N-acetylo-mesalazyna
N-acetylo-mesalazyna (NAc-5-ASA) to główny metabolit mesalazyny (kwasu 5-aminosalicylowego, 5-ASA), leku powszechnie stosowanego w leczeniu nieswoistych chorób zapalnych jelit (IBD), takich jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Leśniowskiego-Crohna. Powstaje w wyniku acetylacji mesalazyny głównie w komórkach nabłonka jelitowego oraz w wątrobie.
Proces metabolizmu mesalazyny do N-acetylo-mesalazyny jest katalizowany przez enzym N-acetylotransferazę 1 (NAT1). Metabolit ten wykazuje znacznie mniejszą aktywność przeciwzapalną niż związek macierzysty, jednak jego oznaczanie w surowicy i moczu ma istotne znaczenie diagnostyczne przy monitorowaniu leczenia mesalazyną oraz ocenie compliance pacjenta.
Badania farmakokinetyczne wykazują, że N-acetylo-mesalazyna charakteryzuje się dłuższym czasem półtrwania niż mesalazyna, co przekłada się na jej wyższe stężenia w surowicy. Metabolit ten jest wydalany głównie przez nerki, dlatego u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek może dochodzić do jego kumulacji, co należy uwzględnić przy planowaniu terapii.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Mesalazyna w postaci czopków Pentasa 1 g wykazuje farmakokinetykę ukierunkowaną na miejscowe działanie w dystalnym odcinku przewodu pokarmowego, zwłaszcza w odbytnicy, co jest kluczowe dla leczenia zapalnych zmian błony śluzowej. Po podaniu doodbytniczym wchłania się około 10% dawki (2 g/dobę podzielone na 2 dawki po 1 g), co ogranicza ekspozycję ogólnoustrojową i potencjalne działania niepożądane. Mesalazyna wiąże się z białkami osocza w 50%, natomiast jej główny metabolit, acetylomesalazyna, w 80%. Metabolizm leku przebiega dwutorowo: miejscowo w błonie śluzowej jelita oraz ogólnoustrojowo w wątrobie, głównie przez enzym N-acetylotransferazę typu 1 (NAT-1), z udziałem flory bakteryjnej okrężnicy. Proces acetylacji jest niezależny od fenotypu acetylacji pacjenta, co minimalizuje wpływ genetycznych różnic na skuteczność i metabolizm leku.
acetylomesalazyna, białka osocza, błona śluzowa jelita, czopki Pentasa, dystalny odcinek przewodu pokarmowego, fenotyp acetylacji, flora bakteryjna, funkcja nerek, mesalazyna, metabolit mesalazyny, metabolizm jelitowy, metabolizm wątrobowy, miejscowe uwalnianie leku, N-acetylo-mesalazyna, N-acetylotransferaza typu 1, NAT-1, odbytnica, podanie doodbytnicze, wchłanianie ogólnoustrojowe, zaburzenie czynności wątroby -
Leksykon leków
Mesalazyna zawarta w tabletkach Pentasa o przedłużonym uwalnianiu (1 g) wykazuje farmakokinetykę umożliwiającą ciągłe uwalnianie leku na całej długości przewodu pokarmowego, niezależnie od pH jelitowego. Po podaniu doustnym mikrogranulki docierają do dwunastnicy w ciągu 1 godziny, a biodostępność wynosi około 30%. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po 1-6 godzinach. Schematy dawkowania 4 g raz na dobę (OD) oraz 2 × 2 g dwa razy na dobę (BID) zapewniają porównywalną ekspozycję ogólnoustrojową (AUC 0-24h odpowiednio 35,657 i 36,456 h×ng/ml po pojedynczej dawce oraz 50,742 i 57,519 h×ng/ml w stanie stacjonarnym). Wiązanie mesalazyny z białkami osocza wynosi około 50%, a jej główny metabolit – acetylomesalazyna – około 80%. Metabolizm zachodzi zarówno w błonie śluzowej jelita, jak i w wątrobie, głównie przez enzym NAT-1, z udziałem flory bakteryjnej okrężnicy. Okres półtrwania eliminacji mesalazyny wynosi około 40 minut, a acetylomesalazyny około 70 minut, jednak ze względu na ciągłe uwalnianie leku, precyzyjne określenie tego parametru po podaniu doustnym jest utrudnione.
acetylacja, acetylomesalazyna, biodostępność, błona śluzowa jelita, choroba zapalna jelit, Cmax, dwunastnica, ekspozycja ogólnoustrojowa, enzym NAT-1, etyloceluloza, flora bakteryjna okrężnicy, mesalazyna, mikrogranulki mesalazyny, N-acetylo-mesalazyna, okres półtrwania, Pentasa, przyspieszony pasaż jelitowy, stan stacjonarny, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, uszkodzenie nerek, wiązanie z białkami osocza, wskaźnik metaboliczny, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby -
Leksykon leków
Produkt leczniczy PENTASA w postaci zawiesiny doodbytniczej (1 g/100 ml) charakteryzuje się miejscowym działaniem terapeutycznym, które jest ściśle związane z wysokim stężeniem mesalazyny w dystalnym odcinku przewodu pokarmowego, obejmującym okrężnicę zstępującą. Po podaniu doodbytniczym wchłanianie systemowe mesalazyny jest ograniczone i wynosi około 15-20% podanej dawki (2 g/dobę podzielone na 2 dawki po 1 g), co minimalizuje ekspozycję ogólnoustrojową. Mesalazyna wiąże się z białkami osocza w umiarkowanym stopniu (~50%), natomiast jej główny metabolit, N-acetylo-mesalazyna (acetylomesalazyna), wykazuje wyższe wiązanie (~80%), co wpływa na biodostępność obu związków.
acetylacja, acetylomesalazyna, białko osocza, biodostępność, błona śluzowa jelita, dystalny odcinek przewodu pokarmowego, fenotyp acetylacji, flora bakteryjna okrężnicy, mesalazyna, metabolizm wątrobowy, N-acetylo-mesalazyna, N-acetylotransferaza typu 1, NAT-1, okrężnica zstępująca, stan równowagi dynamicznej, stan zapalny, zawiesina doodbytnicza
