Interakcje leku
Wellbutrin XR 300 mg

Interakcje produktu Wellbutrin XR z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Bupropion, substancja czynna produktu Wellbutrin XR, wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Interakcje te mogą wynikać zarówno z wpływu bupropionu na metabolizm innych leków, jak i z wpływu innych leków na metabolizm bupropionu. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę tych interakcji oraz zalecenia dotyczące postępowania klinicznego.¹

Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie z inhibitorami MAO

Jednoczesne stosowanie produktu Wellbutrin XR z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych. Wynika to z faktu, że zarówno inhibitory MAO typu A i B, jak i bupropion wpływają na szlaki katecholaminergiczne, choć w odmienny sposób. Połączenie tych mechanizmów działania może prowadzić do niebezpiecznych interakcji.²

Konieczne jest zachowanie odpowiedniego odstępu czasowego między zakończeniem terapii inhibitorami MAO a rozpoczęciem leczenia produktem Wellbutrin XR:

• W przypadku nieodwracalnych inhibitorów MAO – minimum 14 dni przerwy³
• W przypadku odwracalnych inhibitorów MAO – wystarczy 24-godzinna przerwa⁴

Wpływ bupropionu na leki metabolizowane przez CYP2D6

Bupropion i jego główny metabolit hydroksybupropion wykazują działanie hamujące w stosunku do izoenzymu CYP2D6, mimo że same nie są przez ten izoenzym metabolizowane. Ta właściwość prowadzi do istotnych klinicznie interakcji z lekami będącymi substratami CYP2D6.⁵

W badaniach wykazano, że bupropion powoduje znaczące zwiększenie (2-5 krotne) stężenia maksymalnego (Cmax) oraz pola pod krzywą stężenia w czasie (AUC) dezypraminy u osób z szybkim metabolizmem za pośrednictwem CYP2D6. Co istotne, hamujący wpływ na CYP2D6 utrzymuje się przez minimum 7 dni po przyjęciu ostatniej dawki bupropionu.⁶

Szczególnej ostrożności wymaga łączenie produktu Wellbutrin XR z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym, metabolizowanymi głównie przez CYP2D6. W takich przypadkach zaleca się rozpoczynanie terapii od najmniejszych możliwych dawek tych leków.⁷

Do leków metabolizowanych przez CYP2D6, wymagających szczególnej uwagi, należą:

• Leki przeciwdepresyjne (np. dezypramina, imipramina)⁸
• Leki przeciwpsychotyczne (np. rysperydon, tiorydazyna)⁹
• Leki β-adrenolityczne (np. metoprolol)¹⁰
• Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)¹¹
• Leki przeciwarytmiczne klasy 1C (np. propafenon, flekainid)¹²

W przypadku dołączenia produktu Wellbutrin XR do terapii pacjenta już przyjmującego którykolwiek z wymienionych leków, należy rozważyć konieczność zmniejszenia ich dawki. Decyzja powinna opierać się na dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka wynikającego z wprowadzenia bupropionu do schematu leczenia.¹³

Ryzyko zespołu serotoninowego przy połączeniu z lekami serotoninergicznymi

Zgłaszano występowanie zespołu serotoninowego – stanu potencjalnie zagrażającego życiu – gdy Wellbutrin XR był stosowany jednocześnie z lekami serotoninergicznymi, takimi jak selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) lub inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI). Informacje te uzyskano w ramach monitorowania bezpieczeństwa po wprowadzeniu produktu do obrotu.¹⁴

Wpływ na skuteczność leków aktywowanych przez CYP2D6

Leki, których skuteczność zależy od aktywacji metabolicznej przez izoenzym CYP2D6 (np. tamoksyfen), mogą wykazywać zmniejszoną skuteczność podczas jednoczesnego podawania z inhibitorami CYP2D6, takimi jak bupropion. Jest to istotna klinicznie informacja, szczególnie w kontekście leczenia onkologicznego.¹⁵

Interakcje z cytalopramem

W badaniach wykazano, że bupropion zwiększa stężenie maksymalne (Cmax) cytalopramu o około 30% oraz pole pod krzywą stężenia w czasie (AUC) o około 40%, pomimo że cytalopram nie jest metabolizowany głównie przez CYP2D6. Sugeruje to istnienie dodatkowych mechanizmów interakcji poza inhibicją CYP2D6.¹⁶

Interakcje z digoksyną

Jednoczesne podawanie bupropionu z digoksyną może prowadzić do zmniejszenia stężenia digoksyny w organizmie. W badaniach porównawczych wykazano, że u zdrowych ochotników zmniejszało się pole pod krzywą stężenia w czasie (AUC0-24h) dla digoksyny, przy jednoczesnym zwiększeniu klirensu nerkowego tego leku.¹⁷

Lekarze powinni być świadomi, że po zaprzestaniu podawania bupropionu może dojść do zwiększenia stężenia digoksyny, co wymaga monitorowania pacjenta pod kątem możliwego zatrucia digoksyną.¹⁸

Wpływ innych leków na metabolizm bupropionu

Bupropion jest metabolizowany do głównego czynnego metabolitu – hydroksybupropionu – głównie za pośrednictwem cytochromu P450 CYP2B6.¹⁹

Równoczesne podawanie leków wpływających na aktywność CYP2B6 może modyfikować metabolizm bupropionu:

• Substraty CYP2B6 (np. cyklofosfamid, ifosfamid) mogą konkurować z bupropionem o metabolizm²⁰
• Inhibitory CYP2B6 (np. orfenadryna, tyklopidyna, klopidogrel) mogą spowodować zwiększenie stężenia bupropionu w osoczu i zmniejszenie stężenia aktywnego metabolitu hydroksybupropionu²¹

Konsekwencje kliniczne zahamowania metabolizmu bupropionu za pośrednictwem CYP2B6 i wynikające z tego zmiany stosunku bupropion/hydroksybupropion nie są obecnie w pełni poznane.²²

Szczególnej ostrożności wymaga również podawanie bupropionu równocześnie z:

• Induktorami enzymów metabolizujących (np. karbamazepina, fenytoina, rytonawir, efawirenz) – mogą obniżać skuteczność bupropionu²³
• Inhibitorami enzymów metabolizujących (np. walproinian) – mogą zwiększać ryzyko działań niepożądanych bupropionu²⁴

W szeregu badań klinicznych wykazano znaczący wpływ leków przeciwwirusowych na farmakokinetykę bupropionu:

• Rytonawir (w dawkach 100 mg dwa razy na dobę lub 600 mg dwa razy na dobę) lub rytonawir 100 mg w skojarzeniu z lopinawirem 400 mg dwa razy na dobę powodował zależne od dawki zmniejszenie ekspozycji na bupropion i jego główne metabolity o około 20% do 80%²⁵
• Efawirenz w dawce 600 mg raz na dobę, stosowany przez dwa tygodnie, spowodował zmniejszenie ekspozycji na bupropion u zdrowych ochotników o około 55%²⁶

Konsekwencje kliniczne zmniejszonej ekspozycji na bupropion podczas terapii skojarzonej z wymienionymi lekami przeciwwirusowymi nie są w pełni wyjaśnione, ale mogą obejmować zmniejszenie skuteczności leczenia depresji. U pacjentów przyjmujących jednocześnie te leki i bupropion może zaistnieć konieczność zwiększenia dawki bupropionu, jednak nie należy przekraczać maksymalnej zalecanej dawki.²⁷

Interakcje z lewodopą i amantadyną

Szczególnej uwagi wymaga stosowanie produktu Wellbutrin XR u pacjentów otrzymujących lewodopę lub amantadynę. Ograniczone dane kliniczne wskazują na częstsze występowanie działań niepożądanych (np. nudności, wymiotów i objawów psychicznych) u pacjentów równocześnie stosujących bupropion i którykolwiek z tych leków.²⁸

Interakcje produktu Wellbutrin XR z alkoholem

Pomimo braku systematycznych badań farmakokinetycznych dotyczących interakcji bupropionu z alkoholem, odnotowano przypadki niekorzystnych objawów neuropsychiatrycznych lub zmniejszonej tolerancji na alkohol u pacjentów spożywających alkohol podczas leczenia bupropionem.²⁹

W związku z tym podczas terapii produktem Wellbutrin XR zaleca się całkowite unikanie spożywania alkoholu lub co najmniej ograniczenie go do minimum.³⁰

Interakcje z benzodiazepinami

Nie przeprowadzono kompleksowych badań farmakokinetycznych dotyczących jednoczesnego podawania bupropionu i benzodiazepin. Analizy szlaków metabolicznych in vitro nie wskazują na możliwość wystąpienia istotnych interakcji.³¹

W badaniu z udziałem zdrowych ochotników, którym podawano bupropion łącznie z diazepamem, zaobserwowano słabsze działanie uspokajające diazepamu w porównaniu do podawania samego diazepamu. Obserwacja ta sugeruje możliwość modyfikacji farmakodynamicznego działania benzodiazepin przez bupropion.³²

Inne istotne klinicznie interakcje

Nie przeprowadzano systematycznej oceny jednoczesnego stosowania bupropionu z:

• Lekami przeciwdepresyjnymi (innymi niż dezypramina i cytalopram)³³
• Benzodiazepinami (innymi niż diazepam)³⁴
• Neuroleptykami³⁵

Ograniczone doświadczenie kliniczne istnieje również w zakresie jednoczesnego stosowania bupropionu z zielem dziurawca (Hypericum perforatum).³⁶

Interakcje z nikotynowym systemem terapeutycznym

Jednoczesne stosowanie produktu Wellbutrin XR i nikotynowego przezskórnego systemu terapeutycznego (plastrów) może powodować wzrost ciśnienia tętniczego krwi. Jest to istotna informacja kliniczna, zwłaszcza w kontekście stosowania bupropionu jako leku wspomagającego rzucanie palenia.³⁷

Tabela interakcji lekowych z produktem Wellbutrin XR