rana
Rana to przerwanie ciągłości tkanek ciała, które może dotyczyć skóry, błon śluzowych oraz tkanek położonych głębiej (mięśnie, naczynia krwionośne, nerwy, narządy wewnętrzne). Powstaje najczęściej w wyniku działania czynnika mechanicznego, ale może być też spowodowana czynnikami termicznymi, chemicznymi lub promieniowaniem.
W zależności od mechanizmu powstania, rany dzielimy na cięte, kłute, szarpane, tłuczone, miażdżone, postrzałowe oraz oparzenia. Ocena kliniczna rany obejmuje lokalizację, głębokość, rozmiar, obecność ciał obcych, stopień zanieczyszczenia oraz ocenę uszkodzenia okolicznych struktur anatomicznych.
Leczenie rany zależy od jej rodzaju i stopnia uszkodzenia tkanek. Podstawowe zasady obejmują hemostazę (zatrzymanie krwawienia), oczyszczenie, opracowanie chirurgiczne (jeśli konieczne), zaopatrzenie (szwy, staplery, kleje tkankowe) oraz profilaktykę przeciwtężcową i antybiotykoterapię w przypadkach tego wymagających. Proces gojenia przebiega przez fazy: zapalną, proliferacyjną i remodelowania, a jego zaburzenia mogą prowadzić do powikłań, takich jak zakażenie, rozejście się rany czy powstawanie nieprawidłowych blizn.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Polibiotic (5 mg + 5000 j.m. + 400 j.m.)/g
Polibiotic w postaci maści o stężeniu (5 mg + 5000 j.m. + 400 j.m.)/g zawiera trzy antybiotyki: siarczan neomycyny (5 mg/g), siarczan polimyksyny B (5000 j.m./g) oraz bacytracynę cynkową (400 j.m./g), które łącznie zapewniają szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego wobec bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych. Preparat jest wskazany do miejscowego stosowania w leczeniu i profilaktyce zakażeń powierzchownych uszkodzeń skóry, takich jak otarcia, zadrapania, niewielkie ukąszenia, oparzenia pierwszego i płytkiego drugiego stopnia oraz powierzchowne owrzodzenia skóry, gdzie istnieje ryzyko nadkażenia bakteryjnego. Polibiotic jest szczególnie przydatny w warunkach ambulatoryjnych, gdy konieczne jest skuteczne działanie przeciwbakteryjne bez hospitalizacji pacjenta.
bacytracyna cynkowa, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, działanie przeciwbakteryjne, etiologia bakteryjna, infekcja bakteryjna, nadkażenie bakteryjne, neomycyna, oparzenie, oparzenie drugiego stopnia, oparzenie pierwszego stopnia, otarcie, owrzodzenie skóry, polimyksyna B, profilaktyka zakażeń, rana, roztwór antyseptyczny, spektrum przeciwbakteryjne, ukąszenie, ukąszenie owada, uszkodzenie naskórka, uszkodzenie skóry, zadrapanie, zakażenie bakteryjne skóry - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Rapydan 70 mg + 70 mg
Rapydan, plaster leczniczy zawierający 70 mg lidokainy oraz 70 mg tetrakainy, jest wskazany do znieczulenia powierzchniowego skóry. U dorosłych stosuje się go zarówno przed wkłuciami igły (np. pobranie krwi, iniekcje, wkłucia dożylne), jak i przed powierzchownymi zabiegami chirurgicznymi na skórze, takimi jak wycięcie znamion, kaszaków, włókniaków czy biopsja trepanem. Warunkiem zastosowania jest niezmieniona chorobowo i nienaruszona skóra w miejscu aplikacji. Plaster ma wymiary około 8,5 cm x 6,0 cm i jest przeznaczony wyłącznie do stosowania na skórę, nie na błony śluzowe.
badanie histopatologiczne, biopsja trepanem, błona śluzowa, infekcja skóry, iniekcja, nakłucie skóry, nienaruszona skóra, plaster leczniczy, pobranie krwi, populacja pediatryczna, rana, Rapydan, uszkodzenie naskórka, wkłucie dożylne, wkłucie igły, włókniak, wysypka, zapalenie skóry, zmiana patologiczna, znamię, znieczulenie powierzchniowe skóry - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Bepanthen Plus (50 mg + 5 mg)/g
Bepanthen Plus w formie kremu zawiera dekspantenol w stężeniu 50 mg/g oraz chlorheksydyny chlorowodorek 5 mg/g, które wykazują działanie wspomagające gojenie oraz antyseptyczne. Preparat należy stosować miejscowo na oczyszczone rany lub zmienione zapalnie obszary skóry, aplikując kilka razy na dobę, dostosowując częstotliwość do indywidualnych potrzeb pacjenta. Krem nakłada się bezpośrednio na zmienioną chorobowo powierzchnię skóry, bez konieczności stosowania dodatkowego opatrunku, co ułatwia pielęgnację i zwiększa komfort pacjenta. Zaleca się ograniczenie stosowania Bepanthen Plus do miejsc wymagających leczenia, unikając aplikacji na rozległe powierzchnie skóry, aby zminimalizować ryzyko działań niepożądanych. Droga podania jest wyłącznie miejscowa, a preparat powinien być stosowany z zachowaniem ostrożności, szczególnie u pacjentów z rozległymi uszkodzeniami skóry. Podsumowując, Bepanthen Plus jest skutecznym środkiem wspomagającym leczenie ran i stanów zapalnych skóry, dzięki połączeniu właściwości regenerujących dekspantenolu oraz antyseptycznych chlorheksydyny chlorowodorku.
- Leksykon substancji czynnych
Octanowinian glinu – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Octanowinian glinu (Aluminii acetotartras) jest stosowany w preparatach zewnętrznych w stężeniu 10 mg/g w formie żelu, np. Altażel Oceanic. Podczas aplikacji należy bezwzględnie unikać kontaktu z oczami i błonami śluzowymi, a w przypadku przypadkowego kontaktu zaleca się natychmiastowe spłukanie dużą ilością wody. Stosowanie może powodować podrażnienia lub zmiany skórne, co wymaga przerwania terapii i konsultacji lekarskiej, jeśli objawy nie ustępują. Preparaty zawierają substancje pomocnicze: etylu parahydroksybenzoesan (E 214) 1 mg/g, propylu parahydroksybenzoesan (E 216) 0,5 mg/g oraz etanol 20 mg/g, które mogą wywoływać reakcje alergiczne, zwłaszcza u pacjentów z historią nadwrażliwości na parabeny.
błona śluzowa, działanie niepożądane, etylu parahydroksybenzoesan, octanowinian glinu, otarcie, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, preparat zewnętrzny, propylu parahydroksybenzoesan, przerwanie ciągłości naskórka, rana, reakcja alergiczna, reakcja skórna, reakcja typu późnego, substancja pomocnicza, uszkodzenie skóry, wywiad alergiczny - Leksykon substancji czynnych
Beznokaina – Przeciwwskazania stosowania
Beznokaina (Benzocainum) jest miejscowym środkiem znieczulającym z grupy estrów, stosowanym w preparacie Pudrospan w stężeniu 10 mg/g, w połączeniu z tlenkiem cynku (200 mg/g) oraz mentolem (10 mg/g) w formie zawiesiny do stosowania na skórę. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na beznokainę, tlenek cynku, mentol lub inne składniki preparatu, a także u osób z uszkodzeniami naskórka, ranami, otarciami, zmianami sączącymi oraz infekcjami skórnymi. Ponadto, stosowanie Pudrospanu na duże powierzchnie skóry lub przez długi czas jest niewskazane ze względu na ryzyko kumulacji substancji czynnych i działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować u małych dzieci, u których istnieje wysokie ryzyko rozwoju methemoglobinemii, poważnego zaburzenia transportu tlenu, wynikającego z niedojrzałości enzymatycznej i zwiększonej penetracji leku przez skórę.
beznokaina, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, dermatoza, duszność, fenacetyna, hemoglobinopatia, hipoksja tkankowa, infekcja skórna, methemoglobina, methemoglobinemia, nadwrażliwość, nitrofurantoina, otarcie skóry, rana, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, sinica, stan zapalny skóry, sulfonamid, system enzymatyczny, tachykardia, tlenek cynku, transport tlenu, uczulenie kontaktowe, zmiana sącząca - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Alantan 20 mg/g
Maść Alantan zawiera 20 mg alantoiny na gram i jest przeznaczona do miejscowego stosowania na skórę. Zaleca się aplikację cienkiej warstwy maści 2-3 razy na dobę na zmienione chorobowo obszary skóry, z częstotliwością dostosowaną do nasilenia zmian oraz indywidualnej odpowiedzi pacjenta. W przypadku ran lub miejsc wymagających ochrony, maść można stosować na jałowym kompresie, który należy wymieniać 1-2 razy na dobę, a w przypadku sączących się ran lub stanów zapalnych częściej. Przed aplikacją konieczne jest dokładne oczyszczenie skóry, a po aplikacji umycie rąk, jeśli nie są one leczonym obszarem.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sensiva
Produkt leczniczy Sensiva, będący roztworem na skórę zawierającym propanol (45 g/100 g), alkohol izopropylowy (28 g/100 g) oraz kwas mlekowy (0,3 g/100 g), wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania. Preparat jest przeznaczony wyłącznie do aplikacji na nieuszkodzoną skórę, gdyż alkohole zawarte w składzie mogą działać drażniąco i wchłaniać się do krwiobiegu przez uszkodzoną skórę, co niesie ryzyko działań ogólnoustrojowych. Należy bezwzględnie unikać kontaktu z oczami i błonami śluzowymi, a w przypadku ekspozycji natychmiast przemyć te obszary obficie wodą. Wysoka zawartość substancji alkoholowych (łącznie 73 g/100 g) determinuje zarówno skuteczność, jak i potencjalne ryzyko działań niepożądanych, w tym podrażnień miejscowych.
- Leksykon substancji czynnych
Glin chlorek – Przeciwwskazania stosowania
Glinu chlorek (Aluminii chloridum) w stężeniu 100 mg/g, obecny w preparacie Antidral w formie płynu na skórę, jest skutecznym środkiem leczniczym, jednak jego stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na glinu chlorek lub inne składniki preparatu, w tym etanol (500 mg/g), który może nasilać działania niepożądane. Objawy nadwrażliwości obejmują rumień, świąd, pieczenie oraz obrzęk w miejscu aplikacji, co wymaga natychmiastowego zaprzestania terapii. Preparat nie powinien być stosowany na uszkodzoną skórę, w tym otarcia, rany, pęknięcia, zmiany zapalne czy erozje, ze względu na ryzyko zwiększonej absorpcji i nasilenia podrażnień.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Artiss –
ARTISS to dwuskładnikowy klej fibrynowy w postaci głęboko mrożonych roztworów do sporządzania kleju tkankowego, zawierający fibrynogen ludzki (91 mg/ml), aprotyninę (3000 KIU/ml), trombinę ludzką (4 j.m./ml) oraz wapnia chlorek dwuwodny (40 μmol/ml). Produkt dostępny jest w dwukomorowych strzykawkach o objętościach 2 ml, 4 ml lub 10 ml, co odpowiada odpowiednio 91-455 mg fibrynogenu, 3000-15000 KIU aprotyniny, 4-20 j.m. trombiny i 40-200 μmol wapnia chlorku. ARTISS charakteryzuje się niższą zawartością trombiny, co wydłuża czas manipulacji i umożliwia precyzyjne nakładanie oraz pozycjonowanie tkanek. Produkt wymaga przechowywania w temperaturze -20°C, a po rozmrożeniu może być przechowywany do 14 dni w temperaturze do 25°C, z koniecznością ogrzania do 33-37°C przed użyciem. Klej należy stosować wyłącznie po całkowitym rozmrożeniu i ogrzaniu, unikając ponownego zamrażania oraz ekspozycji na temperatury powyżej 37°C.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dermatol LGO –
Dermatol LGO to preparat w postaci żółtego proszku zawierający 100 g bizmutu galusanu zasadowego (Bismuthi subgallas) w 100 g produktu, przeznaczony wyłącznie do stosowania miejscowego na skórę. Wskazany jest do przesypywania ran, owrzodzeń oraz otarć naskórka, aplikowany bezpośrednio na zmienione chorobowo powierzchnie po ich dokładnym oczyszczeniu. Produkt może być stosowany pod opatrunek w przypadku owrzodzeń, a dawka powinna być dostosowana do pokrycia cienką warstwą leczonego obszaru. Ze względu na brak danych dotyczących stosowania u dzieci i młodzieży, konieczna jest szczególna ostrożność i indywidualna ocena korzyści oraz ryzyka w tej grupie pacjentów.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Braunovidon 100 mg/g
Powidon jodowany zawarty w maści Braunovidon charakteryzuje się specyficzną farmakokinetyką, istotną z klinicznego punktu widzenia ze względu na możliwość systemowego wchłaniania jodu. Stopień absorpcji zależy od miejsca aplikacji, czasu ekspozycji, ilości leku oraz stanu skóry lub błon śluzowych. Na nieuszkodzoną skórę wchłanianie jodu jest minimalne, natomiast długotrwała aplikacja na błony śluzowe, rozległe rany, poparzenia czy jamy ciała znacząco zwiększa ryzyko systemowej absorpcji. Po wchłonięciu obserwuje się przejściowe podwyższenie stężenia jodu we krwi, które u pacjentów z prawidłową funkcją tarczycy nie wywołuje istotnych klinicznie zaburzeń. Nadmiar jodu jest efektywnie eliminowany przez nerki.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Octenisept (0,10 g + 2 g)/100 g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Octenisept (0,10 g oktenidyny dichlorowodorku + 2,00 g fenoksyetanolu/100 g, płyn) wykazały, że dawka śmiertelna LD50 po jednorazowym podaniu doustnym u szczurów wynosi 45-50 ml/kg, a po podaniu dootrzewnowym 10-12 ml/kg. Oktenidyna dichlorowodorku wykazała LD50 doustną 800 mg/kg oraz dożylną 10 mg/kg u szczurów. Wielokrotne miejscowe stosowanie nie wywołało toksyczności ani reakcji miejscowych, a podawanie doustne w dawce 650 mg/kg przez 2-6 tygodni powodowało jedynie poszerzenie jelita z powodu tworzenia gazów. Zaobserwowano podwyższoną śmiertelność u myszy i psów przy dawkach ≥2 mg/kg oraz u szczurów przy 8 mg/kg, związane z zapalnymi i krwotocznymi uszkodzeniami płuc. Badania reprodukcyjne i teratologiczne na królikach i szczurach nie wykazały embriotoksyczności ani teratogenności, a długoterminowe badania na szczurach nie potwierdziły negatywnego wpływu na rozrodczość.
aberracja chromosomowa, aktywność rakotwórcza, badanie toksyczności, błona śluzowa jamy ustnej, dawka śmiertelna LD50, działanie embriotoksyczne, działanie fotoalergizujące, działanie teratogenne, efekt drażniący, fenoksyetanol, komórka nowotworowa trzustki, mutagenność, objaw negatywny, oktenidyna dichlorowodorek, podanie dootrzewnowe, podanie dożylne, rakotwórczość, rana, reakcja toksyczna, resorpcja zwrotna, substancja antybakteryjna, test Amesa, test Bühlera, test mikrojądrowy, toksyczność jednorazowa, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa, uszkodzenie krwotoczne, uszkodzenie płuc, właściwość mutagenna, właściwość uczulająca, worek spojówkowy, zaburzenie genetyczne - Leksykon substancji czynnych
Kolagenaza – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Stosowanie kolagenazy, zwłaszcza w preparatach takich jak Iruxol Mono (maść o stężeniu 1,2 j./g kolagenazy N oraz 0,24 j./g proteaz towarzyszących), wymaga szczególnej ostrożności ze względu na jej proteolityczne działanie, które może uszkadzać zarówno tkanki martwicze, jak i zdrowe. Należy unikać kontaktu preparatu z oczami i błonami śluzowymi. U pacjentów z cukrzycą, zwłaszcza przy leczeniu suchej zgorzeli, istotne jest kontrolowane nawilżanie tkanek, aby nie doprowadzić do przekształcenia zgorzeli suchej w wilgotną, co może pogorszyć stan rany i zahamować proces gojenia.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Artiss –
ARTISS jest lekiem stosowanym wyłącznie w lecznictwie zamkniętym przez doświadczonych chirurgów, którzy przeszli odpowiednie szkolenie. Dawkowanie i częstotliwość aplikacji muszą być indywidualnie dostosowane do stanu klinicznego pacjenta, zależnie od rodzaju zabiegu, wielkości powierzchni wymagającej klejenia oraz metody aplikacji. W badaniach klinicznych stosowano dawki od 0,2 do 12 ml, choć w przypadku rozległych oparzeń mogą być potrzebne większe objętości. Jedno opakowanie 2 ml (1 ml roztworu białek klejących i 1 ml trombiny) pokrywa około 10 cm² powierzchni, a dostępne opakowania 2 ml, 4 ml i 10 ml pozwalają na pokrycie odpowiednio 100 cm², 200 cm² i 500 cm². Po aplikacji ARTISS przeszczep skóry powinien być umieszczony w ciągu 60 sekund, a następnie delikatnie uciskany przez co najmniej 3 minuty, aby zapewnić prawidłowe związanie i przyleganie do podłoża.