hiperkalcemia zjonizowana

Hiperkalcemia zjonizowana oznacza podwyższone stężenie wapnia zjonizowanego we krwi, czyli tej frakcji wapnia, która jest aktywna biologicznie i odpowiada za najważniejsze funkcje tego pierwiastka w organizmie. W przeciwieństwie do całkowitego stężenia wapnia, poziom wapnia zjonizowanego precyzyjniej odzwierciedla rzeczywisty stan metaboliczny pacjenta.

Przyczynami hiperkalcemii zjonizowanej mogą być: pierwotna nadczynność przytarczyc, nowotwory (szczególnie rak płuca, piersi, szpiczak mnogi), nadmiar witaminy D, zespół mleczno-alkaliczny, niektóre choroby ziarniniakowe (np. sarkoidoza), długotrwałe unieruchomienie, zespół Burnetta, a także niektóre leki (np. tiazydowe leki moczopędne, lit).

Diagnostyka hiperkalcemii zjonizowanej wymaga oznaczenia poziomu wapnia zjonizowanego metodą elektrochemiczną przy użyciu elektrod jonoselektywnych. Wartości referencyjne wynoszą zwykle 1,12-1,32 mmol/l, ale mogą się różnić w zależności od laboratorium. Dla prawidłowej interpretacji konieczne jest również oznaczenie poziomu PTH, witaminy D, fosforu nieorganicznego oraz ocena funkcji nerek.

Objawy hiperkalcemii zjonizowanej obejmują: zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, zaparcia), poliurię, polidypsję, osłabienie mięśniowe, zaburzenia rytmu serca, zmiany neuropsychiatryczne, a w ciężkich przypadkach śpiączkę hiperkalcemiczną. Długotrwale utrzymująca się hiperkalcemia może prowadzić do kamicy nerkowej, nefrokalcynozy i przewlekłej choroby nerek.

Leczenie hiperkalcemii zjonizowanej zależy od jej nasilenia i przyczyny. W stanach ostrych stosuje się nawodnienie, diurezę wymuszoną furosemidem, bisfosfoniany, kalcytoninę, a w ciężkich przypadkach dializoterapię. Leczenie przyczynowe ukierunkowane jest na chorobę podstawową wywołującą zaburzenie gospodarki wapniowej.