pochodna amfetaminy
Pochodne amfetaminy stanowią grupę syntetycznych substancji psychoaktywnych, które wywodzą się ze struktury chemicznej amfetaminy, modyfikując jej podstawowy szkielet molekularny. Do tej rodziny należą m.in. metamfetamina, MDMA (ecstasy), oraz liczne nowsze substancje psychoaktywne (NSP) występujące na rynku narkotykowym.
Pod względem farmakologicznym, pochodne amfetaminy działają głównie poprzez zwiększenie uwalniania neuroprzekaźników: dopaminy, serotoniny i noradrenaliny, a także hamowanie ich wychwytu zwrotnego. Efekty kliniczne obejmują stymulację ośrodkowego układu nerwowego, euforię, wzrost energii i czujności, a przy wyższych dawkach mogą powodować zaburzenia psychotyczne, hipertermię, zaburzenia rytmu serca oraz nadciśnienie.
W medycynie niektóre pochodne amfetaminy znajdują zastosowanie terapeutyczne, np. w leczeniu ADHD (metylofenidat, lisdeksamfetamina), narkolepsji czy otyłości. Jednocześnie substancje te charakteryzują się wysokim potencjałem uzależniającym oraz możliwością wywoływania poważnych powikłań kardiologicznych i neuropsychiatrycznych, co wymaga szczególnej ostrożności przy ich stosowaniu klinicznym oraz monitorowania pacjentów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Faxolet ER 75 mg
Wenlafaksyna, substancja czynna produktu Faxolet ER, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne są interakcje z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), gdzie jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, potencjalnie zagrażającego życiu. Zalecane jest zachowanie odstępów czasowych: minimum 14 dni po zakończeniu terapii nieodwracalnymi, nieselektywnymi IMAO oraz 7 dni po wenlafaksynie przed rozpoczęciem IMAO. Ponadto, wenlafaksyna wchodzi w interakcje z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, tryptany, opioidy, lit, ziele dziurawca), co zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, wymagając ścisłej obserwacji pacjenta. Istotne jest także unikanie jednoczesnego stosowania leków wydłużających odstęp QTc (np. chinidyna, amiodaron, tiorydazyna, erytromycyna), ze względu na ryzyko arytmii komorowych, w tym torsade de pointes.
antybiotyk chinolonowy, antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, cytochrom P450, doustny środek antykoncepcyjny, drgawki, dziurawiec zwyczajny, hipertermia, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO-A, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakokinetyczna, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, linezolid, moklobemid, nieselektywny IMAO, odstęp QT, pochodna amfetaminy, prekursor serotoniny, skurcz miokloniczny, SSRI, torsade de pointes, tryptan, wenlafaksyna, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Interakcje leku – Ascorgem 100 mg/ml
Kwas askorbowy zawarty w preparacie ASCORGEM wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z różnymi grupami leków, co wymaga szczególnej uwagi podczas terapii skojarzonej. Witamina C zwiększa eliminację pochodnych amfetaminy oraz trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, co może obniżać ich skuteczność. Istotne jest monitorowanie parametrów krzepnięcia (INR) przy jednoczesnym stosowaniu doustnych leków przeciwzakrzepowych (pochodne kumaryny), gdyż kwas askorbowy nasila ich działanie i toksyczność, zwiększając ryzyko krwawień. Ponadto, ASCORGEM może nasilać toksyczność sulfonamidów i kwasu paraaminosalicylowego (PAS), zwiększając ryzyko krystalurii i uszkodzenia nerek. Wysokie dawki witaminy C (>200 mg) w połączeniu z preparatami żelaza (>300 mg pierwiastka) zwiększają wchłanianie żelaza, co wymaga monitorowania gospodarki żelazowej, aby uniknąć przedawkowania. Interakcje z kwasem acetylosalicylowym prowadzą do zwiększonego wydalania witaminy C i zmniejszonego wydalania ASA, co może skutkować kumulacją ASA i wzrostem działań niepożądanych.
badanie laboratoryjne, działanie niepożądane, farmakodynamika, farmakokinetyka, glikozyd flawonowy, gospodarka żelazowa, kamica nerkowa, kanalik nerkowy, krystaluria, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy, kwas paraaminosalicylowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający, niewydolność nerek, parametr układu krzepnięcia, pH moczu, pochodna amfetaminy, pochodna kumaryny, sulfonamid, toksyczność sulfonamidu, wskaźnik INR, wydalanie kwasu askorbowego - Leksykon leków
Przedawkowanie – Elvanse 30 mg
Przedawkowanie lisdeksamfetaminy dimezylanu, proleku deksamfetaminy zawartego w leku Elvanse, stanowi poważne zagrożenie zdrowotne z uwagi na przedłużone uwalnianie substancji czynnej i dynamiczny przebieg objawów toksycznych. Klinicznie obserwuje się początkowe pobudzenie OUN (niepokój ruchowy, drżenie, omamy), które przechodzi w depresję ośrodkowego układu nerwowego (znużenie, obniżenie nastroju), a także poważne zaburzenia sercowo-naczyniowe (wahania ciśnienia tętniczego, wstrząs kardiogenny), pokarmowe (nudności, wymioty, biegunka), mięśniowe (rabdomioliza) oraz termoregulacyjne (hipertermia). Szczególnie niebezpieczne są drgawki i śpiączka, które stanowią najczęstsze powikłania zagrażające życiu. Warto podkreślić, że objawy mogą utrzymywać się długo ze względu na farmakokinetykę lisdeksamfetaminy, co wymaga przedłużonej obserwacji pacjenta.
dekontaminacja przewodu pokarmowego, depresja ośrodkowego układu nerwowego, hipertermia, lek przeciwdrgawkowy, lisdeksamfetamina dimezylan, napad paniki, nasilenie odruchów, niepokój ruchowy, niewydolność wielonarządowa, ośrodek kontroli zatruć, ostra niewydolność nerek, pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego, pochodna amfetaminy, prolek deksamfetaminy, przedłużone uwalnianie deksamfetaminy, rabdomioliza, węgiel aktywny, wstrząs kardiogenny, zaburzenia ciśnienia tętniczego, zaburzenie elektrolitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (adhd) – Leczenie
Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) u dzieci i młodzieży wymaga kompleksowego, multimodalnego podejścia terapeutycznego, łączącego farmakoterapię z interwencjami behawioralnymi i psychospołecznymi. W leczeniu dzieci w wieku przedszkolnym (4-5 lat) pierwszą linią jest terapia behawioralna, zwłaszcza trening umiejętności rodzicielskich, natomiast u dzieci szkolnych (6-11 lat) i młodzieży (12-18 lat) rekomenduje się połączenie farmakoterapii z terapią behawioralną, z uwzględnieniem rosnącej samodzielności nastolatków. Farmakoterapia, skuteczna u około 80% pacjentów, opiera się głównie na lekach stymulujących (pochodne metylofenidatu i amfetaminy) oraz lekach niestymulujących (atomoksetyna, guanfacyna, klonidyna), które poprawiają funkcje neuroprzekaźnikowe odpowiedzialne za uwagę i samoregulację. Monitorowanie leczenia obejmuje ocenę skuteczności, działań niepożądanych (np. utrata apetytu, zaburzenia snu), wzrostu, masy ciała oraz parametrów hemodynamicznych.
ADHD, agonista receptora alfa-2, atomoksetyna, deficyt funkcji wykonawczej, farmakoterapia, guanfacyna, Indywidualny Program Edukacyjny, inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny, klonidyna, lek niestymulujący, lek stymulujący, metylofenidat, mindfulness, modyfikacja stylu życia, neuroprzekaźnik, PCIT, pochodna amfetaminy, podejście multimodalne, terapia behawioralna, terapia poznawczo-behawioralna, terapia przez sztukę, terapia przez zabawę, terapia rodzinna, tik, trening umiejętności organizacyjnych, trening umiejętności rodzicielskich, trening umiejętności społecznych, wiloksazyna, zaburzenie lękowe, zaburzenie neurorozwojowe, zaburzenie uwagi - Leksykon chorób i schorzeń
Adhd u dorosłych to zespół nadpobudliwości psychoruchowej u dorosłych – Leczenie
ADHD u dorosłych to złożone zaburzenie neuropsychiatryczne wymagające kompleksowego leczenia, w którym farmakoterapia odgrywa kluczową rolę. Leki stymulujące, takie jak metylofenidat (Ritalin, Concerta), pochodne amfetaminy (Adderall) oraz lisdeksamfetamina (Vyvanse), wykazują skuteczność u 70-80% pacjentów, poprawiając koncentrację, organizację i kontrolę impulsów. Preferowane są preparaty długodziałające ze względu na lepszą kontrolę objawów i wygodę stosowania. W przypadku przeciwwskazań lub działań niepożądanych stosuje się leki niestymulujące (atomoksetyna, wiloksazyna, guanfacyna, klonidyna) oraz niekiedy leki przeciwdepresyjne (bupropion, dezypramina), szczególnie przy współistniejących zaburzeniach nastroju. Terapie psychologiczne, zwłaszcza poznawczo-behawioralne (CBT), oraz coaching ADHD stanowią istotne uzupełnienie farmakoterapii, pomagając pacjentom rozwijać umiejętności zarządzania objawami i poprawiać funkcjonowanie społeczne i zawodowe.
atomoksetyna, atypowy lek przeciwpsychotyczny, bupropion, coaching ADHD, dekstroamfetamina, dezypramina, dialektyczna terapia behawioralna, dopamina i norepinefryna, guanfacyna, higiena snu, impulsywność, inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny, klonidyna, kwas tłuszczowy omega-3, lek niestymulujący, lek przeciwdepresyjny, lek stymulujący, lisdeksamfetamina, metylfenidat, neurofeedback, neuroprzekaźnik mózgowy, objaw ADHD, olej rybny, pochodna amfetaminy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stabilizator nastroju, terapia poznawcza oparta na uważności, terapia poznawczo-behawioralna, terapia zajęciowa, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wiloksazyna, zaburzenie dwubiegunowe, zespół nadpobudliwości psychoruchowej - Leksykon leków
Interakcje leku – Laboratoria PolfaŁódź Przeziębienie i Grypa smak cytrynowy 500 mg + 300 mg + 200 mg
Preparat Laboratoria PolfaŁódź PRZEZIĘBIENIE I GRYPA o smaku cytrynowym zawiera kwas acetylosalicylowy (500 mg), kwas askorbinowy (300 mg) oraz wapń (200 mg), które wykazują liczne interakcje farmakologiczne. Kwas acetylosalicylowy jest przeciwwskazany w skojarzeniu z metotreksatem w dawkach ≥15 mg/tydzień ze względu na ryzyko znacznej toksyczności szpiku kostnego, wynikającej ze zmniejszenia klirensu nerkowego i wypierania metotreksatu z połączeń białkowych. Ponadto, ASA nasila działanie leków przeciwcukrzycowych (insulina, pochodne sulfonylomocznika), przeciwzakrzepowych (pochodne kumaryny, heparyna) i przeciwpłytkowych (tyklopidyna), zwiększając ryzyko hipoglikemii i krwawień. Wzrost stężenia digoksyny oraz nasilenie działania sulfonamidów, fenytoiny i kwasu walproinowego również wymaga uwagi. ASA osłabia natomiast efektywność leków przeciw dnie moczanowej (np. probenecyd), moczopędnych (furosemid) oraz inhibitorów ACE (kaptopryl, enalapryl). Współpodawanie z kortykosteroidami, NLPZ i SSRI zwiększa ryzyko uszkodzenia przewodu pokarmowego i krwawień. Kwas askorbinowy może przyspieszać eliminację pochodnych amfetaminy i trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych oraz fałszować wyniki testów oksydoredukcyjnych (glukoza, kreatynina, krew utajona). Wapń zmniejsza wchłanianie fluorochinolonów i tetracyklin, nasila działanie glikozydów nasercowych, zwiększa ryzyko hiperkalcemii przy tiazydach oraz osłabia działanie blokerów kanału wapniowego przy jednoczesnym podawaniu z witaminą D.
agregacja płytek krwi, białko osocza, bloker kanału wapniowego, błona śluzowa przewodu pokarmowego, czas krwawienia, digoksyna, dna moczanowa, działanie antyagregacyjne, działanie diuretyczne, efekt hipoglikemizujący, enalapryl, fenytoina, filtracja kłębuszkowa, fluorochinolon, furosemid, glikozyd nasercowy, hiperkalcemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kaptopryl, klirens nerkowy, kortykosteroid, krwawienie, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy, kwas walproinowy, lek moczopędny, lek moczopędny tiazydowy, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, metotreksat, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, oznaczanie glukozy, padaczka, pochodna amfetaminy, pochodna kumaryny, pochodna sulfonylomocznika, probenecyd, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, sulfonamid, test laboratoryjny, tetracyklina, toksyczność szpiku kostnego, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, uszkodzenie nerek, uszkodzenie przewodu pokarmowego, werapamil, zaburzenie rytmu serca, zakażenie bakteryjne, związek fluoru - Leksykon leków
Interakcje leku – Ascalcin Plus o smaku malinowym 500 mg + 300 mg + 200 mg
Preparat Ascalcin Plus zawiera kwas acetylosalicylowy (500 mg), kwas askorbowy (300 mg) oraz wapń (200 mg w postaci 1,55 g wapnia laktoglukonianu), które wykazują liczne interakcje farmakologiczne. Szczególnie istotne jest bezwzględne przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania kwasu acetylosalicylowego z metotreksatem w dawkach ≥15 mg/tydzień ze względu na ryzyko nasilenia toksyczności szpiku kostnego. Kwas acetylosalicylowy nasila działanie hipoglikemizujące leków przeciwcukrzycowych, zwiększa ryzyko krwawień przy stosowaniu leków przeciwzakrzepowych, przeciwpłytkowych, SSRI, kortykosteroidów i innych NLPZ oraz może osłabiać działanie leków moczopędnych, inhibitorów ACE i leków przeciwdnawe. Kwas askorbowy przyspiesza eliminację pochodnych amfetaminy i trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, a wapń zmniejsza wchłanianie fluorochinolonów i tetracyklin oraz może nasilać działanie glikozydów nasercowych i wpływać na działanie leków moczopędnych tiazydowych i blokerów kanału wapniowego.
białko osocza, bloker kanału wapniowego, digoksyna, dna moczanowa, działanie antyagregacyjne, działanie hipoglikemizujące, działanie synergistyczne, enalapryl, fenytoina, filtracja kłębuszkowa, fluorochinolon, furosemid, glikozyd nasercowy, hamowanie agregacji płytek krwi, heparyna, hiperkalcemia, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, kaptopryl, klirens nerkowy, kortykosteroid, krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy, kwas walproinowy, laktoglukonian wapnia, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwdnawy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, metoda oksydoredukcyjna, metotreksat, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pochodna amfetaminy, pochodna kumaryny, pochodna sulfonylomocznika, probenecyd, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, SSRI, strofantyna, sulfonamid, tetracyklina, tiazydowy lek moczopędny, toksyczność szpiku kostnego, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tyklopidyna, werapamil, zaburzenie rytmu serca, zakażenie bakteryjne - Leksykon substancji czynnych
Wenlafaksyna – Interakcje
Wenlafaksyna, jako inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych, w tym zespołu serotoninowego. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) – zarówno nieodwracalnymi, nieselektywnymi (np. fenelzyna, tranylcypromina), jak i odwracalnymi, selektywnymi (moklobemid) oraz nieselektywnymi odwracalnymi (linezolid). Zalecane jest zachowanie odstępów czasowych: minimum 14 dni po zakończeniu terapii nieodwracalnymi IMAO przed rozpoczęciem wenlafaksyny oraz co najmniej 7 dni po zakończeniu wenlafaksyny przed rozpoczęciem IMAO. Ponadto, wenlafaksyna wchodzi w interakcje z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, tryptany, opioidy, lit), co zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, wymagając ścisłego monitorowania pacjenta. Spożywanie alkoholu podczas terapii nasila depresyjny wpływ na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), pogarsza stan psychiczny i zwiększa ryzyko działań niepożądanych, dlatego zalecana jest całkowita abstynencja.
2-hydroksydezypramina, 2-hydroksyimipramina, antybiotyk chinolonowy, antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, AUC, błękit metylenowy, demetylodiazepam, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, haloperydol, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, izoenzym cytochromu P450, ketokonazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwmigrenowy, linezolid, moklobemid, nieodwracalny nieselektywny IMAO, O-demetylowenlafaksyna, odstęp QT, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, pochodna amfetaminy, rysperydon, sedacja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, α-hydroksymetoprolol - Leksykon chorób i schorzeń
Bezprzyczynowa hipersomnia – Leczenie
Idiopatyczna hipersomnia (IH) to przewlekłe zaburzenie snu objawiające się nadmierną sennością dzienną pomimo prawidłowego lub wydłużonego snu nocnego. Leczenie IH opiera się na farmakoterapii i metodach niefarmakologicznych, dostosowanych indywidualnie do pacjenta. Kluczowym lekiem zatwierdzonym przez FDA do leczenia IH u dorosłych jest oksybat o niskiej zawartości sodu (Xywav), podawany w dawkach indywidualnych, raz lub dwa razy w nocy, w stężeniu 0,413 g/ml oksybatu. Inne stosowane leki to modafinil i armodafinil, które poprawiają czuwanie, pitolisant – antagonista receptora H3, solriamfetol – inhibitor wychwytu dopaminy i noradrenaliny, metylfenidat oraz pochodne amfetaminy. Działania niepożądane obejmują bóle głowy, nudności, suchość w ustach, a także ryzyko uzależnienia i depresji ośrodkowego układu nerwowego. Leki takie jak klarytromycyna i flumazenil mogą być stosowane warunkowo, a leki przeciwdepresyjne są wskazane przy współistniejących objawach depresyjnych.
antybiotyk makrolidowy, armodafinil, CBT-H, choroba sercowo-naczyniowa, farmakoterapia, idiopatyczna hipersomnia, inhibitor wychwytu zwrotnego dopaminy, inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, klarytromycyna, lek promujący czuwanie, metylfenidat, modafinil, nadciśnienie tętnicze, nadmierna senność dzienna, niewydolność nerek, obturacyjny bezdech senny, oksybat sodu, ośrodkowy układ nerwowy, pitolisant, płyn mózgowo-rdzeniowy, pochodna amfetaminy, receptor GABA-A, receptor histaminowy H3, Skala Nasilenia Idiopatycznej Hipersomnii, Skala Senności Epworth, SNRI, solriamfetol, TCA, terapia poznawczo-behawioralna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zakażenie górnych dróg oddechowych - Leksykon leków
Interakcje leku – Venlafaxine Actavis 75 mg
Venlafaxine Actavis wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, z których najistotniejsze dotyczą inhibitorów monoaminooksydazy (IMAO), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, potencjalnie zagrażającego życiu. Stosowanie nieodwracalnych, nieselektywnych IMAO (np. fenelzyna, tranylcypromina) jest przeciwwskazane jednocześnie z wenlafaksyną, wymagając co najmniej 14-dniowego odstępu po zakończeniu terapii IMAO i 7-dniowego po wenlafaksynie. Odwracalne, selektywne inhibitory MAO-A (np. moklobemid) oraz odwracalne, nieselektywne IMAO (np. linezolid) również niosą wysokie ryzyko zespołu serotoninowego i nie powinny być stosowane łącznie z wenlafaksyną. Ponadto, wenlafaksyna wchodzi w interakcje z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, tryptany, opioidy takie jak fentanyl, tramadol, lit), co wymaga ostrożności i monitorowania pacjenta. Jednoczesne stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. amiodaron, sotalol, tiorydazyna, erytromycyna, moksyfloksacyna) zwiększa ryzyko arytmii typu torsade de pointes i jest niewskazane.
antybiotyk chinolonowy, antybiotyk makrolidowy, błękit metylenowy, dekstrometorfan, depresja OUN, doustny środek antykoncepcyjny, dysfagia, dziurawiec zwyczajny, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor zwrotnego wychwytu noradrenaliny i serotoniny, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, linezolid, nieodwracalny nieselektywny IMAO, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna amfetaminy, torsade de pointes, tryptan, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon substancji czynnych
Lisdeksamfetamina – Przedawkowanie
Przedawkowanie lisdeksamfetaminy dimezylanu charakteryzuje się przedłużonym uwalnianiem aktywnej deksamfetaminy, co skutkuje długotrwałym działaniem toksycznym i utrzymywaniem się objawów klinicznych. Ostre zatrucie manifestuje się nadmierną stymulacją ośrodkowego układu nerwowego (OUN) z objawami takimi jak niepokój, drżenie, splątanie, agresja, omamy, napady paniki, a w ciężkich przypadkach drgawki i śpiączka. Występują również objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego, w tym zarówno podwyższenie, jak i obniżenie ciśnienia tętniczego oraz ryzyko wstrząsu kardiogennego, który stanowi bezpośrednie zagrożenie życia. Dodatkowo obserwuje się tachypnoe, objawy żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, kurczowe bóle brzucha), hipertermię oraz poważne powikłania mięśniowe, takie jak rabdomioliza, która może prowadzić do ostrej niewydolności nerek, zwłaszcza przy zakwaszaniu moczu.
ciężkie nadciśnienie tętnicze, deksamfetamina, drgawki i śpiączka, fentolamina, hipertermia, lisdeksamfetamina dimezylan, mioglobinuria, objawy żołądkowo-jelitowe, ostra niewydolność nerek, ostre uszkodzenie nerek, płukanie żołądka, pochodna amfetaminy, rabdomioliza, stymulacja OUN, tachypnoe, węgiel aktywny, wstrząs kardiogenny, wzmożone odruchy, zakwaszenie moczu - Leksykon substancji czynnych
Atomoksetyna – Właściwości farmakodynamiczne
Atomoksetyna, będąca selektywnym inhibitorem presynaptycznego transportera noradrenaliny, jest stosowana w leczeniu ADHD u dzieci, młodzieży oraz dorosłych. W licznych randomizowanych badaniach kontrolowanych placebo wykazano jej skuteczność w redukcji objawów ADHD, potwierdzoną statystycznie istotnymi zmianami w skalach CAARS-Inv:SV, AISRS oraz CGI-S. W badaniach krótkoterminowych (6-9 tygodni) u ponad 5000 pacjentów odnotowano istotną poprawę w porównaniu z placebo (np. średnia zmiana w CAARS-Inv:SV wynosiła od -8,7 do -14,3 dla atomoksetyny vs -5,6 do -8,8 dla placebo, p<0,001). W terapii podtrzymującej, trwającej do roku, atomoksetyna zmniejszała ryzyko nawrotu objawów (18,7% vs 31,4% w grupie placebo). U dorosłych pacjentów potwierdzono skuteczność w sześciu badaniach trwających 10-16 tygodni, a także w badaniach długoterminowych, gdzie utrzymanie odpowiedzi klinicznej było istotnie wyższe (64,3% vs 50,0%, p=0,001). Atomoksetyna nie wykazuje właściwości psychostymulujących ani euforyzujących, co potwierdza jej niski potencjał uzależniający.
4-hydroksyatomoksetyna, ADHD, badanie kontrolowane placebo, CYP2D6, fobia społeczna, inhibitor transportera noradrenaliny, jakość życia w ADHD, kryteria diagnostyczne ADHD, leczenie podtrzymujące, lek stymulujący, metoda LOCF, metylofenidat o przedłużonym uwalnianiu, N-desmetyloatomoksetyna, nawrót choroby, non-inferiority, odstęp QT, pochodna amfetaminy, potencjał nadużywania leku, skala CAARS, skala CGI-S, środek psychostymulujący, wychwyt zwrotny noradrenaliny, zaburzenia lękowe społeczne - Leksykon substancji czynnych
Sertralina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Stosowanie sertraliny, podobnie jak innych SSRI, wiąże się z ryzykiem rozwoju zespołu serotoninowego (ZS) oraz złośliwego zespołu neuroleptycznego (ZZN), szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu leków serotoninergicznych, pochodnych amfetaminy, tryptanów, inhibitorów MAO, leków przeciwpsychotycznych i opioidów. ZS manifestuje się zmianami stanu psychicznego (pobudzenie, halucynacje, śpiączka), niestabilnością autonomiczną (tachykardia, labilne ciśnienie, hipertermia), zaburzeniami nerwowo-mięśniowymi (hiperrefleksja, zaburzenia koordynacji) oraz objawami żołądkowo-jelitowymi (nudności, wymioty, biegunka). Ponadto, sertralina może wydłużać odstęp QTc i indukować torsade de pointes, zwłaszcza u pacjentów z chorobami serca, hipokaliemią, hipomagnezemią, bradykardią lub przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QTc. U pacjentów z padaczką, maniakalnymi epizodami lub hipomanią konieczna jest szczególna ostrożność i ścisła obserwacja, a w przypadku wystąpienia napadów lub fazy maniakalnej – przerwanie terapii.
akatyzja, antagonista dopaminy, antykoagulant, błękit metylenowy, bradykardia, buprenorfina, ciśnienie tętnicze, ciśnienie wewnątrzgałkowe, częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, depresja, drgawka, fenotiazyna, halucynacja, hiperrefleksja, hipertermia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hipomania, hiponatremia, inhibitor MAO, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, krwawienie skórne, krwotok poporodowy, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, marskość wątroby, myśl samobójcza, napad padaczkowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omam, opioid, parestezja, plamica, pobudzenie psychoruchowe, pochodna amfetaminy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, splątanie, tachykardia, tryptan, wybroczyna, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Interakcje leku – Venlafaxine Teva 150 mg
Venlafaxine Teva wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym, szczególnie z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO). Stosowanie wenlafaksyny z nieodwracalnymi, nieselektywnymi IMAO jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, wymagając co najmniej 14-dniowego odstępu po zakończeniu terapii IMAO oraz 7-dniowego po zakończeniu wenlafaksyny. Odwracalne, selektywne IMAO-A (np. moklobemid) oraz odwracalne, nieselektywne IMAO (np. linezolid) również niosą wysokie ryzyko zespołu serotoninowego i nie powinny być stosowane jednocześnie z wenlafaksyną. Ponadto, wenlafaksyna może indukować zespół serotoninowy w połączeniu z innymi lekami serotoninergicznymi, takimi jak SSRI, SNRI, tryptany, lit, opioidy (np. fentanyl, tramadol), a także z ziołem dziurawca. W przypadku konieczności łącznego stosowania tych leków zaleca się ścisłe monitorowanie pacjenta, zwłaszcza na początku terapii i podczas zwiększania dawki.
atazanawir, błękit metylenowy, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, diazepam, dziurawiec zwyczajny, haloperydol, imipramina, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, izoenzym cytochromu P450, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwarytmiczny klasy Ia i III, linezolid, lit, metoprolol, moklobemid, nieodwracalny nieselektywny IMAO, odstęp QT, odwracalny selektywny IMAO-A, pochodna amfetaminy, posakonazol, rysperydon, rytonawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, telitromycyna, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, worykonazol, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Laboratoria PolfaŁódź Przeziębienie i Grypa 500 mg + 300 mg + 200 mg
Preparat Laboratoria PolfaŁódź PRZEZIĘBIENIE I GRYPA zawiera trzy substancje czynne: kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy oraz wapń (w postaci wapnia laktoglukonianu), które wykazują liczne interakcje farmakologiczne. Kwas acetylosalicylowy, jako NLPZ, nasila działanie leków przeciwcukrzycowych (insulina, pochodne sulfonylomocznika) poprzez wypieranie z połączeń białkowych, co zwiększa ryzyko hipoglikemii. Ponadto, zwiększa ryzyko krwawień przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych (pochodne kumaryny, heparyna) i antyagregacyjnych (tyklopidyna). Istotne jest także nasilenie toksyczności metotreksatu (ryzyko supresji szpiku) oraz kwasu walproinowego (wzrost skłonności do krwawień). Kwas askorbowy przyspiesza eliminację pochodnych amfetaminy i trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych oraz może fałszować wyniki badań biochemicznych (glukoza, kreatynina, krew utajona). Wapń obniża wchłanianie fluorochinolonów i tetracyklin, a jego duże dawki nasilają działanie glikozydów nasercowych, zwiększając ryzyko arytmii. Moczopędne tiazydowe mogą powodować hiperkalcemię poprzez zwiększenie zwrotnego wchłaniania wapnia.
agregacja płytek krwi, bloker kanału wapniowego, digoksyna, dna moczanowa, działanie antyagregacyjne, działanie niepożądane, efekt hipoglikemizujący, enalapryl, fenytoina, filtracja kłębuszkowa, fluorochinolon, furosemid, glikozyd nasercowy, hiperkalcemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kaptopryl, krwawienie, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy, kwas walproinowy, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwdnawy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, metotreksat, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, pochodna amfetaminy, pochodna kumaryny, pochodna sulfonylomocznika, probenecyd, przewód pokarmowy, reumatoidalne zapalenie stawów, strofantyna, sulfonamid, tetracyklina, tiazydowy lek moczopędny, toksyczność szpiku kostnego, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tyklopidyna, uszkodzenie błony śluzowej żołądka, wapń laktoglukonian, werapamil, witamina D, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Venlafaxine Teva
Wenlafaksyna wymaga szczegółowej oceny ryzyka i ścisłego monitorowania pacjentów, zwłaszcza na początku terapii oraz przy zmianie dawki. Należy zwrócić uwagę na potencjalne interakcje z alkoholem i innymi lekami serotoninergicznymi, które mogą prowadzić do zespołu serotoninowego, objawiającego się m.in. pobudzeniem, hipertermią, tachykardią i zaburzeniami neuromięśniowymi. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią zachowań samobójczych, osób poniżej 25 roku życia oraz u pacjentów z chorobami serca, w tym z wydłużeniem odstępu QTc, gdzie odnotowano ryzyko torsade de pointes i innych groźnych arytmii. Monitorowanie ciśnienia tętniczego jest kluczowe, gdyż wenlafaksyna może powodować jego wzrost, a także przyspieszenie akcji serca, co może pogorszyć stan pacjentów z chorobami układu krążenia. W trakcie leczenia należy również obserwować objawy hiponatremii, zespołu SIADH oraz zaburzenia krzepliwości, zwłaszcza u osób przyjmujących leki przeciwzakrzepowe lub moczopędne.
akatyzja, antykoagulant, chromatografia gazowa, częstoskurcz komorowy, dysfagia, dziurawiec zwyczajny, fencyklidyna, hiperrefleksja, hipertermia, hipomania, hiponatremia, inhibitor płytek, inhibitor zwrotnego wychwytu noradrenaliny i serotoniny, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, jaskra z wąskim kątem przesączania, krwotok poporodowy, mania, nadciśnienie tętnicze, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, pochodna amfetaminy, remisja, spektrometria masowa, tachykardia, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, wybroczyna, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie czynności seksualnych, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Venlafaxine Teva
Stosowanie wenlafaksyny wymaga szczegółowej oceny korzyści i ryzyka, ze względu na potencjalne poważne działania niepożądane, w tym ryzyko samobójstw, zespołu serotoninowego oraz zaburzeń rytmu serca. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z historią zachowań samobójczych, młodych poniżej 25 roku życia oraz osoby z chorobami współistniejącymi, takimi jak nadciśnienie tętnicze, choroby serca czy jaskra z wąskim kątem przesączania. Zaleca się regularne monitorowanie ciśnienia tętniczego, szczególnie że wenlafaksyna może powodować wzrost ciśnienia tętniczego, a także kontrolę stężenia cholesterolu w surowicy, gdyż u 5,3% pacjentów leczonych przez co najmniej 3 miesiące odnotowano jego istotny wzrost. W trakcie terapii należy unikać spożywania alkoholu oraz stosowania leków serotoninergicznych, aby zminimalizować ryzyko zespołu serotoninowego, który może objawiać się m.in. pobudzeniem, hipertermią, tachykardią i zaburzeniami neuromięśniowymi.
akatyzja, chromatografia gazowa, częstoskurcz komorowy, dziurawiec zwyczajny, hipomania, hiponatremia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, inhibitor zwrotnego wychwytu noradrenaliny i serotoniny, jaskra z wąskim kątem przesączania, jaskra z zamkniętym kątem, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, mania, nadciśnienie tętnicze, niedobór sacharazy-izomaltazy, niepokój psychoruchowy, nietolerancja fruktozy, pochodna amfetaminy, spektrometria masowa, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Elvanse 50 mg
Elvanse (lisdeksamfetamina dimezylan) jest wskazany w kompleksowym leczeniu ADHD u dzieci powyżej 6 lat, u których wcześniejsza terapia metylfenidatem okazała się nieskuteczna, oraz u dorosłych z potwierdzonym występowaniem objawów ADHD w dzieciństwie. Lek dostępny jest w kapsułkach o dawkach 20 mg, 30 mg, 40 mg, 50 mg, 60 mg i 70 mg, odpowiadających odpowiednio 5,9 mg do 20,8 mg deksamfetaminy. Diagnostyka powinna opierać się na rygorystycznych kryteriach ICD lub DSM, z uwzględnieniem wywiadu medycznego i specjalistycznych narzędzi diagnostycznych, a terapia powinna być prowadzona przez doświadczonych specjalistów w dziedzinie zaburzeń zachowania u dzieci, młodzieży lub dorosłych. Leczenie farmakologiczne musi być elementem szerszego, kompleksowego programu terapeutycznego obejmującego metody psychologiczne, edukacyjne, zajęciowe oraz interwencje społeczne.
deksamfetamina, dokumentacja medyczna, Elvanse, interwencja psychospołeczna, kapsułka twarda, klasyfikacja ICD, lek pierwszego wyboru, lisdeksamfetamina dimezylan, narzędzie diagnostyczne, nieprawidłowości w EEG, objawy ADHD, pochodna amfetaminy, potencjał uzależniający, prolek, psychoedukacja, terapia behawioralna, terapia farmakologiczna, trening umiejętności społecznych, umiarkowany stopień ciężkości, wywiad medyczny, zaburzenie funkcjonowania, zaburzenie zachowania, zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Elvanse
Przed rozpoczęciem terapii lisdeksamfetaminą dimezylanem (Elvanse) konieczna jest szczegółowa ocena ryzyka nadużywania, uzależnienia oraz przeciwwskazań kardiologicznych. Ryzyko nadużycia jest wyższe u dorosłych, zwłaszcza młodych, oraz u pacjentów z historią uzależnień. Leki psychostymulujące mogą powodować umiarkowany wzrost ciśnienia tętniczego (o około 2-4 mmHg) i częstości tętna (średnio o 3-6 uderzeń/min), a także wydłużenie odstępu QTc, co wymaga regularnego monitorowania układu sercowo-naczyniowego, zwłaszcza u pacjentów z nadciśnieniem, niewydolnością serca, zaburzeniami rytmu czy po przebytym zawale. Stosowanie lisdeksamfetaminy jest przeciwwskazane u pacjentów z jawną chorobą układu sercowo-naczyniowego oraz umiarkowanym lub ciężkim nadciśnieniem tętniczym. W trakcie leczenia należy przeprowadzać wywiad rodzinny i badania kardiologiczne (EKG, echokardiografia) oraz monitorować objawy sugerujące chorobę serca.
arytmia, bezsenność, choroba organiczna serca, choroba wieńcowa, chwiejność emocjonalna, depresja, działanie sympatykomimetyczne, epizod maniakalny, kardiomiopatia, komorowe zaburzenie rytmu serca, lek psychostymulujący, lisdeksamfetamina dimezylan, mania, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niewydolność serca, omam, pochodna amfetaminy, próba samobójcza, przedawkowanie, psychoza, tik ruchowy, udar mózgu, urojenie, uzależnienie od substancji psychoaktywnych, uzależnienie psychiczne, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie akomodacji, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie kardiologiczne, zaburzenie myślenia, zawał serca, zespół Tourette’a - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Atofab 40 mg
Atofab zawiera atomoksetynę, selektywny inhibitor presynaptycznego transportera noradrenaliny, stosowany w leczeniu ADHD u dzieci, młodzieży i dorosłych. Lek nie wykazuje bezpośredniego wpływu na transportery serotoniny czy dopaminy, a jego metabolity – 4-hydroksyatomoksetyna i N-desmetyloatomoksetyna – charakteryzują się ograniczoną aktywnością farmakologiczną. Atomoksetyna nie jest środkiem psychostymulującym ani pochodną amfetaminy, co potwierdzono w badaniach kontrolowanych placebo, gdzie nie zaobserwowano właściwości stymulujących lub euforyzujących. Skuteczność leku potwierdzono w licznych badaniach klinicznych, obejmujących ponad 5000 dzieci i młodzieży oraz ponad 4800 dorosłych z ADHD, wykazując istotną statystycznie przewagę nad placebo w redukcji objawów w okresie od 6 do 16 tygodni terapii.
4-hydroksyatomoksetyna, ADHD, atomoksetyna, badanie kontrolowane placebo, CYP2D6, DSM-IV, inhibitor transportera noradrenaliny, kryteria diagnostyczne ADHD, lek stymulujący, metylofenidat, metylofenidat o przedłużonym uwalnianiu, N-desmetyloatomoksetyna, nawrót choroby, nośnik noradrenaliny, nośnik serotoniny, pochodna amfetaminy, podwójna ślepa próba, psychoanaleptyk, skala CGI-S, środek psychostymulujący, sympatykomimetyk - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Elvanse
Przed rozpoczęciem terapii lisdeksamfetaminą dimezylanem (Elvanse) konieczna jest szczegółowa ocena ryzyka nadużywania, uzależnienia oraz stosowania niezgodnego z zaleceniami, zwłaszcza u pacjentów z historią nadużywania substancji psychoaktywnych. Lek może powodować objawy nadużywania, takie jak zmiany dermatologiczne, bezsenność, drażliwość, nadpobudliwość, chwiejność emocjonalna oraz psychozę, a także objawy odstawienne (zmęczenie, depresja). U dzieci i młodzieży odnotowano przypadki nagłych zgonów związanych z chorobami serca, dlatego stosowanie leku jest przeciwwskazane u pacjentów z organicznymi chorobami serca, kardiomiopatią, arytmiami lub ciężkimi zaburzeniami kardiologicznymi. U dorosłych z ADHD obserwowano przypadki nagłych zgonów, udarów i zawałów serca, choć rola leków psychostymulujących nie jest jednoznaczna. Leki te powodują umiarkowany wzrost ciśnienia tętniczego (o 2-4 mmHg) i częstości rytmu serca (o 3-6 uderzeń/min), co wymaga regularnego monitorowania, szczególnie u pacjentów z nadciśnieniem, niewydolnością serca, przebytym zawałem mięśnia sercowego lub zaburzeniami rytmu komorowego. Lisdeksamfetamina może wydłużać odstęp QTc, co wymaga ostrożności u pacjentów z wydłużeniem QTc, chorobą serca lub zaburzeniami elektrolitowymi.
arytmia, badanie kardiologiczne, bezsenność, choroba organiczna serca, choroba wieńcowa, chwiejność emocjonalna, drażliwość, działanie sympatykomimetyczne, epizod maniakalny, kardiomiopatia, komorowe zaburzenia rytmu, lek psychostymulujący, lisdeksamfetamina, mania, nadciśnienie tętnicze, nadpobudliwość, nadużywanie substancji psychoaktywnych, nagły zgon, napad drgawkowy, niewydolność serca, niewyraźne widzenie, objaw psychotyczny, omam, pochodna amfetaminy, próg drgawkowy, przedawkowanie, psychoza, tik głosowy, tik nerwowy, tik ruchowy, udar mózgu, układ sercowo-naczyniowy, urojenie, uzależnienie psychiczne, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie akomodacji, zaburzenie EEG, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie zachowania, zawał mięśnia sercowego, zawał serca, zespół odstawienny, zespół Tourette’a - Leksykon leków
Interakcje leku – Velaxin ER 75 mg 75 mg
Wenlafaksyna, składnik aktywny Velaxin ER, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), które może prowadzić do zespołu serotoninowego, hipertermii, drgawek, a nawet zgonu; zalecane jest zachowanie co najmniej 14-dniowego odstępu po nieodwracalnych IMAO i 7-dniowego po wenlafaksynie. Równoczesne podawanie z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, tryptany, opioidy, lit, ziele dziurawca) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, wymagając uważnej obserwacji pacjenta. Spożywanie alkoholu podczas terapii jest niewskazane ze względu na nasilenie depresji OUN, prowadzące do sedacji, zaburzeń koordynacji i ryzyka pogorszenia stanu psychicznego. Ponadto, wenlafaksyna może wydłużać odstęp QTc w połączeniu z lekami antyarytmicznymi klasy Ia i III, niektórymi przeciwpsychotycznymi, makrolidami i chinolonami, co zwiększa ryzyko torsade de pointes.
2-hydroksydezypramina, 2-hydroksyimipramina, alfa-hydroksymetoprolol, arytmia komorowa, błękit metylenowy, demetylodiazepam, doustny środek antykoncepcyjny, drgawka, hipertermia, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, izoenzym cytochromu P450, lek przeciwarytmiczny klasy Ia i III, lek wydłużający odstęp QT, linezolid, moklobemid, nadciśnienie tętnicze, nieodwracalny nieselektywny IMAO, O-demetylowenlafaksyna, odwracalny nieselektywny inhibitor MAO, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, pochodna amfetaminy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skurcz miokloniczny, torsade de pointes, tryptofan, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Interakcje leku – Elvanse 50 mg
Lisdeksamfetaminy dimezylan, substancja czynna Elvanse, nie wykazuje istotnej inhibicji ani indukcji głównych izoenzymów cytochromu P450 (CYP1A2, CYP2A6, CYP2B6, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4) ani nie jest substratem lub inhibitorem P-glikoproteiny, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez te szlaki. W badaniach klinicznych nie stwierdzono znaczących zmian farmakokinetyki leków metabolizowanych przez CYP1A2, CYP2D6, CYP2C19 i CYP3A. Jednakże, ze względu na mechanizmy farmakodynamiczne, lisdeksamfetamina może wchodzić w istotne interakcje z lekami hipotensyjnymi (osłabienie działania guanetydyny i innych leków obniżających ciśnienie), lekami przeciwpsychotycznymi (chlorpromazyna, haloperydol – blokada receptorów dopaminowych i noradrenalinowych), inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO – przeciwwskazane ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego i złośliwej hipertermii) oraz lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI – ryzyko zespołu serotoninowego). Ponadto, pochodne amfetaminy mogą nasilać działanie opioidów, co wymaga ostrożności w terapii skojarzonej.
badanie toksykologiczne, chlorpromazyna, cytochrom P450, fluoksetyna, guanetydyna, guanfacyna, haloperydol, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, izoenzym CYP1A2, kortykosteroid, kwas askorbinowy, kwasica oddechowa, lek hipotensyjny, lisdeksamfetamina dimezylan, moklobemid, morfina, nadciśnienie tętnicze, O-desmetylowenlafaksyna, oksykodon, opioidowy lek przeciwbólowy, P-glikoproteina, pochodna amfetaminy, przełom nadciśnieniowy, selegilina, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, steroid, tiazydowy lek moczopędny, tranylcypromina, węglan litu, wenlafaksyna, wodorowęglan sodu, zakażenie układu moczowego, zespół serotoninowy, złośliwa hipertermia - Leksykon leków
Przedawkowanie – Elvanse 50 mg
Przedawkowanie lisdeksamfetaminy dimezylanu, substancji czynnej leku Elvanse, stanowi poważny stan kliniczny wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Objawy przedawkowania obejmują szerokie spektrum zaburzeń ośrodkowego układu nerwowego (OUN), układu sercowo-naczyniowego oraz pokarmowego. Początkowo dominuje pobudzenie OUN manifestujące się niepokojem ruchowym, drżeniem, nasileniem odruchów, splątaniem, agresją, halucynacjami i napadami paniki, które mogą przejść w fazę depresji OUN z ryzykiem drgawek, śpiączki i zgonu. W układzie sercowo-naczyniowym obserwuje się zaburzenia ciśnienia tętniczego (zarówno nadciśnienie, jak i hipotensję), tachykardię, arytmie oraz ryzyko wstrząsu kardiogennego. Objawy ze strony przewodu pokarmowego to nudności, wymioty, biegunka i kurczowe bóle brzucha, prowadzące do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych. Dodatkowo może wystąpić rabdomioliza z podwyższonym stężeniem CPK i mioglobiny oraz ostra niewydolność nerek, a także hipertermia powyżej 39°C z zespołem hipertermii złośliwej.
halucynacja wzrokowa, hipertermia, hipertermia złośliwa, hipotensja, lek przeczyszczający, lisdeksamfetamina dimezylan, nadciśnienie tętnicze, napad paniki, nasilenie odruchów, niepokój ruchowy, ośrodek kontroli zatruć, ośrodkowy układ nerwowy, ostra niewydolność nerek, pobudzenie OUN, pobudzenie psychomotoryczne, pochodna amfetaminy, rabdomioliza, tachykardia, układ sercowo-naczyniowy, uwalnianie deksamfetaminy, węgiel aktywny, wstrząs kardiogenny, zaburzenie ciśnienia tętniczego, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości