odwracalny IMAO

Odwracalne inhibitory monoaminooksydazy (RIMA – Reversible Inhibitors of Monoamine Oxidase A) to klasa leków przeciwdepresyjnych, które w sposób selektywny i odwracalny hamują aktywność enzymu MAO-A. W odróżnieniu od klasycznych, nieodwracalnych inhibitorów MAO, leki z grupy RIMA tworzą z enzymem połączenie, które może zostać rozerwane, co znacząco zmniejsza ryzyko interakcji z innymi lekami oraz produktami zawierającymi tyraminę.

Najczęściej stosowanym przedstawicielem tej grupy jest moklobemid, który wykazuje skuteczność w leczeniu depresji i fobii społecznej. Dzięki odwracalnemu mechanizmowi działania, moklobemid charakteryzuje się lepszym profilem bezpieczeństwa niż klasyczne IMAO. Pacjenci przyjmujący RIMA nie muszą stosować tak rygorystycznych ograniczeń dietetycznych, choć nadal zaleca się ostrożność przy spożywaniu pokarmów bogatych w tyraminę.

W praktyce klinicznej odwracalne IMAO są zazwyczaj lekami drugiego lub trzeciego rzutu w terapii depresji, szczególnie przydatnymi u pacjentów, którzy nie odpowiadają na leczenie selektywnymi inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) lub innymi nowszymi lekami przeciwdepresyjnymi. Charakteryzują się one również mniejszym ryzykiem wystąpienia zespołu serotoninowego w porównaniu do nieodwracalnych IMAO.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przeciwwskazania – Fevarin 100 mg

Fevarin, zawierający 100 mg maleinianu fluwoksaminy, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze preparatu. Ze względu na ryzyko poważnych interakcji farmakologicznych, nie należy stosować fluwoksaminy jednocześnie z tyzanidyną, inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), pimozydem oraz ramelteonem. Szczególnie istotne jest unikanie kojarzenia z IMAO, gdyż może to prowadzić do zespołu serotoninowego, zagrażającego życiu. W przypadku zmiany terapii między fluwoksaminą a IMAO, konieczne jest zachowanie odpowiednich okresów karencji: 2 tygodnie po odstawieniu nieodwracalnych IMAO przed rozpoczęciem Fevarinu, 1 dzień po odstawieniu odwracalnych IMAO (np. moklobemid, linezolid), oraz 1 tydzień po zakończeniu terapii Fevarinem przed rozpoczęciem IMAO.
bezsenność, cytochrom P450, działanie miorelaksacyjne, działanie niepożądane, farmakoterapia, Fevarin, fluwoksamina, IMAO, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja lekowa, linezolid, maleinian fluwoksaminy, moklobemid, nadwrażliwość, neuroleptyk, nieodwracalny IMAO, odwracalny IMAO, okres karencji, pimozyd, przeciwwskazanie, ramelteon, reakcja nadwrażliwości, receptor serotoninowy, stężenie w osoczu, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, tyzanidyna, wąski indeks terapeutyczny, zaburzenie kardiologiczne, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Dulofor 60 mg

Duloksetyna, metabolizowana głównie przez CYP1A2, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie jej z nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami MAO (np. fenelzyna, tranylcypromina) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego; należy zachować co najmniej 14-dniowy odstęp po IMAO i 5 dni po zakończeniu duloksetyny. Silne inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina (100 mg/dobę), mogą zwiększać AUC duloksetyny sześciokrotnie, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Duloksetyna jest umiarkowanym inhibitorem CYP2D6, co prowadzi do znacznego wzrostu stężenia leków metabolizowanych przez ten enzym (np. trzykrotne zwiększenie AUC dezypraminy, 71% wzrost AUC tolterodyny), co wymaga ostrożności i ewentualnej korekty dawek leków o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak rysperydon, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, beta-blokery i leki antyarytmiczne.
antagonista receptora H2, AUC, benzodiazepiny, beta-bloker, CYP1A2, cytochrom P450, dezypramina, duloksetyna, dziurawiec zwyczajny, famotydyna, fenobarbital, flekainid, fluwoksamina, inhibitor CYP1A2, inhibitor CYP2D6, inhibitor MAO, inhibitory monoaminooksydazy, INR, interakcja farmakodynamiczna, klirens osoczowy, lek antyarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, lek zobojętniający, linezolid, metoprolol, odwracalny IMAO, opioidowe leki przeciwbólowe, opioidy, ośrodkowy układ nerwowy, propafenon, receptor serotoninergiczny, rysperydon, SNRI, SSRI, teofilina, tolterodyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptany, tryptofan, warfaryna, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Dulxetenon 60 mg

Duloksetyna, metabolizowana głównie przez izoenzym CYP1A2, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie duloksetyny z nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, wymagając 14-dniowego odstępu po IMAO przed rozpoczęciem terapii duloksetyną oraz 5 dni po jej zakończeniu przed włączeniem IMAO. Silne inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina, zmniejszają klirens duloksetyny o 77% i zwiększają jej AUC sześciokrotnie, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Duloksetyna jest umiarkowanym inhibitorem CYP2D6, co prowadzi do trzykrotnego wzrostu AUC dezypraminy i 71% wzrostu AUC tolterodyny, dlatego zaleca się ostrożność przy kojarzeniu z lekami metabolizowanymi przez CYP2D6, zwłaszcza o wąskim indeksie terapeutycznym (np. rysperydon, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, flekainid, metoprolol).
antagonista receptora H2, CYP1A2, depresja OUN, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, indukcja enzymatyczna, induktor CYP1A2, inhibitor monoaminooksydazy, INR, interakcja z alkoholem, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek uspokajający, lek zobojętniający sok żołądkowy, linezolid, metabolizm CYP1A2, metabolizm CYP2D6, nieodwracalny IMAO, odwracalny IMAO, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, SNRI, SSRI, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, uszkodzenie wątroby, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Przeciwwskazania – ParoGen 20 mg

Lek ParoGen zawiera 20 mg paroksetyny (chlorowodorku bezwodnego) i posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na paroksetynę lub substancje pomocnicze. Stosowanie paroksetyny z inhibitorami monoaminooksydazy (MAOI) jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Wyjątkiem jest linezolid, który może być stosowany jednocześnie tylko w wyjątkowych sytuacjach klinicznych, pod ścisłą kontrolą objawów zespołu serotoninowego oraz ciśnienia tętniczego. Zalecane odstępy czasowe przy zmianie terapii z i na MAOI to: minimum 2 tygodnie po nieodwracalnym IMAO, 24 godziny po odwracalnym IMAO (np. linezolid, moklobemid) oraz 1 tydzień po paroksetynie przed rozpoczęciem IMAO. Należy również uwzględnić, że błękit metylenowy jest odwracalnym nieselektywnym inhibitorem MAO, co ma znaczenie przy planowaniu zabiegów medycznych.
błękit metylenowy, chlorek metylotioniny, ciśnienie tętnicze krwi, enzym CYP450 2D6, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, komorowe zaburzenia rytmu serca, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, linezolid, moklobemid, nadwrażliwość, nagły zgon sercowy, nieodwracalny IMAO, odwracalny IMAO, paroksetyna, pimozyd, polimorficzny częstoskurcz komorowy, powikłanie kardiologiczne, przełom nadciśnieniowy, tiorydazyna, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QTc, zapis EKG, zatrzymanie krążenia, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Symfaxin ER 75 mg

Symfaxin ER (chlorowodorek wenlafaksyny) wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), zarówno nieodwracalnymi nieselektywnymi, jak i odwracalnymi selektywnymi MAO-A (np. moklobemid), co może prowadzić do zespołu serotoninowego zagrażającego życiu. Zaleca się zachowanie co najmniej 14-dniowego odstępu po zakończeniu terapii IMAO przed rozpoczęciem wenlafaksyny oraz 7 dni po odstawieniu wenlafaksyny przed rozpoczęciem IMAO. Ponadto, wenlafaksyna wchodzi w interakcje z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, tryptany), co zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego i wymaga ścisłego monitorowania pacjenta. Istotne jest także unikanie jednoczesnego stosowania leków wydłużających odstęp QT (np. chinidyna, amiodaron, tiorydazyna), ze względu na ryzyko arytmii komorowych, w tym torsade de pointes.
2-hydroksydezypramina, 2-hydroksyimipramina, 9-hydroksyrysperydon, alprazolam, amiodaron, antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, atazanawir, benzodiazepina, błękit metylenowy, chinidyna, chinolon, chlorowodorek wenlafaksyny, dekstrometorfan, demetylodiazepam, diazepam, dofetylid, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP1A2, enzym CYP2C19, enzym CYP2C9, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, erytromycyna, fentanyl, haloperydol, hipertermia, imipramina, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, izoenzym cytochromu P450, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwarytmiczny klasy Ia i III, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmigrenowy, lek przeciwpsychotyczny, linezolid, lit, metadon, metoprolol, moklobemid, moksyfloksacyna, nelfinawir, nieodwracalny nieselektywny IMAO, O-demetylowenlafaksyna, odwracalny IMAO, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, pentazocyna, petydyna, pochodna amfetaminy, pozakonazol, prekursor serotoniny, rysperydon, rytonawir, sakwinawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sotalol, suplement tryptofanu, sybutramina, tapentadol, telitromycyna, tiorydazyna, tolbutamid, torsade de pointes, tramadol, tryptan, wenlafaksyna, worykonazol, wydłużenie odstępu QTc, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, α-hydroksymetoprolol
Leksykon leków
Interakcje leku – Zyban 150 mg

Zyban (bupropion) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Bupropion i jego metabolit hydroksybupropion hamują izoenzym CYP2D6, co prowadzi do 2-5-krotnego wzrostu Cmax i AUC leków metabolizowanych przez ten enzym, takich jak dezypramina, imipramina, paroksetyna, rysperydon, tiorydazyna, metoprolol, propafenon i flekainid. Wskazane jest rozważenie redukcji dawek tych leków podczas terapii bupropionem. Ponadto, bupropion zwiększa Cmax i AUC citalopramu o 30-40%, zmniejsza stężenie digoksyny poprzez zwiększenie jej klirensu nerkowego, a także może zmniejszać skuteczność tamoksyfenu przez hamowanie jego aktywacji metabolicznej. Interakcje z lekami przeciwretrowirusowymi (rytonawir, efawirenz) mogą obniżać ekspozycję na bupropion o 20-80%, co może wymagać dostosowania dawki, nie przekraczając jednak maksymalnej zalecanej. Równoczesne stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (IMAO) jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko nasilonych działań niepożądanych, a odstęp czasowy między terapiami powinien wynosić co najmniej 14 dni po IMAO nieodwracalnych i 24 godziny po odwracalnych.
aktywacja metaboliczna, beta-adrenolityk, bupropion o przedłużonym uwalnianiu, chlorowodorek bupropionu, cytochrom P450 CYP2B6, hydroksybupropion, induktor metabolizmu, inhibicja CYP2D6, inhibitor CYP2B6, inhibitor MAO, inhibitor metabolizmu, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja metaboliczna, izoenzym CYP1A2, izoenzym CYP2D6, lek przeciwarytmiczny klasy 1C, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwretrowirusowy, lek serotoninergiczny, napad drgawkowy, nieodwracalny IMAO, nikotynowa terapia zastępcza, objawy neuropsychiatryczne, odwracalny IMAO, przekaźnictwo katecholaminergiczne, SNRI, SSRI, substrat CYP2B6, terapia antynikotynowa, wąski indeks terapeutyczny, zatrucie digoksyną, zespół serotoninowy

odwracalny IMAO

Powiązane wpisy

Przeciwwskazania – Fevarin 100 mg

Interakcje leku – Dulofor 60 mg

Interakcje leku – Dulxetenon 60 mg

Przeciwwskazania – ParoGen 20 mg

Interakcje leku – Symfaxin ER 75 mg

Interakcje leku – Zyban 150 mg