układ cytochromu P-450
Układ cytochromu P-450 to grupa enzymów pełniących kluczową rolę w metabolizmie leków, związków endogennych i ksenobiotyków. Enzymy te są zlokalizowane głównie w retikulum endoplazmatycznym hepatocytów, choć występują również w innych tkankach, jak nerki, płuca czy jelito.
Cytochromy P-450 katalizują reakcje I fazy biotransformacji, wprowadzając grupę hydroksylową do cząsteczki substratu, co zwiększa jego polarność i ułatwia dalsze przemiany oraz wydalanie z organizmu. Ich aktywność może być indukowana lub hamowana przez różne substancje, co stanowi podłoże wielu interakcji lekowych.
W rodzinie cytochromów P-450 szczególne znaczenie kliniczne mają izoenzymy CYP3A4, CYP2D6, CYP2C9 i CYP2C19, które uczestniczą w metabolizmie większości stosowanych leków. Różnice genetyczne w kodowaniu tych enzymów są podstawą zmienności osobniczej w odpowiedzi na farmakoterapię i stanowią jeden z filarów medycyny personalizowanej.
Zaburzenia aktywności układu cytochromu P-450, spowodowane polimorfizmami genetycznymi, interakcjami międzylekowymi lub chorobami wątroby, mogą prowadzić do nieprawidłowego metabolizmu leków, skutkując toksycznością lub brakiem efektu terapeutycznego.