kortykosteroid grupy III

Kortykosteroidy grupy III to umiarkowanie silne glikokortykosteroidy stosowane głównie w leczeniu dermatologicznym. W klasyfikacji europejskiej obejmują preparaty takie jak betametazon, propionian mometazonu czy acetonid fluocynolonu. Charakteryzują się średnią mocą działania, plasując się pomiędzy preparatami słabymi (grupa IV) a silnymi (grupa II).

Preparaty z tej grupy wykazują istotne działanie przeciwzapalne, przeciwświądowe i immunosupresyjne. Znajdują zastosowanie w terapii różnorodnych dermatoz, w tym atopowego zapalenia skóry, łuszczycy o nasileniu umiarkowanym, czy wyprysku kontaktowego. Mogą być stosowane zarówno u dorosłych, jak i u dzieci powyżej 2 roku życia, jednak zawsze z zachowaniem ostrożności.

Kortykosteroidy grupy III stosuje się zazwyczaj 1-2 razy dziennie przez okres nie dłuższy niż 2-3 tygodnie na ograniczonych obszarach skóry. Przy długotrwałym stosowaniu lub aplikacji na duże powierzchnie mogą pojawić się miejscowe działania niepożądane, takie jak ścieńczenie naskórka, teleangiektazje, zaniki skóry czy hipopigmentacja. W rzadkich przypadkach, zwłaszcza przy stosowaniu na większe obszary, możliwe jest wchłanianie ogólnoustrojowe i wystąpienie ogólnych działań niepożądanych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Betacal

Preparat Betacal, zawierający kalcypotriol oraz silny kortykosteroid z grupy III – betametazon dipropionian, wymaga ostrożnego stosowania ze względu na ryzyko działań niepożądanych zarówno miejscowych, jak i ogólnoustrojowych. W badaniach klinicznych u pacjentów z rozległą łuszczycą owłosionej skóry głowy i tułowia po 4 tygodniach terapii odnotowano u 5 z 32 pacjentów graniczny spadek odpowiedzi kortyzolu na test z ACTH, co wskazuje na możliwą supresję osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. Przekroczenie maksymalnej dobowej dawki 15 g preparatu może prowadzić do hiperkalcemii, jednak ryzyko to jest minimalne przy przestrzeganiu zaleceń, w tym unikaniu stosowania na więcej niż 30% powierzchni skóry. Należy unikać aplikacji na skórę twarzy, narządów płciowych, błony śluzowe, fałdy skórne oraz pod opatrunkami okluzyjnymi, które zwiększają wchłanianie systemowe kortykosteroidów.
betametazon dipropionian, butylohydroksytoluen, centralna surowicza chorioretinopatia, efekt z odbicia, fototerapia, gospodarka wapniowa, hiperkalcemia, jaskra, kalcypotriol, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid grupy III, łuszczyca kropelkowa, łuszczyca krostkowa, metabolizm wapnia, olej rycynowy uwodorniony, opatrunek okluzyjny, promieniowanie UV, supresja kory nadnerczy, test prowokacji ACTH, zaburzenia widzenia, zaćma
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Psotriol

Produkt leczniczy Psotriol w postaci żelu zawiera kalcypotriol (50 μg/g) oraz betametazon dipropionian (0,5 mg/g), co wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko działań niepożądanych typowych dla silnych kortykosteroidów grupy III. Wchłanianie ogólnoustrojowe może prowadzić do zahamowania czynności kory nadnerczy, zaburzeń kontroli glikemii u pacjentów z cukrzycą oraz ryzyka hiperkalcemii przy przekroczeniu maksymalnej dawki dobowej 15 g kalcypotriolu. Należy unikać stosowania pod opatrunkami okluzyjnymi, na duże powierzchnie uszkodzonej skóry, błony śluzowe, fałdy skórne oraz na powierzchnię przekraczającą 30% ciała. W trakcie terapii wskazana jest kontrola okulistyczna w przypadku zaburzeń widzenia, ze względu na ryzyko zaćmy, jaskry oraz centralnej chorioretinopatii surowiczej (CSCR). Pacjentów należy instruować o prawidłowej aplikacji, unikaniu kontaktu z twarzą, oczami i jamą ustną oraz konieczności mycia rąk po aplikacji.
betametazon, betametazonu dipropionian, butylohydroksytoluen, centralna chorioretinopatia surowicza, efekt z odbicia, fototerapia, hiperkalcemia, hormon adrenokortykotropowy, jaskra, kalcypotriol, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid grupy III, łuszczyca kropelkowata, łuszczyca krostkowa, niewyraźne widzenie, opatrunek okluzyjny, promieniowanie UV, zaburzenia glikemii, zaćma, zahamowanie kory nadnerczy
Leksykon leków
Interakcje leku – Psotriol (50 mcg + 0,5 mg)/g

Produkt leczniczy Psotriol w postaci żelu zawiera kalcypotriol (50 µg/g) oraz betametazon dipropionian (0,5 mg/g). Kalcypotriol, analog witaminy D3, może wchodzić w interakcje z lekami i suplementami wpływającymi na metabolizm wapnia, co zwiększa ryzyko hiperkalcemii. Betametazon, silny kortykosteroid grupy III, jest metabolizowany przez CYP3A4, dlatego inhibitory tego enzymu (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir) mogą zwiększać jego stężenie i ryzyko działań niepożądanych, natomiast induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina) mogą obniżać skuteczność terapeutyczną. Dodatkowo, jednoczesne stosowanie NLPZ może zwiększać ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego.
absorpcja przezskórna, bariera ochronna skóry, betametazon, butylohydroksytoluen, cytochrom P450, działanie glikokortykosteroidowe, efekt fotouczulający, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kalcypotriol, kortykosteroid grupy III, kwas glikolowy, kwas salicylowy, metabolizm wapnia, metabolizm wątrobowy, nadwrażliwość na światło, niesteroidowy lek przeciwzapalny, preparat z mocznikiem, retinoid miejscowy
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Elitasone 1 mg/g

Mometazonu furoinian, substancja czynna produktu Elitasone (1 mg/g roztwór na skórę), jest silnym miejscowym kortykosteroidem (grupa III, ATC: D07AC13) o wysokiej lipofilności, co umożliwia efektywne przenikanie przez warstwę rogową naskórka. Jego działanie farmakologiczne obejmuje silne efekty przeciwzapalne, przeciwświądowe oraz wazokonstrykcyjne. Mechanizm działania polega na hamowaniu fosfolipazy A2, redukcji syntezy prostaglandyn i leukotrienów, ograniczeniu fagocytozy, zahamowaniu uwalniania cytokin prozapalnych i histaminy oraz indukcji zwężenia naczyń krwionośnych, co skutkuje zmniejszeniem odczynów zapalnych i wysiękowych w skórze.
betametazonu dipropionian, betametazonu walerianian, dermatoza, dermatoza kortykosteroidowrażliwa, działanie przeciwświądowe, działanie przeciwzapalne, działanie wazokonstrykcyjne, fagocytoza, fluocinolonu acetonid, fosfolipaza A2, fosfolipid błony komórkowej, glikokortykosteroid, histamina, kortykosteroid grupy III, kwas arachidonowy, lipofilność, mediator zapalny, mometazon furoinian, naczynie krwionośne, promieniowanie ultrafioletowe, prostaglandyna i leukotrien, spektroskopia odbiciowa, triamcynolonu acetonid, warstwa rogowa naskórka, wazokonstrykcja

kortykosteroid grupy III

Powiązane wpisy

Specjalne ostrzeżenia – Betacal

Specjalne ostrzeżenia – Psotriol

Interakcje leku – Psotriol (50 mcg + 0,5 mg)/g

Właściwości farmakodynamiczne – Elitasone 1 mg/g