rozlane zapalenie otrzewnej
Rozlane zapalenie otrzewnej jest poważnym stanem zapalnym obejmującym całą otrzewną (błonę wyściełającą jamę brzuszną i pokrywającą narządy wewnętrzne). W przeciwieństwie do ograniczonego zapalenia otrzewnej, proces zapalny ma charakter uogólniony i zajmuje znaczną część lub całą jamę otrzewnej.
Najczęstszymi przyczynami rozlanego zapalenia otrzewnej są perforacja przewodu pokarmowego (wrzód trawienny, zapalenie wyrostka robaczkowego, zapalenie uchyłków), zapalenie trzustki, perforacja dróg żółciowych oraz urazy jamy brzusznej. Stan ten charakteryzuje się gwałtownym przebiegiem klinicznym z silnym bólem brzucha, objawami otrzewnowymi (obrona mięśniowa, ból przy wstrząsaniu), gorączką, tachykardią i objawami wstrząsu septycznego.
Diagnostyka obejmuje badania laboratoryjne wykazujące podwyższone markery stanu zapalnego oraz badania obrazowe (USG, TK jamy brzusznej). Leczenie rozlanego zapalenia otrzewnej ma charakter pilny i polega na interwencji chirurgicznej (laparotomia lub laparoskopia) z usunięciem przyczyny, płukaniem jamy otrzewnej i drenażem. Równocześnie stosuje się intensywną antybiotykoterapię szerokospektralną, płynoterapię i leczenie przeciwwstrząsowe.
Rozlane zapalenie otrzewnej stanowi bezpośrednie zagrożenie życia z wysoką śmiertelnością sięgającą 10-40%. Czynnikami pogarszającymi rokowanie są opóźnienie w rozpoznaniu i leczeniu, wiek pacjenta, choroby współistniejące oraz rozwój sepsy i niewydolności wielonarządowej. Kluczowe znaczenie ma wczesne rozpoznanie i natychmiastowe wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie wyrostka robaczkowego – Patofizjologia i mechanizm
Zapalenie wyrostka robaczkowego, z ryzykiem wystąpienia około 7% w ciągu życia, tradycyjnie wiązane jest z niedrożnością światła wyrostka, spowodowaną m.in. kamieniami kałowymi (obecnymi w 18,1% przypadków), przerostem tkanki limfatycznej, guzami, pasożytami czy ciałami obcymi. Niedrożność prowadzi do wzrostu ciśnienia wewnątrzświatłowego, niedokrwienia, martwicy i namnażania bakterii (Escherichia coli, Peptostreptococcus, Bacteroides, Pseudomonas), co może skutkować perforacją i zapaleniem otrzewnej. Nowe teorie podkreślają rolę reakcji immunologicznej (np. nadwrażliwość typu I, reakcja Th2 z podwyższonym poziomem IL-8) oraz neuroimmunopatii, które mogą prowadzić do zwężenia światła wyrostka i zaburzeń perystaltyki. Zmiany w mikrobiocie wyrostka, niskie spożycie błonnika oraz palenie tytoniu (OR 5,91; 95% CI 1,957-17,84) są istotnymi czynnikami ryzyka powikłań, a także istnieje związek z zakrzepicą tętnicy wyrostkowej na dużych wysokościach nad poziomem morza. W patogenezie kluczową rolę odgrywa dysfunkcja śródbłonka i czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGF).
appendektomia, Bacteroides, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, dysfunkcja śródbłonka, Escherichia coli, kałowe zapalenie otrzewnej, kamień kałowy, nadwrażliwość typu I, niepowikłane zapalenie wyrostka robaczkowego, nieswoiste zapalenie jelit, objawy otrzewnowe, obrona mięśniowa, pasożyt jelitowy, Peptostreptococcus, perforacja wyrostka robaczkowego, powikłane zapalenie wyrostka robaczkowego, przerost tkanki limfatycznej, przewlekłe zapalenie wyrostka robaczkowego, Pseudomonas, reakcja immunologiczna, rozlane zapalenie otrzewnej, zapalenie wyrostka robaczkowego - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie otrzewnej – Objawy
Zapalenie otrzewnej (peritonitis) to ostry stan zapalny błony otrzewnowej, charakteryzujący się silnym, rozlanym bólem brzucha nasilającym się przy ruchu, kaszlu i dotyku, często z towarzyszącą gorączką (do ≥38°C) i tachykardią (100-120 uderzeń/min). Objawy ogólnoustrojowe obejmują nudności, wymioty, odwodnienie, zmniejszone wydalanie moczu, a w ciężkich przypadkach zaburzenia świadomości i sepsę. W przebiegu choroby może wystąpić niedrożność porażenna jelit, manifestująca się brakiem oddawania stolca i gazów oraz osłabieniem perystaltyki. U pacjentów dializowanych otrzewnowo charakterystyczne są zmiany w płynie dializacyjnym, takie jak mętny płyn, obecność fibryny oraz objawy miejscowe w okolicy cewnika. Zapalenie otrzewnej przebiega w trzech stadiach: ostre zapalenie (faza reaktywna), ropień otrzewnowy oraz rozlane zapalenie otrzewnej (faza terminalna), z progresją objawów od łagodnych do ciężkich, włącznie z objawami wstrząsu i facies Hippocratica.
błona otrzewnowa, cewnik dializacyjny, dializa otrzewnowa, encefalopatia, fibryna, hipowolemia wewnątrznaczyniowa, infekcja bakteryjna, marskość wątroby, neutrofile, niedrożność porażenna jelit, niewydolność nerek, niewydolność wielonarządowa, objaw Blumberga, objawy ogólnoustrojowe, perystaltyka jelit, pierwotne zapalenie otrzewnej, płyn dializacyjny, płyn puchlinowy, ropień otrzewnowy, rozlane zapalenie otrzewnej, samoistne bakteryjne zapalenie otrzewnej, sepsa, tachykardia, wodobrzusze, wskaźnik MELD, wstrząs septyczny, wtórne zapalenie otrzewnej, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia krzepnięcia, zapalenie otrzewnej, zespół ostrej niewydolności oddechowej