minimalne wchłanianie ogólnoustrojowe

Minimalne wchłanianie ogólnoustrojowe to termin używany w farmakologii klinicznej do opisania sytuacji, gdy lek aplikowany miejscowo (np. na skórę, do dróg oddechowych, do worka spojówkowego) jest w bardzo małym stopniu absorbowany do krwiobiegu. Jest to pożądana cecha wielu preparatów miejscowych, ponieważ ogranicza ryzyko działań niepożądanych wynikających z ekspozycji ogólnoustrojowej.

Leki o minimalnym wchłanianiu ogólnoustrojowym są szczególnie wartościowe w terapii chorób dermatologicznych, okulistycznych i pulmonologicznych, gdzie działanie terapeutyczne powinno być ograniczone do miejsca aplikacji. Przykładami takich preparatów są miejscowe kortykosteroidy nowej generacji, niektóre leki przeciwzapalne stosowane w okulistyce czy wziewne kortykosteroidy używane w leczeniu astmy oskrzelowej.

Czynniki wpływające na stopień wchłaniania ogólnoustrojowego obejmują właściwości fizykochemiczne substancji czynnej (masa cząsteczkowa, lipofilność), postać farmaceutyczną preparatu, miejsce aplikacji (różna przepuszczalność tkanek) oraz stan fizjologiczny lub patologiczny obszaru aplikacji. W praktyce klinicznej ważna jest świadomość, że nawet leki o deklarowanym minimalnym wchłanianiu ogólnoustrojowym mogą w pewnych warunkach (np. przy uszkodzonej barierze skórnej czy śluzówkowej) wykazywać zwiększoną biodostępność systemową.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl