturalnym składem, co eliminuje ryzyko niezgodności farmaceutycznych, a jego okres ważności wynosi 2 lata od daty produkcji. Preparat wymaga odpowiedniego przygotowania naparu zgodnie z zaleceniami zawartymi w charakterystyce produktu leczniczego (punkt 4.2).
Produkt należy przechowywać w warunkach chroniących przed światłem, wilgocią oraz obcymi zapachami, w temperaturze nieprzekraczającej 30°C, co jest kluczowe dla zachowania właściwości leczniczych surowca. Ze względów bezpieczeństwa preparat powinien być przechowywany w miejscu niedostępnym dla dzieci. Forma farmaceutyczna – zioła do zaparzania – umożliwia łatwe przygotowanie naparu, co jest istotne dla praktyki klinicznej, zwłaszcza w kontekście stosowania fitoterapii jako uzupełnienia terapii konwencjonalnej.
- Leksykon substancji czynnych
Ziele skrzypu – Przedawkowanie
Ziele skrzypu (Equisetum arvense L., herba) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, takich jak Fitolizyna (3,36 g wyciągu na 5 g produktu, w tym 10,0 części ziela skrzypu), Imupret (10,00 mg sproszkowanego ziela na tabletkę) oraz Skrzyp Fix (1,8 g ziela w saszetce). W dostępnej dokumentacji medycznej nie odnotowano przypadków przedawkowania ziela skrzypu, co uniemożliwia precyzyjne określenie dawek toksycznych i objawów klinicznych. Mimo to, w przypadku preparatu Imupret zaleca się leczenie objawowe w razie podejrzenia przedawkowania, co obejmuje monitorowanie parametrów życiowych, ocenę funkcji wątroby i nerek oraz wyrównanie zaburzeń wodno-elektrolitowych. Brak zgłoszeń może wynikać z niskiego potencjału toksycznego, rzadkości przedawkowań lub niedostatecznej sprawozdawczości zdarzeń niepożądanych.
bezpieczeństwo stosowania, charakterystyka produktu leczniczego, dawka terapeutyczna, dawka toksyczna, Equisetum arvense, Fitolizyna, funkcja nerek, funkcja wątroby, Imupret, kumulacja dawki, leczenie objawowe, nadzór farmaceutyczny, parametry życiowe, potencjał toksyczny, preparat złożony, produkt leczniczy, przedawkowanie substancji, Skrzyp Fix, sproszkowane ziele, surowiec roślinny, wyciąg złożony, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zdarzenie niepożądane, ziele skrzypu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ziele Nawłoci –
Produkt leczniczy ZIELE NAWŁOCI, zawierający 1g/g ziela nawłoci pospolitej (Solidago virgaurea L., herba) w formie ziół do zaparzania, nie wymaga przeprowadzania badań farmakokinetycznych. Wynika to z regulacji zawartych w artykule 16c(1)(a)(iii) Dyrektywy 2001/83/EC oraz jej późniejszych zmian, które zwalniają z obowiązku takich badań produkty roślinne o ugruntowanym zastosowaniu medycznym. Bezpieczeństwo i skuteczność tego preparatu opierają się na wieloletnim, tradycyjnym stosowaniu w lecznictwie, co eliminuje konieczność dodatkowych badań farmakokinetycznych.
Forma podania produktu ZIELE NAWŁOCI to zioła do zaparzania, co jest zgodne z tradycyjną metodą aplikacji surowca roślinnego w terapii. Taki sposób podania umożliwia wykorzystanie właściwości leczniczych ziela nawłoci pospolitej, potwierdzonych doświadczeniem klinicznym i praktyką medyczną, bez konieczności wprowadzania nowych badań farmakokinetycznych. W związku z tym, preparat jest rekomendowany do stosowania zgodnie z tradycyjnymi wskazaniami terapeutycznymi.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ziele Bukwicy –
Produkt leczniczy ZIELE BUKWICY (Betonicae herba) zawiera jedynie ziele bukwicy w stężeniu 100g na 100g produktu i jest dostępny w formie ziół do zaparzania. Aktualne dane naukowe nie dostarczają szczegółowych informacji dotyczących farmakodynamiki tego surowca roślinnego. Brak jest badań, które jednoznacznie określiłyby wpływ składników ziela bukwicy na funkcje fizjologiczne lub procesy patologiczne w organizmie człowieka, co uniemożliwia precyzyjne określenie mechanizmów działania na poziomie molekularnym, komórkowym czy narządowym.
- Leksykon substancji czynnych
Wyciąg płynny z ziela męczennicy cielistej – Wskazania do stosowania
Wyciąg płynny z ziela męczennicy cielistej (Passiflora incarnata L.) w preparacie Passminum MED LUNIS występuje w formie syropu o stężeniu 183 mg/5 ml, co odpowiada 366 mg surowca roślinnego, ekstrakt uzyskiwany jest przy użyciu 60% etanolu (V/V) w proporcji 2:1. Preparat jest stosowany tradycyjnie w łagodnych stanach napięcia nerwowego oraz trudnościach z zasypianiem, wykazując działanie uspokajające i regulujące rytm snu. Produkt przeznaczony jest dla dorosłych oraz młodzieży powyżej 12. roku życia, a jego stosowanie opiera się na wieloletnim doświadczeniu terapeutycznym, bez potwierdzenia skuteczności w badaniach klinicznych. Syrop zawiera substancje pomocnicze, takie jak maltitol (7,3 g/10 ml), benzoesan sodu (0,05 mg/10 ml) oraz glukozę z maltodekstryny, a zawartość etanolu nie przekracza 0,5% (m/m).
benzoesan sodu, bezsenność, działanie uspokajające, etanol farmaceutyczny, maltitol, męczennica cielista, napięcie nerwowe, objawy stresu, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, rytm snu, środki nasenne, środki uspokajające, stężenie leku, substancja czynna, substancja roślinna, surowiec roślinny, wyciąg z męczennicy cielistej, zaburzenia snu - Leksykon substancji czynnych
Szkarłatka – Wskazania do stosowania
Phytolacca decandra (szkarłatka) jest substancją czynną wykorzystywaną w preparatach leczniczych o dwóch głównych wskazaniach terapeutycznych. W formie roztworu doustnego o rozcieńczeniu homeopatycznym 5 CH (333,3 mg/ml) w produkcie Camilia, szkarłatka stosowana jest w łagodzeniu bólu związanego z ząbkowaniem u niemowląt. Preparat ten dedykowany jest wyłącznie pacjentom pediatrycznym i działa synergistycznie z Chamomilla vulgaris oraz Rheum, co wspomaga redukcję dolegliwości bólowych w okresie wyrzynania się zębów.
działanie antyseptyczne, działanie synergistyczne, fitolaka amerykańska, kwas borowy, nagietek lekarski, nalewka macierzysta, otarcie naskórka, pęknięcie skóry, podrażnienie skóry, postać farmaceutyczna, preparat leczniczy, przestęp biały, rozcieńczenie homeopatyczne, roztwór doustny, rumianek pospolity, stosowanie miejscowe, surowiec roślinny, szkarłatka, uszkodzenie skóry, właściwości antyseptyczne, ząbkowanie u niemowląt, zranienie powierzchniowe - Leksykon substancji czynnych
Skrzyp polny – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania skrzypu polnego (Equisetum arvense L.) są ograniczone, a dla produktu leczniczego Ziele Skrzypu nie przeprowadzono kompleksowych badań toksyczności reprodukcyjnej, genotoksyczności ani kancerogenności. Produkt ten, zawierający 1 g ziela skrzypu polnego na 1 g produktu w formie ziół do zaparzania, został zakwalifikowany jako lek roślinny o ugruntowanym zastosowaniu medycznym, co zwalnia go z obowiązku przeprowadzania standardowych badań przedklinicznych, o ile nie jest to konieczne dla zapewnienia bezpieczeństwa stosowania. Profil bezpieczeństwa opiera się głównie na wieloletnim doświadczeniu klinicznym oraz monitorowaniu działań niepożądanych.
badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, dokumentacja rejestracyjna, działanie niepożądane, Equisetum arvense, genotoksyczność, interakcja lekowa, kancerogenność, lek roślinny, postać farmaceutyczna, składnik aktywny, skrzyp polny, substancja roślinna, surowiec roślinny, toksyczność reprodukcyjna, ugruntowane zastosowanie medyczne, zioła do zaparzania - Leksykon substancji czynnych
Owoc róży – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Preparaty zawierające owoc róży, takie jak Digestonic i Echinasal, wykazują ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania w okresie ciąży i laktacji. Digestonic zawiera 2,84 cz. owocu róży na 1 ml płynu doustnego oraz wysoką zawartość alkoholu etylowego na poziomie 60,0-68,0% (V/V), co stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania u kobiet ciężarnych i karmiących piersią. Echinasal, zawierający wyciąg złożony z 1 cz. owocu róży na 100 g syropu oraz do 1% (m/m) alkoholu, może być stosowany w tych grupach pacjentek wyłącznie po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka przez lekarza prowadzącego. Brak jest kontrolowanych badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo tych preparatów w ciąży i laktacji, a także danych dotyczących ich wpływu na płodność u kobiet i mężczyzn.
badanie kliniczne, badanie przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, Digestonic, Echinasal, etanol, karmienie piersią, laktacja, owoc róży, płód, płodność, płyn doustny, produkt leczniczy, przeciwwskazanie, przenikanie do mleka matki, stosunek korzyści do ryzyka, surowiec roślinny, wyciąg złożony, zawartość alkoholu, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Skład i postać leku – Liść Orzecha włoskiego –
Produkt leczniczy Liść Orzecha Włoskiego (Juglandis folium) zawiera wyłącznie wysuszony i rozdrobniony liść orzecha włoskiego w ilości 100 g na 100 g produktu, bez dodatku substancji pomocniczych, co minimalizuje ryzyko reakcji alergicznych u pacjentów wrażliwych. Preparat dostępny jest w formie ziół do zaparzania, pakowany w torebki papierowe powlekane polietylenem o masie 25 g lub 50 g, co zapewnia ochronę surowca przed czynnikami zewnętrznymi i zachowanie właściwości leczniczych. Produkt należy przechowywać w zamkniętych opakowaniach, w temperaturze nie przekraczającej 30°C, chronić przed światłem, wilgocią oraz obcymi zapachami, a także trzymać w miejscu niedostępnym dla dzieci. Okres ważności wynosi 1 rok od daty produkcji, po którym stosowanie jest niewskazane ze względu na możliwą degradację substancji czynnych i utratę skuteczności terapeutycznej.
aktywność biologiczna, charakterystyka produktu leczniczego, degradacja substancji czynnej, Juglandis folium, liść orzecha włoskiego, napar wodny, napar ziołowy, niezgodność farmaceutyczna, postać farmaceutyczna, produkt rozkładu, składnik czynny, skuteczność terapeutyczna, substancja czynna, substancja pomocnicza, surowiec roślinny, torebka papierowa powlekana polietylenem, właściwość lecznicza, zioła do zaparzania - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Liść Mięty pieprzowej/Mięta Fix –
Preparat Mięta Fix, zawierający 2,0 g liścia mięty pieprzowej (Mentha x piperita L., folium) w jednej saszetce, jest przeznaczony do stosowania doustnego w formie naparu przygotowanego przez zaparzenie saszetki w 100-150 ml wrzącej wody przez około 10 minut pod przykryciem. Dawkowanie jest zróżnicowane ze względu na wiek pacjenta: dzieci od 4 lat i młodzież przyjmują 2-3 saszetki na dobę (maksymalnie 6 g surowca), natomiast dorośli i osoby w podeszłym wieku 3-4 saszetki na dobę (maksymalnie 8 g surowca). Preparat nie jest zalecany dla dzieci poniżej 4 roku życia ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej.
dolegliwość przewlekła, droga podania, działanie leku, działanie niepożądane, efekt leczniczy, efekt terapeutyczny, efektywność terapeutyczna, liść mięty pieprzowej, Mięta Fix, mięta pieprzowa, napar, podanie doustne, pracownik służby zdrowia, problem zdrowotny, schemat dawkowania, skuteczność terapeutyczna, substancje czynne, surowiec roślinny, terapia preparatem, wiek podeszły, wywiad medyczny, zioła do zaparzania - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Mucoplant na kaszel bluszcz 1,54 mg/ml
Preparat Mucoplant na kaszel bluszcz jest syropem zawierającym wyciąg suchy z liści Hedera helix L. w stężeniu 1,54 mg/ml. Syrop ma charakterystyczny brązowożółty kolor i porzeczkowy zapach. Substancja czynna to kompleks biologicznie aktywnych związków roślinnych, pozyskiwanych ekstrakcją 30% etanolem, przy stosunku surowca do ekstraktu (DER) wynoszącym 4-8:1. Preparat jest stosowany doustnie w terapii kaszlu, jednak jego skład jest złożony i wieloskładnikowy, co utrudnia jednoznaczną ocenę farmakologiczną.
badanie farmakokinetyczne, ekstrakt roślinny, farmakokinetyka, Hedera helix, parametr farmakokinetyczny, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, substancja czynna, surowiec roślinny, syrop leczniczy, właściwości farmakokinetyczne, wyciąg z liści bluszczu, wydalanie substancji czynnych, związki biologicznie czynne - Leksykon leków
Przedawkowanie – Castagnus 45 mg
Preparat Castagnus zawiera 4,5 mg wyciągu suchego z owoców niepokalanka mnisiego (Vitex agnus castus L. fructus), co odpowiada 45 mg surowca roślinnego na jedną tabletkę. W literaturze medycznej nie odnotowano przypadków przedawkowania tego preparatu ani związanych z tym objawów klinicznych. Pomimo braku udokumentowanych incydentów, zaleca się ścisłe przestrzeganie zaleceń dawkowania oraz zachowanie ostrożności podczas stosowania leku, aby uniknąć potencjalnych niepożądanych skutków. Brak jest specyficznych danych dotyczących symptomów czy metod leczenia w przypadku przyjęcia dawek przekraczających zalecane wartości.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Passminum MED LUNIS 183 mg/5 ml
Passminum MED LUNIS to syrop zawierający 183 mg/5 ml wyciągu płynnego z ziela męczennicy cielistej (Passiflora incarnata L.), co odpowiada 366 mg surowca roślinnego. Mechanizm działania tej rośliny nie jest jednoznacznie poznany, a związki czynne odpowiedzialne za efekt terapeutyczny nie zostały w pełni zidentyfikowane. Efektywność produktu opiera się głównie na tradycyjnym, wieloletnim stosowaniu w praktyce klinicznej, bez badań własnych producenta potwierdzających mechanizm działania. Syrop zawiera także substancje pomocnicze o potencjalnym znaczeniu klinicznym, takie jak maltitol (7,3 g/10 ml), benzoesan sodu (0,05 mg/10 ml) oraz glukozę pochodzącą z maltodekstryny.
benzoesan sodu, działanie farmakologiczne, efekt terapeutyczny, ekstrakcja, ekstrakt roślinny, etanol, farmakodynamika, maltitol, mechanizm działania, Passiflora incarnata, praktyka kliniczna, produkt leczniczy, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, substancja czynna, substancja pomocnicza, surowiec roślinny, syrop leczniczy, wyciąg roślinny, ziele męczennicy cielistej, związek czynny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Hedelix 40 mg/5 ml
Produkt leczniczy Hedelix w postaci syropu o stężeniu 40 mg/5 ml zawiera wyciąg gęsty z liści bluszczu pospolitego (Hedera helix L., folium) jako substancję czynną, w ilości 0,8 g na 100 ml syropu. Wyciąg pozyskiwany jest przy użyciu mieszaniny rozpuszczalników: etanol 96% (V/V), glikol propylenowy oraz woda w stosunku masowym 45:2:53, a stosunek surowca roślinnego do produktu końcowego (DER) wynosi 2,2-2,9:1. Preparat klasyfikowany jest jako lek wykrztuśny (kod ATC R05CA12) i występuje w formie klarownego, żółtawo-brązowego syropu, który nie zawiera etanolu, co jest istotne w kontekście stosowania u pacjentów z przeciwwskazaniami do alkoholu. W składzie znajduje się również sorbitol (E 420) jako substancja pomocnicza o znanym działaniu.
bluszcz pospolity, etanol, glikol propylenowy, grupa farmakoterapeutyczna, klasyfikacja ATC, kod ATC, lek wykrztuśny, liść bluszczu pospolitego, mechanizm działania leku, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, sorbitol, substancja pomocnicza, surowiec roślinny, syrop leczniczy, współczynnik DER, wyciąg z bluszczu pospolitego - Leksykon leków
Skład i postać leku – Owoc Borówki czernicy –
Produkt leczniczy Owoc Borówki czernicy zawiera wyłącznie suszone owoce Vaccinium myrtillus L., fructus, bez dodatku substancji pomocniczych, co jest istotne dla pacjentów z alergiami lub nietolerancjami. Dostępny jest w postaci ziół do zaparzania, w opakowaniach o masie 20 g, 50 g lub 100 g, wykonanych z papieru kredowanego powlekanego polietylenem. Preparat należy przechowywać w zamkniętych opakowaniach, w temperaturze nieprzekraczającej 30°C, z dala od światła, wilgoci i obcych zapachów, aby zachować jego właściwości lecznicze. Okres ważności produktu wynosi 1 rok od daty produkcji, po którym stosowanie nie jest zalecane ze względu na możliwą utratę skuteczności lub potencjalne ryzyko szkodliwości.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Herbion na kaszel 30 mg/5 ml
Produkt leczniczy Herbion na kaszel w formie syropu zawiera wyciąg gęsty z Cetraria islandica (płucnica islandzka) o stężeniu 30 mg/5 ml, co odpowiada 6 mg wyciągu na 1 ml syropu, czyli 96-108 mg surowca roślinnego. Wyciąg uzyskiwany jest w stosunku DER 16-18:1, z użyciem wody oczyszczonej jako rozpuszczalnika. W charakterystyce produktu brak jest danych dotyczących właściwości farmakodynamicznych (adnotacja „Nie dotyczy”), co wskazuje na brak specyficznych badań farmakodynamicznych dla tego preparatu lub ich niewymagalność w tej kategorii leków. Syrop ma barwę od żółtobrązowej do brązowej, może być lekko opalizujący, z charakterystycznym zapachem i smakiem, a obecność osadu jest typowa dla preparatów z naturalnych składników.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Vagosan –
Vagosan to produkt leczniczy w formie mieszanki ziół do zaparzania, zawierający 100 g surowców roślinnych o działaniu leczniczym, bez substancji pomocniczych. Skład mieszanki obejmuje: 25 g kory dębu (Quercus robur L. i inne gatunki), 20 g kwiatu rumianku (Matricaria recutita L.), 17,5 g ziela rdestu ptasiego (Polygonum aviculare L.), 17,5 g liścia szałwii (Salvia officinalis L.), 17,5 g liścia pokrzywy (Urtica dioica L. i Urtica urens L.) oraz 2,5 g kwiatu nagietka (Calendula officinalis L.). Mieszanka przeznaczona jest do przygotowania odwaru lub naparu wodnego do stosowania zewnętrznego.
kora dębu, kwiat nagietka, kwiat rumianku, liść pokrzywy, liść szałwii, mieszanka ziołowa, niezgodność farmaceutyczna, produkt leczniczy, Quercus robur, stosowanie zewnętrzne, substancja pomocnicza, surowiec roślinny, właściwości organoleptyczne, właściwości terapeutyczne, ziele rdestu ptasiego, zioła do zaparzania - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Korzeń Pokrzywy –
Produkt leczniczy Korzeń Pokrzywy (Urticae radix) w formie ziół do zaparzania nie posiada w dokumentacji danych dotyczących wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Brak tych informacji nie wyklucza potencjalnego wpływu, lecz wskazuje na brak przeprowadzonych badań klinicznych w tym zakresie lub brak istotnych obserwacji. Ze względu na pochodzenie roślinne preparatu i niepełne poznanie jego profilu działania, lekarz powinien zachować ostrożność, informując pacjenta o możliwych objawach takich jak senność, zawroty głowy czy zaburzenia koncentracji, które mogą wpływać na funkcje psychomotoryczne.
badanie kliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, dokumentacja produktu leczniczego, funkcja psychomotoryczna, interakcje lekowe, korzeń pokrzywy, objaw subiektywny, preparat leczniczy, profil działania leku, senność, surowiec roślinny, zaburzenie koncentracji, zawroty głowy, zioła do zaparzania - Leksykon leków
Skład i postać leku – Krwawnik Fix –
Produkt leczniczy Krwawnik Fix stanowi preparat ziołowy w formie saszetek do zaparzania, każda zawierająca 1,8 g suszonego ziela krwawnika (Achillea millefolium L., herba). Produkt nie zawiera substancji pomocniczych, co podkreśla jego naturalny charakter. Saszetki wykonane są z włókniny termozgrzewalnej filtracyjnej i pakowane w tekturowe pudełka powlekane folią polipropylenową, co zapewnia ochronę surowca roślinnego przed czynnikami zewnętrznymi. Okres ważności preparatu wynosi 1 rok od daty produkcji, pod warunkiem przechowywania w zamkniętych opakowaniach, w temperaturze nie przekraczającej 25°C, z ochroną przed światłem, wilgocią oraz obcymi zapachami.
folia polipropylenowa, Millefolii herba, napar leczniczy, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności leku, postać farmaceutyczna, substancja pomocnicza, surowiec farmaceutyczny, surowiec roślinny, właściwości lecznicze, właściwości organoleptyczne, włóknina termozgrzewalna, ziele krwawnika, zioła do zaparzania - Leksykon leków
Skład i postać leku – Ziele Serdecznika –
Produkt leczniczy Ziele Serdecznika (Leonuri cardiacae herba) to jednoskładnikowy, suchy surowiec roślinny, zawierający 100 g ziela serdecznika na 100 g produktu, bez dodatku substancji pomocniczych. Występuje w formie rozdrobnionych, wysuszonych ziół do zaparzania, pakowanych w torebki papierowe powlekane polietylenem o masie 25 g lub 50 g. Produkt przeznaczony jest do przygotowania naparu wodnego, zgodnie z zaleceniami zawartymi w Charakterystyce Produktu Leczniczego (punkt 4.2). Okres ważności wynosi 1 rok od daty produkcji.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Korzeń Pokrzywy –
Produkt leczniczy Korzeń Pokrzywy to monokompozycja zawierająca 100g rozdrobnionego i wysuszonego korzenia pokrzywy (Urticae radix) na 100g produktu, bez dodatku substancji pomocniczych. Surowiec jest przeznaczony do przygotowania naparu wodnego i pakowany w torebki papierowe powlekane polietylenem po 50g, co zapewnia ochronę przed czynnikami zewnętrznymi. Produkt należy przechowywać w zamkniętych opakowaniach, w temperaturze nie wyższej niż 30°C, chronić przed światłem, wilgocią oraz obcymi zapachami, aby zachować stabilność i skuteczność substancji czynnych. Okres ważności wynosi 1 rok od daty produkcji, po którym może nastąpić obniżenie aktywności biologicznej preparatu.
charakterystyka produktu leczniczego, degradacja fotochemiczna, drobnoustroje, korzeń pokrzywy, napar wodny, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności, skuteczność terapeutyczna, substancja biologicznie czynna, surowiec roślinny, torebka papierowa powlekana polietylenem, urticae radix, zioła do zaparzania - Leksykon substancji czynnych
Kora cynamonowca – Dawkowanie i sposób podawania
Kora cynamonowca (Cinnamomum verum J.Presl) jest składnikiem preparatu Melisana Klosterfrau Original, w którym występuje w ilości 321 mg na 100 ml. Preparat ten zawiera 13 surowców roślinnych dostarczających olejków lotnych i jest dostępny w formie płynu do podania doustnego oraz miejscowego. Dawkowanie doustne wynosi 5-10 ml (1-2 łyżeczki do herbaty) 1-3 razy dziennie, z maksymalną dawką dobową 25 ml (5 łyżeczek), co odpowiada około 16-32 mg kory cynamonowca w dawce jednorazowej i do 80 mg w dawce dobowej. Preparat należy rozcieńczyć co najmniej dwukrotnie przed podaniem i nie stosować na czczo, ze względu na zawartość 66,8% V/V etanolu. Długotrwałe stosowanie wymaga edukacji pacjenta o unikaniu dodatkowego spożycia alkoholu. Preparat nie jest zalecany dla dzieci i młodzieży z powodu wysokiej zawartości alkoholu i braku danych klinicznych.
aplikacja miejscowa, Cinnamomum verum, dawka dobowa maksymalna, dawka jednorazowa, droga podania, etanol, kora cynamonowca, olejek eteryczny, olejek lotny, płyn doustny, płyn na skórę, podanie doustne, podanie miejscowe, postać farmaceutyczna, preparat ziołowy złożony, surowiec roślinny, terapia preparatem, układ pokarmowy, wywiad medyczny - Leksykon substancji czynnych
Owoc róży – Właściwości farmakodynamiczne
Owoc róży (Rosae fructus) jest składnikiem roślinnym wykorzystywanym w preparatach złożonych o różnorodnym profilu działania, takich jak Digestonic i Echinasal. W preparacie Digestonic owoc róży stanowi 2,84 części z siedmiu składników roślinnych płynu doustnego, jednak mechanizm jego działania nie został potwierdzony w badaniach farmakologicznych. W Echinasal owoc róży występuje w wyciągu złożonym (1:4,4) wraz z liściem babki lancetowatej i zielem grindelii, w proporcji 1:5 względem całego wyciągu, ekstraktowanym 50% etanolem (V/V). Wartość związków antranoidowych w Digestonic wynosi 0,31-0,45 mg/ml w przeliczeniu na reinę, choć ich pochodzenie jest głównie z korzenia rzewienia, a wpływ owocu róży na ten parametr nie jest określony.
babka lancetowata, etanol, immunomodulacja, kod ATC, korzeń rzewienia, lek roślinny, lek tradycyjny, odporność humoralna, odporność komórkowa, odruch kaszlu, owoc róży, płyn doustny, preparat złożony, produkt leczniczy, surowiec roślinny, właściwości farmakodynamiczne, właściwości immunomodulujące, wyciąg roślinny, ziele grindelii, związki antranoidowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – KWIAT GŁOGU FIX –
KWIAT GŁOGU FIX to lek roślinny zawierający 2 g kwiatostanu głogu (Crataegus monogyna Jacq. i C. leavigata) w jednej saszetce, przeznaczony do stosowania doustnego w formie naparu. Zalecane dawkowanie dla dorosłych to 2-3 saszetki dziennie, każdorazowo zaparzane w pół szklanki wody przez 10-15 minut. Napar należy spożywać świeżo przygotowany, po pół szklanki, co zapewnia optymalne działanie terapeutyczne. Regularność stosowania i prawidłowe przygotowanie naparu są kluczowe dla skuteczności terapii.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Syrop prawoślazowy Alte Forte 6 cz. korzenia prawoślazu –
Syrop prawoślazowy Alte Forte zawiera macerat z korzenia prawoślazu lekarskiego (Althaea officinalis L.) w stosunku DER 6:36, gdzie 100 g syropu zawiera 36,6 g maceratu z 6 g surowca roślinnego. Główne substancje czynne to polisacharydy śluzowe, które wykazują znaczną odporność na hydrolizę w kwaśnym środowisku żołądka oraz praktyczny brak degradacji enzymatycznej w przewodzie pokarmowym. Dzięki temu zachowują integralność strukturalną i właściwości powlekające podczas pasażu przez układ trawienny, co umożliwia miejscowe działanie osłaniające błonę śluzową bez konieczności absorpcji ogólnoustrojowej. Syrop ma lepkość zwiększoną przez 64 g sacharozy na 100 g preparatu, co wydłuża czas kontaktu ze śluzówką jamy ustnej, gardła i przełyku, a zawartość etanolu nie przekracza 1,0% (v/v), co może minimalnie wpływać na rozpuszczalność składników aktywnych. Kwas benzoesowy (100 mg/100 g) pełni funkcję konserwantu bez istotnego wpływu na farmakokinetykę.
absorpcja ogólnoustrojowa, Althaea officinalis, błona śluzowa, działanie ogólnoustrojowe, działanie powlekające, enzym trawienny, korzeń prawoślazu, kwas benzoesowy, polisacharyd hydrokoloidowy, polisacharyd śluzowy, przewód pokarmowy, śluz roślinny, sok żołądkowy, środowisko kwaśne, surowiec roślinny, właściwości fizykochemiczne