cytochrom P450 CYP2B6
Cytochrom P450 CYP2B6 jest enzymem metabolizującym leki, należącym do rodziny cytochromów P450, które odgrywają kluczową rolę w procesach biotransformacji związków endogennych i ksenobiotyków. Kodowany przez gen CYP2B6 znajdujący się na chromosomie 19, stanowi około 2-5% całkowitej zawartości cytochromu P450 w wątrobie.
CYP2B6 uczestniczy w metabolizmie około 8-10% wszystkich leków stosowanych klinicznie, w tym przeciwdepresantów (bupropion), przeciwretrowirusowych (efawirenz, newirapina), przeciwnowotworowych (cyklofosfamid, ifosfamid), przeciwpadaczkowych oraz opioidów (metadon). Enzym ten wykazuje znaczną zmienność międzyosobniczą w aktywności, co może prowadzić do różnic w odpowiedzi na leczenie i występowaniu działań niepożądanych.
Polimorfizmy genu CYP2B6 mogą wpływać na aktywność enzymatyczną, prowadząc do fenotypów wolnych, pośrednich lub szybkich metabolizerów. Najlepiej scharakteryzowanym wariantem jest CYP2B6*6 (516G>T, Q172H), który wiąże się ze zmniejszoną aktywnością enzymatyczną i występuje z częstością 15-60% w zależności od populacji. Zmienność genetyczna CYP2B6 ma istotne znaczenie kliniczne w personalizacji terapii i przewidywaniu interakcji lekowych.
Indukcja lub inhibicja CYP2B6 przez inne leki może prowadzić do klinicznie istotnych interakcji. Induktorami są m.in. rifampicyna, karbamazepina i fenobarbital, natomiast inhibitorami – tiklopidyna, klopidogrel i niektóre inhibitory proteazy HIV. Monitorowanie stężeń leków metabolizowanych przez CYP2B6 może być wskazane w przypadku terapii wielolekowych, szczególnie u pacjentów z genetycznymi wariantami tego enzymu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Wellbutrin XR 150 mg
Bupropion, składnik preparatu Wellbutrin XR, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie z inhibitorami MAO ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego i innych działań niepożądanych. Bupropion silnie hamuje izoenzym CYP2D6, co prowadzi do 2-5-krotnego wzrostu stężeń leków metabolizowanych przez ten enzym (np. dezypramina, rysperydon, metoprolol, propafenon, flekainid), zwiększając ryzyko toksyczności. Hamowanie CYP2D6 utrzymuje się do 7 dni po odstawieniu bupropionu. Ponadto, bupropion może zmniejszać skuteczność tamoksyfenu (proleku aktywowanego przez CYP2D6) oraz zwiększać stężenia cytalopramu o 30-40%, co może nasilać działania niepożądane. Interakcje z digoksyną prowadzą do obniżenia jej stężenia (zmniejszenie AUC0-24h i wzrost klirensu nerkowego), co wymaga monitorowania po odstawieniu bupropionu ze względu na ryzyko toksyczności.
amantadyna, beta-adrenolityk, bupropion, CYP2D6, cytalopram, cytochrom P450 CYP2B6, dezypramina, digoksyna, działanie niepożądane, efawirenz, hydroksybupropion, inhibitor CYP2B6, inhibitor enzymów, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, klirens nerkowy, lek indukujący enzymy, lek przeciwarytmiczny klasy 1C, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwirusowy, lewodopa, modyfikacja dawkowania, nadciśnienie tętnicze, nikotynowy przezskórny system terapeutyczny, plaster nikotynowy, rytonawir, substrat CYP2B6, tamoksyfen, wąski indeks terapeutyczny, Wellbutrin XR, zatrucie digoksyną, zespół serotoninowy, ziele dziurawca