toksyczne działanie sytagliptyny
Sytagliptyna to lek z grupy inhibitorów dipeptydylopeptydazy-4 (DPP-4), stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2. Działa poprzez zwiększenie stężenia inkretyn, co prowadzi do zwiększonego wydzielania insuliny i zmniejszenia wydzielania glukagonu w sposób zależny od stężenia glukozy.
Toksyczne działanie sytagliptyny jest stosunkowo rzadkie przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane obejmują zapalenie nosogardzieli, infekcje górnych dróg oddechowych oraz bóle głowy. W rzadszych przypadkach obserwuje się reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy i zespół Stevensa-Johnsona.
U pacjentów z upośledzoną funkcją nerek może dochodzić do kumulacji leku i nasilenia działań niepożądanych, dlatego konieczne jest dostosowanie dawki. Zgłaszano również przypadki ostrego zapalenia trzustki, bólów stawów oraz reakcji skórnych. W badaniach klinicznych i nadzorze porejestracyjnym raportowano pojedyncze przypadki rabdomiolizy.
Warto podkreślić, że ryzyko hipoglikemii przy monoterapii sytagliptyną jest niskie ze względu na glukozozależny mechanizm działania. Jednak w skojarzeniu z pochodną sulfonylomocznika lub insuliną ryzyko to znacząco wzrasta. Przypadki ciężkiego przedawkowania są rzadkie, a postępowanie w takich sytuacjach ma charakter głównie objawowy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sitagliptin +pharma 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sytagliptyny, substancji czynnej leku Sitagliptin +pharma, wykazały toksyczność narządową (wątrobowo-nerkową) u gryzoni przy ekspozycji przekraczającej 58-krotnie poziom kliniczny u ludzi, bez efektów toksycznych przy 19-krotnym przekroczeniu. U szczurów zaobserwowano nieprawidłowości siekaczy przy narażeniu >67×, jednak przy 58× nie stwierdzono wpływu na zęby. U psów przy około 23-krotnym narażeniu wystąpiły przemijające objawy neurotoksyczne (m.in. ataksja, drżenie, ograniczenie aktywności) oraz niewielkie zwyrodnienie mięśni szkieletowych, natomiast przy 6-krotnym przekroczeniu ekspozycji klinicznej nie odnotowano toksyczności. Badania genotoksyczności nie wykazały potencjału mutagennego, a ocena karcynogenności wskazała na brak działania rakotwórczego u myszy; u szczurów wzrost częstości guzów wątroby był związany z hepatotoksycznością przy ekspozycji >58×, co nie ma istotnego znaczenia klinicznego ze względu na szeroki margines bezpieczeństwa.
ataksja, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dysfunkcja autonomicznego układu nerwowego, dysfunkcja układu nerwowego, działanie hepatotoksyczne, działanie karcynogenne, indukcja nowotworów wątroby, margines bezpieczeństwa, narażenie ustrojowe, nieprawidłowości siekaczy, podrażnienie przewodu pokarmowego, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, przenikanie do mleka, sytagliptyna, teratogenność, toksyczne działanie sytagliptyny, toksyczne uszkodzenie układu nerwowego, toksyczność matczyna, toksyczność narządowa, toksyczność reprodukcyjna, wskaźnik mleko/osocze, zaburzenia układu oddechowego, zniekształcenia żeber u płodów, zwyrodnienie mięśni szkieletowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sigletic 25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sytagliptyny (lek Sigletic) wykazały toksyczność narządową głównie przy ekspozycji przekraczającej 58-krotnie poziom narażenia u ludzi, obejmującą uszkodzenia wątroby i nerek u gryzoni oraz nieprawidłowości w obrębie siekaczy u szczurów przy narażeniu >67×. W badaniach na psach przy około 23-krotnym przekroczeniu ekspozycji klinicznej zaobserwowano objawy neurotoksyczne (m.in. ataksja, drżenie, ograniczenie aktywności) oraz niewielkie zwyrodnienie mięśni szkieletowych, natomiast przy 6-krotnym przekroczeniu nie stwierdzono efektów toksycznych. Brak genotoksyczności potwierdza bezpieczeństwo substancji, a potencjał rakotwórczy ogranicza się do wzrostu częstości gruczolaków i raków wątroby u szczurów przy ekspozycji >58×, co jest prawdopodobnie wtórne do przewlekłej hepatotoksyczności i nie ma istotnego znaczenia klinicznego ze względu na szeroki margines bezpieczeństwa (19-krotność narażenia klinicznego bez efektów).
Badania reprodukcyjne wykazały brak wpływu na płodność u szczurów oraz brak działań niepożądanych w rozwoju przed- i pourodzeniowym przy ekspozycji do 29-krotności narażenia ludzkiego. Niewielkie zwiększenie częstości zniekształceń żeber u płodów szczurów oraz toksyczny wpływ na organizm matki u królików wystąpiły przy dawkach >29×, jednak ze względu na szeroki margines bezpieczeństwa nie są one uznawane za klinicznie istotne. Farmakokinetycznie sytagliptyna wykazuje znaczną penetrację do mleka karmiących samic szczurów (stosunek stężenia mleko/osocze 4:1), co może mieć implikacje dla stosowania u kobiet karmiących piersią. Podsumowując, dane przedkliniczne wskazują na wysoki margines bezpieczeństwa sytagliptyny przy stosowaniu klinicznym, bez istotnych zagrożeń toksycznych, genotoksycznych czy reprodukcyjnych.
ataksja, badanie przedkliniczne, działanie hepatotoksyczne, działanie rakotwórcze, ekspozycja kliniczna, genotoksyczność, genotoksyczność sytagliptyny, gruczolak i rak wątroby, karcynogenność, margines bezpieczeństwa, miotoksyczność, neurotoksyczność, oddychanie z otwartym pyskiem, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, sytagliptyna, teratogenność, toksyczne działanie sytagliptyny, toksyczne uszkodzenie układu nerwowego, toksyczność matczyna, toksyczność narządowa, toksyczność wątrobowa i nerkowa, zniekształcenie żeber, zwyrodnienie mięśni szkieletowych