odporność komórkowa

Odporność komórkowa (inaczej odpowiedź immunologiczna komórkowa) stanowi kluczowy mechanizm obronny organizmu, w którym główną rolę odgrywają limfocyty T. Jest to jeden z dwóch głównych typów odpowiedzi immunologicznej, obok odporności humoralnej związanej z produkcją przeciwciał przez limfocyty B.

W odporności komórkowej kluczową rolę pełnią limfocyty T cytotoksyczne (CD8+), które bezpośrednio niszczą komórki zakażone przez patogeny wewnątrzkomórkowe, komórki nowotworowe oraz komórki allogeniczne. Limfocyty T pomocnicze (CD4+) wspierają ten proces poprzez wydzielanie cytokin i aktywację innych komórek układu odpornościowego. W rozpoznawaniu antygenów uczestniczą cząsteczki MHC (główny układ zgodności tkankowej), które prezentują fragmenty antygenów limfocytom T.

Odporność komórkowa jest szczególnie istotna w zwalczaniu infekcji wirusowych, niektórych bakterii wewnątrzkomórkowych (np. prątków gruźlicy), grzybów, pasożytów oraz w immunologicznym nadzorze przeciwnowotworowym. Zaburzenia odporności komórkowej mogą prowadzić do zwiększonej podatności na infekcje oportunistyczne, co obserwuje się np. u pacjentów z AIDS, gdzie dochodzi do zniszczenia limfocytów CD4+.

Diagnostyka odporności komórkowej obejmuje badania ilościowe i jakościowe limfocytów T, testy transformacji blastycznej, ocenę produkcji cytokin oraz testy skórne opóźnionej nadwrażliwości. W terapii chorób związanych z zaburzeniami odporności komórkowej stosuje się m.in. immunomodulatory, cytokiny rekombinowane i w niektórych przypadkach przeszczepienie komórek macierzystych.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl