niedokrwienie i martwica

Niedokrwienie to stan patologiczny, w którym dochodzi do ograniczenia lub całkowitego zatrzymania dopływu krwi do tkanek lub narządów. Powoduje to niedobór tlenu (hipoksję) i składników odżywczych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania komórek. Niedokrwienie może być następstwem zamknięcia lub zwężenia światła naczynia (np. przez zakrzep, zator, miażdżycę), skurczu naczyń, niskiego ciśnienia tętniczego lub zewnętrznego ucisku na naczynie.

Martwica (necrosis) to patologiczna śmierć komórek i tkanek będąca skutkiem ciężkiego i długotrwałego niedokrwienia. W przeciwieństwie do apoptozy (zaprogramowanej śmierci komórki), martwica jest procesem patologicznym, niekontrolowanym, prowadzącym do uwolnienia zawartości komórek do przestrzeni międzykomórkowej, co wywołuje reakcję zapalną. Klinicznie obszar martwicy charakteryzuje się utratą funkcji, zmianą zabarwienia tkanek oraz często dolegliwościami bólowymi.

Rodzaje martwicy obejmują martwicę skrzepową (coagulative necrosis) typową dla zawału mięśnia sercowego, martwicę rozpływną (liquefactive necrosis) charakterystyczną dla ośrodkowego układu nerwowego, martwicę serowatą (caseous necrosis) występującą w gruźlicy oraz martwicę tłuszczową (fat necrosis) spotykaną w ostrym zapaleniu trzustki. Każdy rodzaj martwicy ma charakterystyczny obraz mikroskopowy i implikacje kliniczne.

Diagnostyka niedokrwienia i martwicy obejmuje badania obrazowe (USG Doppler, angiografię, TK, MRI), badania laboratoryjne (markery martwicy tkankowej, np. troponiny przy zawale serca), oraz ocenę kliniczną. Leczenie zależy od przyczyny, lokalizacji i rozległości zmian, a obejmuje przywrócenie przepływu krwi (rewaskularyzację), leczenie przeciwzakrzepowe, przeciwzapalne oraz w przypadku rozległej martwicy – usunięcie tkanek martwiczych (nekrektomię).

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl