hemoglobina tlenowa
Hemoglobina tlenowa (oksyhemoglobina, HbO₂) to forma hemoglobiny, która związała cząsteczkę tlenu. Proces ten zachodzi w płucach, gdzie cząsteczki tlenu przyłączają się do atomu żelaza zawartego w hemie hemoglobiny, tworząc odwracalne wiązanie koordynacyjne.
Oksyhemoglobina charakteryzuje się jasnoczerwonym zabarwieniem, co nadaje krew tętniczą jej charakterystyczny kolor. Wiązanie tlenu z hemoglobiną ma charakter kooperatywny – przyłączenie pierwszej cząsteczki tlenu ułatwia wiązanie kolejnych, co opisuje sigmoidalna krzywa dysocjacji hemoglobiny.
Na zdolność hemoglobiny do wiązania i uwalniania tlenu wpływają liczne czynniki fizjologiczne, w tym pH środowiska (efekt Bohra), temperatura, stężenie 2,3-difosfoglicerynianu (2,3-DPG) oraz dwutlenku węgla. W tkankach, gdzie panują warunki niższego pH i wyższego stężenia CO₂, oksyhemoglobina oddaje tlen, przechodząc w formę deoksyhemoglobiny.
Prawidłowe funkcjonowanie cyklu oksygenacji i deoksygenacji hemoglobiny jest kluczowe dla efektywnego transportu tlenu w organizmie. Zaburzenia tego procesu mogą wynikać z nieprawidłowości strukturalnych hemoglobiny (hemoglobinopatie), niedoboru żelaza lub innych czynników wpływających na powinowactwo hemoglobiny do tlenu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – VasoKINOX 450 ppm mol/mol
Produkt leczniczy VasoKINOX zawiera tlenek azotu (NO) w stężeniu 450 ppm mol/mol, podawany wziewnie jako gaz medyczny sprężony. Po inhalacji NO dystrybuuje się przez krążenie systemowe, wiążąc się z hemoglobiną w zależności od jej nasycenia tlenem (60-100%). Metabolizm NO przebiega dwutorowo: przy wysokim nasyceniu tlenem NO wiąże się z oksyhemoglobiną, tworząc methemoglobinę i azotany, natomiast przy niskim nasyceniu powstaje nitrozylohemoglobina, która pod wpływem tlenu przekształca się w tlenki azotu i methemoglobinę. Główne metabolity NO to methemoglobina i azotany, z których azotany są wydalane głównie przez nerki (ponad 70% dawki wziewnej), a methemoglobina jest redukowana do hemoglobiny przez endogenne reduktazy w ciągu kilku godzin.