osoba wolno metabolizująca
Osoby wolno metabolizujące (ang. poor metabolizers, PM) to osoby z genetycznie uwarunkowanym obniżeniem aktywności enzymów cytochromu P450, które biorą udział w metabolizmie leków. U osób z takim fenotypem dochodzi do obniżonej szybkości eliminacji leków z organizmu, co może prowadzić do występowania działań niepożądanych przy stosowaniu standardowych dawek.
Najczęściej badanym polimorfizmem genetycznym w tym kontekście są warianty genów CYP2D6, CYP2C19, CYP2C9. Osoby wolno metabolizujące są homozygotami posiadającymi dwa nieaktywne allele danego genu, co powoduje brak aktywności enzymatycznej lub jej znaczne obniżenie. Identyfikacja statusu metabolizera jest istotna w farmakoterapii spersonalizowanej.
W praktyce klinicznej u osób wolno metabolizujących można zaobserwować zwiększone stężenie leku we krwi, przedłużony czas działania, wyższe ryzyko wystąpienia działań niepożądanych oraz konieczność redukcji dawek standardowych. Szczególnie istotne jest to w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak warfaryna czy niektóre leki przeciwpadaczkowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Mesopral 40 mg
Ezomeprazol, podawany w formie powlekanych peletek odpornych na działanie kwasu żołądkowego, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu po 1-2 godzinach. Biodostępność leku jest dawko- i schemat-dawkowania zależna: dla dawki 40 mg wynosi 64% po jednorazowym podaniu i wzrasta do 89% po wielokrotnym podaniu, natomiast dla dawki 20 mg odpowiednio 50% i 68%. Ezomeprazol wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (97%) oraz względną objętość dystrybucji około 0,22 l/kg. Metabolizm zachodzi głównie przez polimorficzny izoenzym CYP2C19 oraz CYP3A4, co wpływa na farmakokinetykę leku, zwłaszcza u osób wolno metabolizujących (ok. 2,9% populacji), u których AUC jest dwukrotnie większe, a stężenie w osoczu o 60% wyższe, jednak bez konieczności modyfikacji dawkowania. Klirens ezomeprazolu zmniejsza się z około 17 l/h po jednorazowym podaniu do 9 l/h po wielokrotnym, a okres półtrwania wynosi około 1,3 godziny, bez tendencji do kumulacji przy dawkowaniu raz na dobę.
biodostępność ezomeprazolu, czas osiągnięcia maksymalnego stężenia, efekt pierwszego przejścia, ezomeprazol, farmakokinetyka ezomeprazolu, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP3A4, izomer R, klirens ogólnoustrojowy, metabolit ezomeprazolu, metabolit hydroksylowany, niewydolność wątroby, okres półtrwania w osoczu, osoba wolno metabolizująca, pole pod krzywą, sulfonowa pochodna ezomeprazolu, szybko metabolizujący, układ cytochromu P-450, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kwasu solnego, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atomoxetine NeuroPharma 40 mg
Atomoksetyna, stosowana w terapii ADHD, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie (Cmax) w osoczu po 1-2 godzinach. Bezwzględna biodostępność wynosi od 63% do 94%, a lek wiąże się w 98% z białkami osocza, głównie albuminą. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez enzym CYP2D6, którego aktywność genetyczna wpływa na farmakokinetykę: u osób wolno metabolizujących (ok. 7% populacji kaukaskiej) AUC jest około 10-krotnie większe, a Css,max około 5-krotnie wyższe niż u osób intensywnie metabolizujących. Okres półtrwania wynosi odpowiednio 3,6 godziny u metabolizujących intensywnie i 21 godzin u wolno metabolizujących. Metabolit 4-hydroksyatomoksetyna, aktywny farmakologicznie, powstaje głównie przez CYP2D6, ale może być też wytwarzany przez inne enzymy u osób z nieaktywnym CYP2D6. Atomoksetyna nie indukuje ani nie hamuje istotnie enzymów CYP, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych.
4-hydroksyatomoksetyna, ADHD, atomoksetyna, białka osocza, biodostępność atomoksetyny, biotransformacja atomoksetyny, cytochrom P450 2D6, dawka terapeutyczna, dystrybucja w organizmie, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja ustrojowa, farmakokinetyka atomoksetyny, glukuronizacja, indukcja enzymów cytochromu P450, interakcja farmakokinetyczna, klasyfikacja Child-Pugh, klirens atomoksetyny, krańcowa niewydolność nerek, O-glukuronian 4-hydroksyatomoksetyny, okres półtrwania w fazie eliminacji, osoba intensywnie metabolizująca, osoba wolno metabolizująca, pole pod krzywą AUC, proces farmakokinetyczny, stężenie maksymalne w osoczu, stężenie maksymalne w stanie równowagi, właściwość farmakokinetyczna, zaburzenie czynności wątroby, zmienność genetyczna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atomoksetyna Medice 40 mg
Atomoksetyna, substancja czynna leku Atomoksetyna Medice, wykazuje szybkie i niemal całkowite wchłanianie po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Biodostępność bezwzględna wynosi od 63% do 94%, z dużą zmiennością międzyosobniczą wynikającą z różnic w metabolizmie pierwszego przejścia. Lek wiąże się silnie z białkami osocza (98%), głównie albuminą. Metabolizm atomoksetyny odbywa się głównie przez enzym CYP2D6, którego aktywność jest zmienna genetycznie – u osób wolno metabolizujących (około 7% populacji rasy białej) stężenia leku w osoczu są znacznie wyższe (AUC około 10-krotnie, Css,max około 5-krotnie) w porównaniu do osób intensywnie metabolizujących. Głównym metabolitem jest 4-hydroksyatomoksetyna, aktywny farmakologicznie, eliminowany głównie z moczem w postaci O-glukuronianu. Farmakokinetyka leku jest liniowa, a podawanie niezależne od posiłków zwiększa komfort terapii.
4-hydroksyatomoksetyna, atomoksetyny chlorowodorek, biodostępność bezwzględna, biotransformacja, cytochrom P450 2D6, farmakokinetyka atomoksetyny, glukuronizacja, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens atomoksetyny, maksymalne stężenie w osoczu, metabolizm pierwszego przejścia, O-glukuronian 4-hydroksyatomoksetyny, okres półtrwania, osoba intensywnie metabolizująca, osoba wolno metabolizująca, pole pod krzywą, schyłkowa niewydolność nerek, status metaboliczny, stężenie maksymalne w stanie równowagi, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Pram 20 mg
PRAM zawiera 20 mg cytalopramu (bromowodorek) w formie tabletek powlekanych, stosowany głównie w leczeniu depresji, zaburzeń lękowych z napadami lęku oraz zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych (OCD). Standardowa dawka początkowa dla dorosłych wynosi 20 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 40 mg/dobę w zależności od odpowiedzi klinicznej. W przypadku zaburzeń lękowych zaleca się stopniowe zwiększanie dawki od 10 mg/dobę w pierwszym tygodniu do 20 mg/dobę, a następnie do maksymalnie 40 mg/dobę. U pacjentów w podeszłym wieku (>65 lat) dawka powinna być zmniejszona do 10-20 mg/dobę, a u osób z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością wątroby lub nerek dawkę dostosowuje się odpowiednio, z zaleceniem ostrożności u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby oraz brakiem danych dla ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min). Preparat nie jest wskazany dla dzieci i młodzieży poniżej 18 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
bromowodorek cytalopramu, dawka podtrzymująca, depresja jednobiegunowa, depresja nawracająca, działanie przeciwdepresyjne, efekt terapeutyczny, izoenzym CYP2C19, klirens kreatyniny, leczenie depresji, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OCD, odpowiedź kliniczna, osoba wolno metabolizująca, pacjent w podeszłym wieku, reakcja odstawienia, tabletka powlekana, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie lękowe z napadami lęku, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atofab 40 mg
Farmakokinetyka atomoksetyny jest podobna u dorosłych oraz dzieci i młodzieży powyżej 6. roku życia, z szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągającym Cₘₐₓ w 1-2 godziny. Biodostępność wynosi od 63% do 94%, a lek może być podawany niezależnie od posiłków. Atomoksetyna wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (98%), głównie albuminą, co ma znaczenie dla potencjalnych interakcji lekowych. Metabolizm odbywa się głównie przez CYP2D6, z istotnymi różnicami fenotypowymi: osoby wolno metabolizujące (ok. 7% populacji kaukaskiej) mają około 10-krotnie wyższe AUC i 5-krotnie wyższe Css, max niż osoby intensywnie metabolizujące. Okres półtrwania wynosi odpowiednio 3,6 godziny u intensywnie metabolizujących i 21 godzin u wolno metabolizujących. Metabolit 4-hydroksyatomoksetyna jest aktywny farmakologicznie, ale występuje w niższych stężeniach. Atomoksetyna nie indukuje ani nie hamuje istotnie enzymów CYP450, w tym CYP2D6, CYP1A2, CYP3A i CYP2C9.
4-hydroksyatomoksetyna, albumina, atomoksetyna, biodostępność, biorównoważność, biotransformacja, Cmax, cytochrom P450 2D6, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka atomoksetyny, glukuronizacja, klasyfikacja Childa-Pugha, O-glukuronian 4-hydroksyatomoksetyny, okres półtrwania, osoba intensywnie metabolizująca, osoba wolno metabolizująca, pole pod krzywą AUC, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie w osoczu, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Atomoxetine NeuroPharma 40 mg
Atomoksetyna, substancja czynna produktu Atomoxetine NeuroPharma, jest wysoce selektywnym inhibitorem presynaptycznego transportera noradrenaliny, co odróżnia ją od klasycznych psychostymulantów stosowanych w terapii ADHD. Mechanizm działania polega na blokowaniu wychwytu zwrotnego noradrenaliny bez istotnego wpływu na transportery serotoniny i dopaminy. Metabolity oksydacji, 4-hydroksyatomoksetyna i N-desmetyloatomoksetyna, wykazują odpowiednio minimalną i znacznie mniejszą aktywność farmakologiczną. Atomoksetyna nie jest środkiem psychostymulującym ani pochodną amfetaminy, co potwierdzono w badaniach klinicznych oceniających potencjał nadużywania, gdzie nie wykazała efektów stymulujących ani euforyzujących.
4-hydroksyatomoksetyna, ADHD, atomoksetyna, CGI-S, działanie leku, inhibitor presynaptycznego transportera noradrenaliny, metabolit oksydacji, N-desmetyloatomoksetyna, nośnik noradrenaliny, nośnik serotoniny, osoba intensywnie metabolizująca, osoba wolno metabolizująca, pochodna amfetaminy, podwójna ślepa próba, przemiana metaboliczna, randomizowane badanie kontrolowane placebo, receptor neuroprzekaźnika, receptor noradrenergiczny, skala ogólnej oceny klinicznej, środek psychostymulujący, stan równowagi dynamicznej, transporter serotoniny, właściwość euforyzująca, wychwyt zwrotny noradrenaliny, zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, związek macierzysty - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Esomeprazole Genoptim 40 mg
Ezomeprazol charakteryzuje się pozorną objętością dystrybucji około 0,22 l/kg oraz wysokim stopniem wiązania z białkami osocza (97%). Metabolizm leku odbywa się głównie przez izoenzymy CYP2C19 i CYP3A4, z klirensem osoczowym wynoszącym około 17 l/godz. po jednorazowym podaniu i 9 l/godz. po wielokrotnym. Okres półtrwania po wielokrotnym podaniu wynosi około 1,3 godziny, a lek nie kumuluje się w osoczu przy dawkowaniu raz na dobę. Drogi eliminacji obejmują głównie wydalanie metabolitów z moczem (około 80% dawki doustnej) oraz z kałem, z mniej niż 1% leku w formie niezmienionej w moczu. Po dożylnym podaniu 40 mg maksymalne stężenie w osoczu wynosi około 13,6 μmol/l, podczas gdy po podaniu doustnym jest niższe i wynosi 4,6 μmol/l. U pacjentów wolno metabolizujących (ok. 2,9% populacji) ekspozycja na lek jest dwukrotnie wyższa, jednak nie wymaga to zmiany dawkowania. Występują niewielkie różnice farmakokinetyczne między płciami i grupami wiekowymi, które nie wpływają na schemat dawkowania.
AUC, choroba refluksowa przełyku, Css max, cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP3A4, klirens osoczowy, klirens układowy, krwawienie z wrzodu, kumulacja leku, metabolizm ezomeprazolu, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, osoba szybko metabolizująca, osoba wolno metabolizująca, sulfonowa pochodna ezomeprazolu, wydzielanie kwasu solnego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zoloft 50 mg
Sertralina, podawana doustnie w dawkach 50-200 mg raz na dobę, osiąga maksymalne stężenie w osoczu po 4,5-8,4 godzinach, a jej biodostępność nie jest istotnie modyfikowana przez spożycie pokarmu. Lek charakteryzuje się wysokim (98%) wiązaniem z białkami osocza, co ma znaczenie w kontekście potencjalnych interakcji lekowych. Metabolizm sertraliny odbywa się głównie w wątrobie z udziałem enzymów CYP3A4, CYP2C19 oraz CYP2B6, a także transportu przez P-glikoproteinę. Okres półtrwania sertraliny wynosi średnio 26 godzin (zakres 22-36 godzin), co umożliwia dawkowanie raz na dobę, natomiast jej główny metabolit, N-desmetylosertralina, wykazuje dłuższy okres półtrwania (62-104 godziny). Sertralina jest niemal całkowicie metabolizowana, z wydalaniem niezmienionej substancji czynnej z moczem poniżej 0,2%. Farmakokinetyka leku jest proporcjonalna do dawki, co ułatwia indywidualizację terapii.
AUC, biodostępność, biodostępność sertraliny, CYP2B6, CYP2C19, CYP3A4, desmetylosertralina, farmakogenomika, farmakokinetyka proporcjonalna do dawki, klirens kreatyniny, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, N-desmetylosertralina, niewydolność nerek, okres połowicznej eliminacji, okres półtrwania, osoba wolno metabolizująca, P-glikoproteina, sertralina, stan stacjonarny, Tmax, uszkodzenie wątroby, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, Zoloft