Właściwości farmakokinetyczne
VasoKINOX 450 ppm mol/mol

Produkt leczniczy VasoKINOX zawiera tlenek azotu (NO) w stężeniu 450 ppm mol/mol, podawany wziewnie jako gaz medyczny sprężony. Po inhalacji NO dystrybuuje się przez krążenie systemowe, wiążąc się z hemoglobiną w zależności od jej nasycenia tlenem (60-100%). Metabolizm NO przebiega dwutorowo: przy wysokim nasyceniu tlenem NO wiąże się z oksyhemoglobiną, tworząc methemoglobinę i azotany, natomiast przy niskim nasyceniu powstaje nitrozylohemoglobina, która pod wpływem tlenu przekształca się w tlenki azotu i methemoglobinę. Główne metabolity NO to methemoglobina i azotany, z których azotany są wydalane głównie przez nerki (ponad 70% dawki wziewnej), a methemoglobina jest redukowana do hemoglobiny przez endogenne reduktazy w ciągu kilku godzin.

Właściwości farmakokinetyczne tlenku azotu (VasoKINOX)

Produkt leczniczy VasoKINOX 450 ppm mol/mol zawiera tlenek azotu (NO) w formie gazu medycznego sprężonego. Właściwości farmakokinetyczne tego gazu obejmują procesy dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji, które zostały szczegółowo zbadane i opisane poniżej.1

Dystrybucja tlenku azotu w organizmie

Po podaniu wziewnym tlenek azotu ulega dystrybucji poprzez krążenie systemowe. Główna część wdychanego tlenku azotu przechodzi przez błonę pęcherzykowo-włośniczkową i wiąże się z hemoglobiną. Proces wiązania jest zależny od stopnia nasycenia hemoglobiny tlenem, który może wynosić od 60% do 100%.2

Metabolizm tlenku azotu

Metabolizm tlenku azotu zależy od stopnia nasycenia hemoglobiny tlenem i przebiega różnymi drogami:

  • Przy wysokim nasyceniu tlenem (60-100%) – tlenek azotu wiąże się głównie z oksyhemoglobiną, prowadząc do powstania methemoglobiny i azotanów.3
  • Przy niskim nasyceniu tlenem – tlenek azotu wiąże się z deoksyhemoglobiną, tworząc nietrwały związek – nitrozylohemoglobinę. Ta z kolei, gdy zostanie wystawiona na działanie tlenu, ulega przekształceniu do tlenków azotu i methemoglobiny.4

Dodatkowo, tlenek azotu wchodzi w reakcję chemiczną z tlenem i wodą, tworząc dwutlenek azotu i azotyny. Te z kolei reagują z oksyhemoglobiną, prowadząc do powstania, odpowiednio, methemoglobiny i azotanów. W efekcie tych procesów głównymi metabolitami tlenku azotu w krążeniu ogólnoustrojowym są methemoglobina i azotany.5

Eliminacja tlenku azotu

Eliminacja metabolitów tlenku azotu zachodzi różnymi drogami:

  • Azotany – są wydalane głównie przez nerki z moczem. Badania wykazały, że azotany wydalane w moczu stanowią ponad 70% zastosowanej wziewnie dawki tlenku azotu.6
  • Methemoglobina – jest metabolizowana do hemoglobiny przez reduktazy endogenne w ciągu kilku godzin.7

Stężenie methemoglobiny w zależności od dawki i czasu ekspozycji

Przeprowadzono badania dotyczące rozkładu methemoglobiny w zależności od czasu i ekspozycji na różne stężenia tlenku azotu u noworodków z niewydolnością oddechową. Zaobserwowano następujące zjawiska:8

  • Stężenie methemoglobiny zwiększa się w czasie pierwszych 8 godzin ekspozycji na tlenek azotu.9
  • Średnie stężenie methemoglobiny w grupie placebo oraz w grupach otrzymujących tlenek azotu w dawkach 5 ppm i 20 ppm utrzymywało się poniżej 1%.10
  • W grupie otrzymującej tlenek azotu w dawce 80 ppm średnie stężenie methemoglobiny osiągnęło około 5%.11
  • Poziom methemoglobiny > 7% został osiągnięty tylko u 35% pacjentów otrzymujących dawkę 80 ppm. 7% został osiągnięty tylko u 35% pacjentów otrzymujących dawkę 80 ppm.”>12

Kinetyka stężenia methemoglobiny

Badania wykazały, że średni czas do osiągnięcia maksymalnej wartości methemoglobiny wynosił 10 ± 9 godzin (SD), z medianą 8 godzin, wśród 13 pacjentów. Warto zauważyć, że u jednego pacjenta poziom methemoglobiny nie przekroczył 7% aż do upływu 40 godzin.13

Dawka tlenku azotu Średnie stężenie methemoglobiny Odsetek pacjentów z poziomem methemoglobiny > 7%
Placebo < 1% 0%
5 ppm < 1% 0%
20 ppm < 1% 0%
80 ppm ~5% 35%
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl