przeżywalność
Przeżywalność to kluczowy parametr oceny skuteczności leczenia, określający odsetek pacjentów, którzy pozostają przy życiu w określonym czasie od momentu rozpoznania choroby lub rozpoczęcia terapii. Jest to jeden z najważniejszych wskaźników wykorzystywanych w badaniach klinicznych i epidemiologicznych do oceny efektywności interwencji medycznych.
W onkologii przeżywalność analizuje się najczęściej w przedziałach 1-rocznych, 5-letnich i 10-letnich. Wskaźnik ten może być wyrażany jako przeżycie całkowite (overall survival, OS) – czas od diagnozy do zgonu z jakiejkolwiek przyczyny, lub jako przeżycie specyficzne dla choroby (disease-specific survival, DSS) – uwzględniające tylko zgony związane z badaną jednostką chorobową.
Na przeżywalność wpływa wiele czynników, w tym stadium zaawansowania choroby w momencie rozpoznania, dostępność i skuteczność metod leczenia, wiek pacjenta, choroby współistniejące oraz czynniki społeczno-ekonomiczne. Analiza przeżywalności stanowi podstawę do tworzenia wytycznych klinicznych i jest niezbędnym elementem oceny postępu w medycynie.
W praktyce klinicznej do analizy przeżywalności stosuje się różne metody statystyczne, z których najczęściej wykorzystywana jest metoda Kaplana-Meiera oraz model proporcjonalnego hazardu Coxa. Pozwalają one na rzetelną ocenę skuteczności terapii z uwzględnieniem różnych czynników prognostycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – CitraFleet (0,01 g + 3,5 g + 10,97 g)/sasz.
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego CitraFleet, zawierającego sodu pikosiarczan (0,01 g), magnezu tlenek lekki (3,50 g) oraz kwas cytrynowy (10,97 g), wykazały brak działania teratogennego pikosiarczanu sodu przy dawkach do 100 mg/kg mc./dobę u szczurów i królików. Jednakże stwierdzono działanie embriotoksyczne w tych samych dawkach, co wskazuje na potencjalne ryzyko dla rozwoju prenatalnego. Dodatkowo, podawanie pikosiarczanu sodu w dawce do 10 mg/kg mc./dobę w okresie późnej ciąży i laktacji u szczurów skutkowało zmniejszeniem masy ciała potomstwa oraz spadkiem jego przeżywalności, co podkreśla konieczność ostrożności przy stosowaniu leku u kobiet w ciąży.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Levetiracetam NeuroPharma 250 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lewetyracetamu wykazały korzystny profil toksykologiczny bez istotnego ryzyka genotoksycznego czy rakotwórczego dla człowieka. U gryzoni zaobserwowano adaptacyjne zmiany w wątrobie, takie jak zwiększenie masy narządu, przerost środkowej części zrazika, nacieczenie tłuszczowe oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych. Badania reprodukcyjne u szczurów przy dawkach do 1800 mg/kg m.c./dobę (6-krotność MRHD) nie wykazały negatywnego wpływu na płodność ani rozwój potomstwa. W badaniach rozwoju zarodkowo-płodowego u szczurów dawka NOAEL wynosiła 3600 mg/kg m.c./dobę dla samic (12-krotność MRHD) i 1200 mg/kg m.c./dobę dla płodów, przy czym najwyższa dawka wiązała się jedynie z niewielkim zmniejszeniem masy płodu i marginalnymi nieprawidłowościami szkieletowymi.
badanie płodności, działanie rakotwórcze, enzymy wątrobowe, genotoksyczność, lewetyracetam, nacieczenie tłuszczowe, nieprawidłowości szkieletowe, nieprawidłowości układu krążenia, NOAEL, profil bezpieczeństwa, przerost zrazika wątrobowego, przeżywalność, punkty końcowe, rozwój okołoporodowy, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność ciążowa, zmiany wątrobowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vetira 750 mg
Lewetyracetam, substancja czynna Vetira, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych, obejmujących farmakologię, genotoksyczność, rakotwórczość oraz wpływ na reprodukcję i rozwój. W badaniach na szczurach i myszach przy dawkach do 1800 mg/kg mc./dobę (6-krotność MRHD) zaobserwowano adaptacyjne zmiany w wątrobie, takie jak zwiększenie masy, przerost środkowej części zrazika, nacieczenie tłuszczowe oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych, które nie wystąpiły w badaniach klinicznych u ludzi. Nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność i funkcje reprodukcyjne przy dawkach do 1800 mg/kg mc./dobę. W badaniach rozwoju zarodkowo-płodowego u szczurów dawka NOAEL wynosiła 3600 mg/kg mc./dobę dla samic (12-krotność MRHD) i 1200 mg/kg mc./dobę dla płodów (4-krotność MRHD), przy czym najwyższa dawka wiązała się z nieznacznym zmniejszeniem masy płodu i marginalnymi zmianami szkieletowymi, bez wpływu na śmiertelność zarodków czy występowanie wad rozwojowych.
badanie kliniczne, badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, dawka toksyczna, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, funkcja reprodukcyjna, laktacja, lewetyracetam, MRHD, nacieczenie tłuszczowe, nieprawidłowość szkieletowa, nieprawidłowość układu krążenia, NOAEL, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, przerost wątroby, przerost zrazika wątrobowego, przeżywalność, reakcja adaptacyjna, rozwój okołoporodowy, rozwój zarodkowo-płodowy, śmiertelność zarodków, substancja czynna, toksyczność, wada rozwojowa, zmiana w wątrobie - Leksykon chorób i schorzeń
Paraneoplastyczne zespoły nerwowe – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Paraneoplastyczne zespoły nerwowe (PNS) stanowią rzadką, ale klinicznie istotną grupę schorzeń, które rozwijają się w przebiegu nowotworów, wynikając z autoimmunologicznego ataku układu odpornościowego na struktury OUN, obwodowy układ nerwowy lub mięśnie. Rokowanie w PNS jest zróżnicowane i zależy od typu oraz zaawansowania nowotworu podstawowego, a także od rodzaju zespołu paraneoplastycznego – np. rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe wiąże się z niekorzystnym przebiegiem, podczas gdy osteoartropatia przerostowa może sugerować lepszą prognozę. W badaniach długoterminowych, w okresie do 8 lat obserwacji, nie stwierdzono istotnej różnicy w śmiertelności u pacjentów z PNS w porównaniu do chorych bez tych zespołów, z wyjątkiem pacjentów z zespołem miastenicznym Lamberta-Eatona (LEMS) i drobnokomórkowym rakiem płuca (SCLC), u których mediana całkowitego przeżycia wynosiła 17 miesięcy w porównaniu do 7 miesięcy u pacjentów z samym SCLC (P=0,0001).
choroba nowotworowa, diagnoza, drobnokomórkowy rak płuca, immunoterapia, komórka układu odpornościowego, nerw obwodowy, niepełnosprawność, objaw paraneoplastyczny, osteoartropatia przerostowa, ostra niewydolność nerek, ostra niewydolność serca, paraneoplastyczny zespół nerwowy, progresja nowotworu, przeżywalność, rdzeń kręgowy, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, steroid, terapia immunomodulująca, układ immunologiczny, układ nerwowy, upośledzenie funkcjonalne, uszkodzenie układu nerwowego, wczesne wykrywanie, zespół miasteniczny Lamberta-Eatona - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja parwowirusowa – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Infekcja parwowirusem psim (CPV) charakteryzuje się wysoką śmiertelnością przekraczającą 90% w przypadku braku leczenia, jednak szybka i odpowiednia terapia znacząco poprawia rokowanie, osiągając przeżywalność 86,6% w badaniach retrospektywnych (4438 z 5127 psów) oraz wzrastającą do 96,7% po pięciu dniach leczenia. Kluczowe czynniki prognostyczne to wczesne rozpoczęcie terapii (pierwsze 5 dni), masa ciała zwierzęcia oraz płeć (samce mają gorsze rokowanie), natomiast wiek nie wpływa istotnie na przeżywalność. Sezonowość zachorowań z szczytem w maju i czerwcu może dodatkowo wpływać na dostępność leczenia i wynik kliniczny. W przypadku zakażenia ludzkim parwowirusem B19 podczas ciąży, dotychczasowe badania nie wykazały istotnego wzrostu ryzyka opóźnień rozwojowych u dzieci, choć konieczne są dalsze, szerzej zakrojone analizy.
analiza wieloczynnikowa, badanie retrospektywne, biopsja mięśnia sercowego, czynnik prognostyczny, diagnostyka różnicowa, dysfunkcja serca, frakcja wyrzutowa lewej komory, infekcja parwowirusowa, kardiomiopatia nieischemiczna, LVEF, opóźnienie rozwojowe, parwowirus B19, parwowirus psi, profilaktyka infekcji, protokół leczenia, przedział ufności, przeżywalność, regresja Coxa, sezonowość zachorowań, śmiertelność, stan zapalny, wirus kardiotropowy, współczynnik ryzyka, zakażenie parwowirusem - Leksykon chorób i schorzeń
Rak kości – Epidemiologia
Rak kości stanowi około 0,2% wszystkich nowotworów złośliwych, z zachorowalnością na poziomie około 0,9/100 000 osób rocznie według danych SEER. W 2025 roku w USA przewiduje się 3770 nowych przypadków i 2190 zgonów, ze współczynnikiem śmiertelności około 0,5/100 000 rocznie. Epidemiologia wykazuje dwumodalny rozkład wiekowy zachorowań, z pierwszym szczytem w wieku 10-14 lat (szczególnie osteosarcoma) i drugim po 60. roku życia (często związanym z chorobą Pageta). Rak kości jest nieco częstszy u mężczyzn (stosunek 1,22:1) i wykazuje różnice etniczne w zachorowalności, np. wyższe wskaźniki osteosarcoma u osób rasy czarnej i Latynosów, a mięsak Ewinga u rasy białej. Pięcioletni wskaźnik przeżywalności dla wszystkich nowotworów kości wynosi około 67,9%, z różnicami w zależności od typu histologicznego: osteosarcoma 58-68%, chondrosarcoma 71-81%, mięsak Ewinga 43-70%. Czynniki złego rokowania to m.in. starszy wiek, płeć męska, lokalizacja guza w kościach miednicy i kręgosłupa oraz obecność przerzutów, które obniżają przeżywalność do 20-30%.
biopsja kości, chondrosarcoma, chordoma, choroba Olliera, choroba Pageta, choroba przerzutowa, chrzęstniakomięsak, dysplazja włóknista, dziedziczny retinoblastoma, guz kości, kość piszczelowa, kość ramieniowa, kość udowa, krążąca komórka nowotworowa, lek alkilujący, mediana wieku, mięsak Ewinga, mięsak kości, morfologia krwi, mutacja TP53, nowotwór złośliwy, osteosarcoma, PET-CT, płytka wzrostu, przerzut do płuc, przeżywalność, radioterapia, rak kości, struniak, tomografia komputerowa, wskaźnik standaryzowany, zespół Li-Fraumeni, zespół Maffucciego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Trund 250 mg
Lewetyracetam, substancja czynna leku Trund, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych, nie ujawniając istotnego ryzyka genotoksycznego ani rakotwórczego. W badaniach na gryzoniach zaobserwowano adaptacyjne zmiany w wątrobie, takie jak zwiększenie masy wątroby, przerost środkowej części zrazika, nacieczenie tłuszczowe oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych w osoczu, przy ekspozycji na dawki odpowiadające tym stosowanym u ludzi. Badania reprodukcyjne na szczurach wykazały brak negatywnego wpływu na płodność i funkcje rozrodcze przy dawkach do 1800 mg/kg mc./dobę (6-krotność MRHD). W badaniach rozwoju zarodkowo-płodowego u szczurów dawka NOAEL wynosiła 3600 mg/kg mc./dobę dla samic (12-krotność MRHD) oraz 1200 mg/kg mc./dobę dla płodów (4-krotność MRHD), przy czym nie stwierdzono zwiększonej śmiertelności zarodków ani wad wrodzonych.
badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, dawka NOAEL, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, funkcja reprodukcyjna, genotoksyczność, karmienie mlekiem matki, lewetyracetam, nacieczenie tłuszczowe, nieprawidłowość szkieletowa, nieprawidłowość układu krążenia, NOAEL, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, przerost zrazika, przeżywalność, rakotwórczość, rozwój okołoporodowy, rozwój poporodowy, rozwój zarodkowo-płodowy, substancja czynna, toksyczność, wada wrodzona - Leksykon chorób i schorzeń
Spina bifida – Epidemiologia
Spina bifida, jedna z najczęstszych wrodzonych wad ośrodkowego układu nerwowego, wykazuje zróżnicowaną częstość występowania geograficznie i etnicznie. W USA częstość ta wynosi około 3,17 na 10 000 żywych urodzeń (ok. 1 na 2875 urodzeń), z najwyższym wskaźnikiem u kobiet pochodzenia latynoskiego (3,80/10 000), a najniższym u Afroamerykanek (2,73/10 000). Wprowadzenie obowiązkowego wzbogacania produktów zbożowych kwasem foliowym w 1998 roku spowodowało redukcję częstości występowania wad cewy nerwowej o około 28-35%, a ciężkość przypadków spina bifida zmniejszyła się o 70%. Globalnie częstość występowania waha się od 0,1 do 5 na 1000 urodzeń, z wyższymi wskaźnikami w krajach o niskim dochodzie bez programów suplementacji. Etiologia jest wieloczynnikowa, obejmująca czynniki genetyczne (60-70% ryzyka) oraz środowiskowe, takie jak niedobór kwasu foliowego, ekspozycja na leki przeciwpadaczkowe, cukrzyca matki (zwiększająca ryzyko 10-krotnie) oraz czynniki socjoekonomiczne i etniczne.
Agent Orange, badanie przesiewowe, badanie USG, bezmózgowie, biomarker, cukrzyca ciążowa, częstość występowania, czynnik genetyczny, embriogeneza, etiologia wieloczynnikowa, interwencja zdrowia publicznego, karbamazepina, lek przeciwpadaczkowy, przepuklina oponowo-rdzeniowa, przeżywalność, spina bifida, spina bifida occulta, suplementacja kwasem foliowym, umieralność, wada cewy nerwowej, wada ośrodkowego układu nerwowego, walproinian, zamknięcie cewy nerwowej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Normeg 1000 mg
Przedkliniczne dane dotyczące lewetyracetamu, substancji czynnej leku Normeg, obejmują standardowe badania farmakologiczne, genotoksyczności oraz oceny potencjału rakotwórczego, które nie wykazały istotnego ryzyka dla ludzi. W badaniach na szczurach i myszach przy dawkach odpowiadających stosowanym u ludzi zaobserwowano adaptacyjne zmiany w wątrobie, takie jak przerost środkowej części zrazika, nacieczenie tłuszczowe oraz wzrost aktywności enzymów wątrobowych, które nie pojawiły się w badaniach klinicznych. Badania reprodukcyjne na szczurach wykazały brak negatywnego wpływu na płodność i zdolności rozrodcze przy dawkach do 1800 mg/kg mc./dobę (6-krotność maksymalnej zalecanej dawki dla ludzi w przeliczeniu na mg/m²).
badania na noworodkach, badanie farmakologiczne, dawka NOAEL, enzymy wątrobowe, genotoksyczność, laktacja, lewetyracetam, płodność, potencjał rakotwórczy, przerost wątroby, przerost zrazika, przeżywalność, punkty końcowe, rozwój okołoporodowy, rozwój zarodkowo-płodowy, stłuszczenie wątroby, toksyczność, wady szkieletowe, wady układu krążenia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Normeg 750 mg
Lewetyracetam, substancja czynna preparatu Normeg, przeszedł szeroki zakres badań przedklinicznych oceniających bezpieczeństwo stosowania, obejmujących farmakologię, genotoksyczność oraz potencjał rakotwórczy. Nie wykazano istotnego ryzyka dla ludzi. W badaniach na szczurach i myszach zaobserwowano adaptacyjne zmiany w wątrobie, takie jak zwiększenie masy wątroby, przerost środkowej części zrazika, nacieczenie tłuszczowe oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych, które nie pojawiły się w badaniach klinicznych. Wpływ na płodność i zdolności rozrodcze szczurów był nieistotny przy dawkach do 1800 mg/kg mc./dobę (6-krotność MRHD w przeliczeniu na mg/m²). W badaniach rozwoju zarodkowo-płodowego u szczurów dawka NOAEL dla samic wyniosła 3600 mg/kg mc./dobę (12-krotność MRHD), a dla płodów 1200 mg/kg mc./dobę (4-krotność MRHD), przy czym najwyższa dawka wiązała się z niewielkim zmniejszeniem masy płodu i marginalnym wzrostem nieprawidłowości szkieletowych bez wpływu na śmiertelność zarodków.
badanie przedkliniczne, działanie niepożądane, ekspozycja na lek, enzymy wątrobowe, genotoksyczność, laktacja, lewetyracetam, maksymalna zalecana dawka, nacieczenie tłuszczowe, nieprawidłowość szkieletowa, nieprawidłowość układu krążenia, NOAEL, płodność, potencjał rakotwórczy, praktyka kliniczna, przerost wątroby, przerost zrazika wątrobowego, przeżywalność, rozwój okołoporodowy, rozwój zarodkowo-płodowy, śmiertelność zarodków, substancja czynna, toksyczność, wada rozwojowa, zmiana wątrobowa - Leksykon chorób i schorzeń
Guzy desmoidowe – Zapobieganie i profilaktyka
Guzy desmoidowe to zmiany tkanki łącznej powstające na skutek mutacji genetycznych, charakteryzujące się miejscowym, inwazyjnym wzrostem bez zdolności do przerzutów. Kluczowym wyzwaniem klinicznym jest profilaktyka, zwłaszcza u pacjentów z rodzinną polipowatością gruczolakowatą (FAP). Czynniki ryzyka dzieli się na niemodyfikowalne (lokalizacja mutacji genu APC, wywiad rodzinny, płeć żeńska, pozajelitowe manifestacje FAP) oraz modyfikowalne, głównie związane z procedurami chirurgicznymi, zwłaszcza kolektomią i proktokolektomią. Większość guzów rozwija się w ciągu 2-3 lat po zabiegu w obrębie jamy brzusznej, co podkreśla znaczenie wczesnej oceny ryzyka i odpowiedniego planowania leczenia.
badanie molekularne, guz desmoidowy, kolektomia, kolektomia profilaktyczna, leczenie farmakologiczne, manifestacja kliniczna, mutacja genetyczna, mutacja genu APC, nowotwór złośliwy, ocena histologiczna, proktokolektomia, przeżywalność, rodzinna polipowatość gruczolakowata, selektywny modulator receptora estrogenowego, technika małoinwazyjna, terapia medyczna, tkanka łączna, uraz chirurgiczny, usunięcie chirurgiczne, wywiad rodzinny, zabieg operacyjny, zespół Gardnera, zespolenie krętniczo-odbytnicze, zmiana prekursorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Escitalopram Aurovitas 20 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne escytalopramu wykazały, że pomimo braku pełnego zestawu konwencjonalnych badań, profil toksykologiczny i farmakokinetyczny escytalopramu jest zbliżony do cytalopramu, co pozwala na ekstrapolację danych. Zarówno escytalopram, jak i cytalopram wykazywały toksyczne działanie na mięsień sercowy u szczurów, prowadząc do zastoinowej niewydolności serca po wielotygodniowym podawaniu dawek o działaniu ogólnoustrojowo toksycznym. Kardiotoksyczność była silniej skorelowana z maksymalnymi stężeniami leku w osoczu niż z AUC. Maksymalne stężenia bez działań niepożądanych były 8-krotnie wyższe niż stężenia kliniczne, natomiast AUC escytalopramu wynosiło 3-4 razy, a cytalopramu 6-7 razy więcej niż ekspozycja kliniczna. Mechanizm kardiotoksyczności prawdopodobnie wiąże się z wpływem na aminy biogenne i niedokrwieniem mięśnia sercowego, jednak nie jest w pełni poznany. Dane kliniczne nie potwierdzają występowania tych efektów u ludzi.
aminy biogenne, AUC, badania toksykologiczne, cytalopram, embriotoksyczność, escytalopram, fosfolipidoza, fosfolipidy, kardiotoksyczność, naczynia wieńcowe, niedokrwienie mięśnia sercowego, nieprawidłowe nasienie, przeżywalność, S-enancjomer, stężenie leku w osoczu, toksyczność rozwojowa, zaburzenia płodności, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Egoropal 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa palmitynianu paliperydonu, substancji czynnej leku Egoropal, wykazały, że po wielokrotnym podaniu domięśniowym u szczurów i psów dominowały efekty farmakologiczne, takie jak sedacja oraz zmiany związane z działaniem prolaktyny na gruczoły sutkowe i narządy płciowe. W miejscu iniekcji obserwowano reakcje zapalne i sporadyczne ropnie. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów, przy dawkach do 160 mg/kg mc./dobę (4,1-krotność ekspozycji u ludzi przy dawce 150 mg), nie stwierdzono embriotoksyczności ani wad rozwojowych, choć doustne podawanie rysperydonu (prekursora paliperydonu) negatywnie wpływało na masę urodzeniową i przeżywalność potomstwa. Zarówno palmitynian paliperydonu, jak i paliperydon nie wykazywały działania genotoksycznego.
antagonista dopaminy, antagonizm receptorów D2, działanie genotoksyczne, embriotoksyczność, gruczolak gruczołu sutkowego, gruczolak przysadki mózgowej, gruczolak trzustki, gruczolakorak gruczołu sutkowego, hiperprolaktynemia, masa urodzeniowa, nowotwór złośliwy gruczołu sutkowego, paliperydon, palmitynian paliperydonu, podanie domięśniowe, podanie doustne, potencjał rakotwórczy, prolaktyna, przeżywalność, reakcja zapalna, ropień, rysperydon, sedacja, toksyczność leku, wada rozwojowa - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba creutzfeldta-jakoba – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Choroba Creutzfeldta-Jakoba (CJD) to prionowa encefalopatia charakteryzująca się szybkim postępem otępienia i zróżnicowanym rokowaniem. Mediana przeżycia w sporadycznej postaci (sCJD) wynosi około 24 dni (zakres 0-1633 dni), przy czym 77% pacjentów umiera w ciągu 100 dni od diagnozy. Wariant vCJD cechuje się dłuższym czasem przeżycia, średnio 13-14 miesięcy, z większością pacjentów żyjących od roku do dwóch lat od pojawienia się objawów. CJD pozostaje chorobą nieuleczalną i zawsze śmiertelną. Kluczowymi czynnikami prognostycznymi w sCJD są genotyp kodonu 129 genu PRNP, gdzie homozygotyczność metioninowa (MM) wiąże się z 6,65-krotnie wyższym ryzykiem śmierci w ciągu 30 dni w porównaniu do heterozygot (MV), dane kliniczne oraz zmiany w badaniach neuroobrazowych. Modele prognostyczne oparte na tych danych wykazują wysoką skuteczność, z AUC dla przeżycia wynoszącym 0,94 (10 dni), 0,92 (30 dni) i 0,91 (100 dni), a dla eskalacji opieki odpowiednio 0,87, 0,87 i 0,95.
badanie neurologiczne, badanie neuroobrazowe, białko S100B, białko tau, biomarker krwi, choroba Creutzfeldta-Jakoba, choroba prionowa, faza przedobjawowa, ilorazu szans, krzywa ROC, marker biologiczny, model prognostyczny, neurofilament, otępienie, płyn mózgowo-rdzeniowy, progresja choroby, przeżywalność, wariant choroby Creutzfeldta-Jakoba - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cezarius 1000 mg
Lewetyracetam, substancja czynna leku CEZARIUS, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach przedklinicznych obejmujących farmakologię bezpieczeństwa, genotoksyczność oraz potencjał rakotwórczy, bez istotnego ryzyka dla ludzi. W badaniach na gryzoniach zaobserwowano adaptacyjne zmiany w wątrobie (zwiększenie masy wątroby, przerost środkowej części zrazika, nacieczenie tłuszczowe, podwyższenie enzymów wątrobowych), które nie występowały w badaniach klinicznych. Nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność i reprodukcję szczurów przy dawkach do 1800 mg/kg mc./dobę (6-krotność MRHD w przeliczeniu na mg/m²). W badaniach rozwoju zarodkowo-płodowego u szczurów dawka NOAEL dla samic wyniosła 3600 mg/kg mc./dobę (12x MRHD), a dla płodów 1200 mg/kg mc./dobę (4x MRHD), przy czym najwyższa dawka wiązała się z niewielkim zmniejszeniem masy płodu i marginalnym wzrostem nieprawidłowości szkieletowych, bez wpływu na śmiertelność zarodków.
badanie przedkliniczne, Cezarius, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, karmienie mlekiem matki, lewetyracetam, maksymalna zalecana dawka, nacieczenie tłuszczowe, nieprawidłowości szkieletowe, nieprawidłowości układu krążenia, NOAEL, płodność, potencjał rakotwórczy, przerost zrazika, przeżywalność, rozwój okołoporodowy, rozwój zarodkowo-płodowy, śmiertelność zarodków, toksyczność ciążowa, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lepsitam 1000 mg
Przedkliniczne badania lewetyracetamu wykazały brak istotnych zagrożeń toksykologicznych przy ekspozycjach odpowiadających i przekraczających kliniczne dawki stosowane u ludzi. W badaniach na szczurach i myszach zaobserwowano adaptacyjne zmiany w wątrobie, takie jak zwiększenie masy wątroby, przerost środkowej części zrazika, nacieczenie tłuszczowe oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych w osoczu, które nie wystąpiły w badaniach klinicznych. Badania reprodukcyjne nie wykazały negatywnego wpływu na płodność i rozrodczość przy dawkach do 1800 mg/kg mc./dobę (6-krotność MRHD). W rozwoju zarodkowo-płodowym u szczurów NOAEL dla samic wynosił 3600 mg/kg mc./dobę (12-krotność MRHD), a dla płodów 1200 mg/kg mc./dobę (4-krotność MRHD), przy czym najwyższa dawka wiązała się jedynie z marginalnym zmniejszeniem masy płodu i nieznacznymi zmianami szkieletowymi. U królików dawka 1800 mg/kg mc./dobę wywołała toksyczność u samic oraz zmniejszenie masy płodów i zwiększoną częstość wad układu krążenia i szkieletu, przy czym NOAEL dla samic wynosił <200 mg/kg mc./dobę, a dla płodów 200 mg/kg mc./dobę (odpowiednio <1x i 1x MRHD).
działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, genotoksyczność, Lepsitam, lewetyracetam, maksymalna zalecana dawka, MRHD, nacieczenie tłuszczowe, nieprawidłowości szkieletowe, nieprawidłowości układu krążenia, NOAEL, płodność i rozrodczość, przerost zrazika, przeżywalność, rakotwórczość, rozwój okołoporodowy, rozwój zarodkowo-płodowy, śmiertelność zarodków, substancja czynna, toksyczność ciążowa, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Escitalopram Grindeks 20 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne escytalopramu, oparte na danych z badań na szczurach oraz porównaniach z cytalopramem, wykazały potencjalną kardiotoksyczność manifestującą się zastoinową niewydolnością serca przy ekspozycjach przekraczających 8-krotnie maksymalne stężenia osiągane klinicznie (maksymalne stężenia w osoczu). Wartość AUC dla escytalopramu była 3-4 razy wyższa niż w warunkach klinicznych, a dla cytalopramu 6-7 razy wyższa. Mechanizm kardiotoksyczności wiąże się prawdopodobnie z nasilonym wpływem na aminy biogenne i wtórnymi zmianami hemodynamicznymi, jednak nie potwierdzono klinicznego znaczenia tych efektów. Długotrwałe podawanie leku powodowało fosfolipidozę w płucach, najądrzach i wątrobie, która ustępowała po zakończeniu terapii, a jej kliniczne znaczenie pozostaje nieustalone.
amfifilne kationy, aminy biogenne, badanie przedkliniczne, cytalopram, działanie embriotoksyczne, escytalopram, fosfolipidoza, fosfolipidy, kardiotoksyczność, niedokrwienie, nieprawidłowe nasienie, opóźnione kostnienie, przepływ wieńcowy, przeżywalność, toksyczność rozwojowa, wada rozwojowa, wskaźnik płodności, zastoinowa niewydolność serca, zmiany hemodynamiczne, zmniejszona masa płodu - Leksykon chorób i schorzeń
Nowotwór – Epidemiologia
Epidemiologia nowotworów zajmuje się analizą rozkładu i czynników ryzyka nowotworów w populacjach, co jest kluczowe dla kontroli zdrowia publicznego. W USA nowotwory stanowią drugą przyczynę zgonów, odpowiadając za 25% zgonów w 2008 roku, z rakiem płuc jako najczęstszą przyczyną (30%). Najczęściej diagnozowanymi nowotworami były rak prostaty u mężczyzn i rak piersi u kobiet (po około 25% nowych przypadków). Przewiduje się, że w 2025 roku w USA zostanie zdiagnozowanych 84 870 nowych przypadków raka pęcherza moczowego, z 17 420 zgonami. W krajach uprzemysłowionych 90% nowotworów pęcherza to raki urotelialne. Nadzór epidemiologiczny, realizowany m.in. przez programy SEER i NPCR, umożliwia systematyczne gromadzenie i analizę danych o zapadalności, leczeniu i przeżywalności, co pozwala na monitorowanie trendów, ocenę skuteczności interwencji oraz identyfikację nierówności zdrowotnych. Rejestry nowotworów, takie jak Cancer Surveillance System i Los Angeles County Cancer Surveillance Program, dostarczają wysokiej jakości danych, z zachowaniem standardów kompletności powyżej 98% dla złośliwych guzów pierwotnych.
badanie genetyczne, badanie przesiewowe, chemioterapia, czerniak, czynnik rakotwórczy, czynnik zakaźny, elektroniczna karta zdrowia, etiologia nowotworu, guz pierwotny, lata życia skorygowane o niepełnosprawność, nadzór aktywny, nadzór epidemiologiczny, nowotwór, nowotwór skóry, poradnictwo genetyczne, promieniowanie ultrafioletowe, przeżywalność, radioterapia, rak pęcherza moczowego, rak piersi, rak płuc, rak prostaty, rak urotelialny, rejestr nowotworów, śmiertelność, stopień zaawansowania choroby, sztuczna inteligencja, uczenie maszynowe, wczesne wykrywanie, wskaźnik masy ciała - Leksykon chorób i schorzeń
Stwardnienie zanikowe boczne – Epidemiologia
Stwardnienie zanikowe boczne (ALS) to postępująca, śmiertelna choroba neurodegeneracyjna charakteryzująca się utratą neuronów ruchowych w ośrodkowym układzie nerwowym. Epidemiologia ALS wskazuje na zachorowalność na poziomie 1-2,6 przypadków na 100 000 osobo-lat oraz chorobowość 4-6 przypadków na 100 000 osób, z wyższymi wskaźnikami w Europie (2,1-3,8/100 000 osobo-lat) i niższymi w Azji (0,6-1,2/100 000 osobo-lat). W USA chorobowość wynosi 5,0-5,2/100 000 osób, a w 2015 roku zdiagnozowano tam 16 583 pacjentów. Średni wiek zachorowania to 51-66 lat, z przewagą mężczyzn (stosunek mężczyzn do kobiet 1:1 do 2:1). Sporadyczne ALS stanowi 90-95% przypadków, a rodzinne 5-10%. Przeżywalność po diagnozie wynosi średnio 24-50 miesięcy, a około 10% pacjentów żyje ponad 10 lat. Wzrost liczby przypadków ALS prognozuje się na 69% do 2040 roku, głównie z powodu starzenia się populacji.
choroba Alzheimera, choroba Lou Gehriga, choroba nerwowo-mięśniowa, choroba neurodegeneracyjna, choroba Parkinsona, chorobowość, dysfagia, jakość życia związana ze zdrowiem, kora mózgowa, neuron ruchowy, opóźnienie diagnostyczne, osłabienie kończyn, osobolata, pień mózgu, początek opuszkowy, przeżywalność, rdzeń kręgowy, starzenie się populacji, stwardnienie zanikowe boczne, wizualna skala analogowa, zachorowalność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sumilar HCT 5 mg + 5 mg + 12,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Sumilar HCT, zawierającego ramipryl, amlodypinę i hydrochlorotiazyd, wykazały, że ramipryl nie wykazuje właściwości teratogennych ani negatywnego wpływu na płodność u szczurów, królików i małp. Jednakże podawanie ramiprylu w wysokich dawkach (≥50 mg/kg mc./dobę) w okresie ciąży i laktacji powodowało trwałe uszkodzenia nerek potomstwa, manifestujące się poszerzeniem miedniczek nerkowych. Amlodypina w bardzo wysokich dawkach (około 50-krotnie przekraczających maksymalne dawki terapeutyczne) indukowała opóźnienie i wydłużenie porodu oraz zmniejszoną przeżywalność młodych, natomiast w dawkach terapeutycznych nie stwierdzono takich efektów. Badania płodności u szczurów wykazały brak negatywnego wpływu amlodypiny do 10 mg/kg mc./dobę (8-krotnie więcej niż dawka maksymalna u ludzi), choć długotrwałe stosowanie amlodypiny w dawkach terapeutycznych u samców wiązało się z obniżeniem stężenia hormonów płciowych i pogorszeniem parametrów nasienia.
dawka terapeutyczna, działanie teratogenne, gęstość nasienia, hormon folikulotropowy, komórka Sertoliego, miedniczka nerkowa, nefrotoksyczność, opóźniony poród, płodność, przedawkowanie, przeżywalność, spermatyda, testosteron, toksyczność, toksyczność ramiprylu, uszkodzenie nerek, zaburzenia płodności, zdolność rozrodcza - Leksykon chorób i schorzeń
Rak jelita cienkiego – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie w raku jelita cienkiego jest wieloczynnikowe i zależy przede wszystkim od stadium zaawansowania nowotworu, typu histologicznego, lokalizacji guza, możliwości całkowitego usunięcia chirurgicznego oraz obecności przerzutów, zwłaszcza do wątroby. 5-letnia przeżywalność netto wynosi około 54% (dane kanadyjskie) i 53% (dane angielskie), przy czym wczesne stadia (I-III) cechują się przeżywalnością odpowiednio 79%, 58% i 38%. Typy histologiczne różnią się rokowaniem: guzy neuroendokrynne (NETs) mają najlepsze prognozy (5-letnie przeżycie do 95% w stadium wczesnym), a gruczolakoraki najgorsze (5-letnie przeżycie spada do 4% w zaawansowanych stadiach). Usunięcie ≥8 węzłów chłonnych podczas resekcji wiąże się z lepszym rokowaniem, natomiast obecność przerzutów do wątroby znacząco pogarsza przeżycie. Czynniki molekularne, takie jak wysoki tumor mutational burden (TMB ≥10 mutacji/Mb) korelują z lepszym przeżyciem, natomiast mutacje SMAD4 i sprawna naprawa niesparowanych zasad (pMMR) są związane z gorszym rokowaniem i wyższym ryzykiem nawrotów.
chłoniak grudkowy, czynnik prognostyczny, GIST, gruczolakorak, guz karcinoidalny, guz neuroendokrynny, inwazja naczyń limfatycznych, inwazja okołonerwowa, lek ukierunkowany molekularnie, lokalizacja guza, mięsak tkanek miękkich, mutacja SMAD4, nawrót otrzewnowy, niedobór naprawy niesparowanych zasad, obciążenie mutacyjne guza, przerzuty do wątroby, przerzuty do węzłów chłonnych, przerzuty odległe, przeżycie całkowite, przeżycie swoiste dla choroby, przeżycie wolne od nawrotu, przeżywalność, przeżywalność 5-letnia, rak jelita cienkiego, resekcja guza, stadium zaawansowania, stopień histologiczny, typ histologiczny, zróżnicowanie histologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Asolfena 5 mg
Ocena bezpieczeństwa bursztynianu solifenacyny w warunkach przedklinicznych obejmowała szeroki zakres badań, w tym farmakologię, toksyczność po podaniu wielokrotnym, wpływ na płodność, rozwój zarodkowo-płodowy oraz potencjał genotoksyczny i rakotwórczy. Wyniki nie wskazują na szczególne ryzyko dla populacji ludzkiej. Jednak w badaniach na modelu mysim wykazano istotne, dawko-zależne efekty niekorzystne w okresie prenatalnym i postnatalnym, takie jak obniżenie przeżywalności potomstwa, zmniejszenie masy ciała oraz opóźnienia w rozwoju fizycznym. Podawanie solifenacyny samicom myszy w okresie laktacji skutkowało tymi zaburzeniami, co wskazuje na potencjalne ryzyko dla rozwoju młodych osobników.
badanie farmakologiczne, badanie toksyczności, bursztynian solifenacyny, działanie farmakologiczne, ekspozycja osoczowa, farmakokinetyka, laktacja, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, przeżywalność, rozwój prenatalny i postnatalny, rozwój zarodkowo-płodowy, solifenacyna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, zaburzenie rozwojowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vetira 250 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa lewetyracetamu, substancji czynnej produktu Vetira, wykazała brak istotnego ryzyka toksycznego dla ludzi w standardowych badaniach farmakologicznych, genotoksyczności i rakotwórczości. W modelach zwierzęcych zaobserwowano adaptacyjne zmiany w wątrobie, takie jak zwiększenie masy wątroby, przerost środkowej części zrazika, nacieczenie tłuszczowe oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych, szczególnie u szczurów i w mniejszym stopniu u myszy. Nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność i zdolności reprodukcyjne szczurów przy dawkach do 1800 mg/kg mc./dobę (6-krotność MRHD w przeliczeniu na mg/m²). Badania rozwoju zarodkowo-płodowego wykazały, że dawka NOAEL dla ciężarnych szczurów wynosiła 3600 mg/kg mc./dobę (12-krotność MRHD), a dla płodów 1200 mg/kg mc./dobę, przy czym najwyższa dawka wiązała się z niewielkim zmniejszeniem masy płodu i marginalnym wzrostem częstości zmian szkieletowych, bez wpływu na śmiertelność zarodków i częstość wad rozwojowych.
dawka NOAEL, enzymy wątrobowe, genotoksyczność, hepatotoksyczność, lewetyracetam, nacieczenie tłuszczowe, nieprawidłowości szkieletowe, nieprawidłowości układu krążenia, potencjał rakotwórczy, przerost wątroby, przerost zrazika wątrobowego, przeżywalność, rozwój okołoporodowy, rozwój poporodowy, rozwój zarodkowo-płodowy, śmiertelność zarodków, toksyczność ciążowa, Vetira, wady rozwojowe, wpływ na płodność, zdolności reprodukcyjne, zmniejszenie masy płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dermovate 0,5 mg/g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa klobetazolu propionianu, substancji czynnej preparatu Dermovate, nie wykazały mutagennego potencjału w testach genotoksyczności in vitro na komórkach bakteryjnych. Brak jest jednak długoterminowych badań karcinogenności na modelach zwierzęcych, co pozostawia niepewność co do ryzyka rozwoju nowotworów przy przewlekłym stosowaniu. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach podawanie podskórne w dawkach od 6,25 do 50 mcg/kg m.c./dobę wykazało, że dawki poniżej 50 mcg/kg m.c./dobę nie wpływały negatywnie na krycie, natomiast najwyższa dawka 50 mcg/kg m.c./dobę powodowała wyraźne zmniejszenie płodności.
badanie karcinogenności, badanie przedkliniczne, Dermovate, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt teratogenny, genotoksyczność, klobetazol propionian, opóźnienie rozwoju, płodność, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, przeżywalność, rakotwórczość, rozszczep wargi i podniebienia, silny kortykosteroid, uszkodzenie materiału genetycznego, wada rozwojowa, wewnątrzmaciczne opóźnienie wzrostu, zdolność reprodukcyjna