mięsak kości
Mięsak kości (osteosarcoma) jest złośliwym nowotworem wywodzącym się z tkanki kostnej. Jest to najczęstszy pierwotny nowotwór złośliwy kości, występujący głównie u dzieci i młodych dorosłych, ze szczytem zachorowań przypadającym na okres skoku wzrostowego.
Klinicznie mięsak kości objawia się przede wszystkim bólem, który początkowo może występować tylko w nocy lub po wysiłku, a z czasem staje się ciągły. Charakterystyczne są również obrzęk tkanek miękkich, ograniczenie ruchomości pobliskiego stawu oraz złamania patologiczne. Najczęstszą lokalizacją jest dalsza część kości udowej, bliższa część kości piszczelowej oraz bliższa część kości ramiennej.
Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (RTG, MRI, tomografię komputerową), które ujawniają charakterystyczne cechy, takie jak naciek kości z przechodzeniem na tkanki miękkie, trójkąt Codmana czy obraz „kości spalonej w słońcu”. Ostateczne rozpoznanie wymaga biopsji i badania histopatologicznego. Ocena stopnia zaawansowania musi uwzględniać badania w kierunku przerzutów, które najczęściej występują w płucach.
Leczenie mięsaka kości jest wielospecjalistyczne i obejmuje chemioterapię neoadjuwantową, resekcję chirurgiczną guza (z zachowaniem kończyny lub amputację) oraz chemioterapię adjuwantową. W niektórych przypadkach stosuje się również radioterapię. Rokowanie zależy od wielu czynników, w tym lokalizacji guza, stopnia złośliwości histologicznej, obecności przerzutów i odpowiedzi na chemioterapię przedoperacyjną.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Mięsak tkanek miękkich – Epidemiologia
Mięsaki tkanek miękkich (MTM) to rzadkie, heterogeniczne nowotwory mezenchymalne, stanowiące mniej niż 1% wszystkich nowotworów złośliwych u dorosłych, z zachorowalnością na poziomie 1,8-5,0/100 000 osób rocznie. W USA prognozuje się na 2025 rok około 13 520 nowych przypadków i 5 420 zgonów, z wyższą zachorowalnością u mężczyzn (3,5/100 000) i szczytem zachorowań w wieku 80-84 lat. MTM obejmują ponad 50 podtypów histologicznych, z najczęstszymi: tłuszczakomięsakiem, mięśniakomięsakiem gładkokomórkowym, mięsakami maziówkowymi, niezróżnicowanym mięsakami pleomorficznymi i włókniakomięsakami. Lokalizacja guza wpływa na wzorce przerzutów – np. przerzuty do płuc dominują w większości MTM, natomiast guzy jamy brzusznej częściej dają przerzuty do wątroby i otrzewnej. Czynniki ryzyka obejmują wcześniejszą radioterapię, zespoły genetyczne (np. Li-Fraumeni, neurofibromatoza typu 1), narażenia zawodowe, przewlekły obrzęk limfatyczny oraz infekcje (HIV, HHV-8).
choroba miejscowo zaawansowana, choroba przerzutowa, margines chirurgiczny, mięsak kości, mięsak maziówkowy, mięsak tkanek miękkich, mięśniakomięsak gładkokomórkowy, napromieniowanie, nawrót miejscowy, neurofibromatoza typu 1, niezróżnicowany mięsak pleomorficzny, nowotwór mezenchymalny, nowotwór osłonek nerwów obwodowych, obrzęk limfatyczny, przerzut do płuc, przerzut do wątroby, przerzut odległy, przerzut pozapłucny, przestrzeń zaotrzewnowa, radioterapia, resekcja mięsaka, rezonans magnetyczny, rtg klatki piersiowej, stwardnienie guzowate, tłuszczakomięsak, tomografia komputerowa, wielodyscyplinarny zespół, włókniakomięsak, zespół Gardnera, zespół genetyczny, zespół Li-Fraumeni, zespół nabłoniaków znamionowych, zespół Wernera - Leksykon chorób i schorzeń
Retinoblastoma – Epidemiologia
Retinoblastoma jest najczęstszym pierwotnym nowotworem wewnątrzgałkowym u dzieci, z częstością występowania około 1 na 15 000-20 000 żywych urodzeń, co przekłada się na około 8 000 nowych przypadków rocznie globalnie. Mediana wieku diagnozy wynosi około 18 miesięcy, z wcześniejszym rozpoznaniem w przypadkach obustronnych i dziedzicznych (około 12 miesięcy) w porównaniu do jednostronnych i sporadycznych (około 24 miesiące). Dziedziczny retinoblastoma stanowi około 45% przypadków, cechuje się mutacją zarodkową genu RB1, obustronnym lub wieloogniskowym charakterem oraz zwiększonym ryzykiem wtórnych nowotworów złośliwych i trilateralnego retinoblastoma. Sporadyczny retinoblastoma (55% przypadków) jest zwykle jednostronny, wynikający z dwóch somatycznych mutacji RB1, z późniejszą medianą wieku wystąpienia (24 miesiące) i bez podwyższonego ryzyka wtórnych nowotworów. Wskaźniki przeżywalności różnią się znacznie między krajami o wysokim dochodzie (>95%) a krajami o niskim i średnim dochodzie (30-60%), gdzie późna diagnoza i ograniczony dostęp do opieki prowadzą do gorszych wyników, często wymagających enukleacji lub skutkujących rozprzestrzenianiem się choroby poza gałkę oczną.
algorytm głębokiego uczenia, badanie dna oka, blaszka sitowa, choroba przerzutowa, czerniak, enukleacja, gen RB1, guz mózgu, guz OUN, guz szyszynki, inwazja naczyniówki, mięsak, mięsak kości, mięsak tkanek miękkich, mozaicyzm, mutacja somatyczna, nowotwór wewnątrzgałkowy, obrazowanie neurologiczne, radioterapia, rezonans magnetyczny całego ciała, rezonans magnetyczny mózgu, wtórny nowotwór złośliwy, zajęcie nerwu wzrokowego, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Adriblastina PFS 2 mg/ml
Adriblastina PFS, zawierająca doksorubicynę chlorowodorek w stężeniu 2 mg/ml, jest lekiem przeciwnowotworowym o szerokim spektrum zastosowań w onkologii dorosłych i pediatrycznej. Wskazania obejmują ostre i przewlekłe białaczki, chłoniaki, szpiczaka mnogiego oraz liczne guzy lite, takie jak rak piersi (w tym leczenie adjuwantowe po resekcji z zajęciem węzłów pachowych), nowotwory układu moczowo-płciowego (rak trzonu macicy, jajnika, gruczołu krokowego, pęcherza moczowego, nienasieniakowy nowotwór jądra), układu pokarmowego (rak żołądka, pierwotny rak wątrobowokomórkowy), a także nowotwory płuca, głowy i szyi oraz tarczycy. W pediatrii stosowana jest w leczeniu mięsaka Ewinga, neuroblastomy, mięsaków prążkowanokomórkowych, guzów Wilmsa oraz mięsaków kości i tkanek miękkich.
białaczka limfoblastyczna, białaczka przewlekła, białaczka szpikowa, chemioterapia indukcyjna, chemioterapia konsolidacyjna, chemioterapia przeciwnowotworowa, chłoniak nieziarniczy, choroba Hodgkina, doksorubicyna chlorowodorek, guz lity, guz Wilmsa, leczenie adjuwantowe, leczenie uzupełniające, mięsak Ewinga, mięsak kości, mięsak prążkowanokomórkowy, mięsak tkanek miękkich, nephroblastoma, nerwiak zarodkowy, neuroblastoma, nowotwór głowy i szyi, nowotwór hematologiczny, nowotwór układu krwiotwórczego, nowotwór złośliwy, ostra białaczka, pierwotny rak wątrobowokomórkowy, rak gruczołu krokowego, rak jajnika, rak pęcherza moczowego, rak piersi, rak płuca, rak trzonu macicy, rak żołądka, rhabdomyosarcoma, szpiczak mnogi, ziarnica złośliwa - Leksykon chorób i schorzeń
Chondrosarcoma – Epidemiologia
Chrzęstniakomięsak (chondrosarcoma) to złośliwy nowotwór kości wywodzący się z tkanki chrzęstnej, stanowiący 20-30% pierwotnych mięsaków kości, z dominującą postacią konwencjonalną (80-90%). Zapadalność wynosi od 1 na 100 000 do 1 na 200 000 osób rocznie, z ASIR 1-3/milion, a w USA około 1/200 000. Najczęściej lokalizuje się w szkielecie osiowym (miednica, żebra, kość biodrowa) oraz bliższej części kości udowej i ramiennej. Średni wiek zachorowania to 51 lat, z przewagą mężczyzn. Podtypy histologiczne różnią się wiekiem występowania i rokowaniem: chrzęstniakomięsak mezenchymalny (2-4%) dotyczy młodszych pacjentów (20-30 lat) i cechuje się wysokim ryzykiem przerzutów, natomiast chrzęstniakomięsak odróżnicowany (10%) ma agresywny przebieg i najgorsze rokowanie. Przerzuty odległe występują u 8-38% pacjentów, głównie do płuc, a przerzuty do węzłów chłonnych są rzadkie (~1,3%). Wskaźnik 5-letniego przeżycia wynosi około 74-75%, zróżnicowany w zależności od stadium: lokalne 91%, regionalne 76%, odległe 17%. Niezależne czynniki prognostyczne to stopień złośliwości, stadium zaawansowania, wiek >75 lat, wielkość guza >20 cm oraz lokalizacja (gorsze rokowanie w miednicy).
atypowy guz chrzęstny, badanie histologiczne, choroba przerzutowa, choroba resztkowa, chrzęstniakomięsak, chrzęstniakomięsak mezenchymalny, chrzęstniakomięsak odróżnicowany, dehydrogenaza izocytrynianowa, gen supresorowy nowotworu, kość ramienna, kość twarzoczaszki, kość udowa, macierz chrzęstna, miednica, mięsak kości, mięsak kościopochodny, nawrót miejscowy, nowotwór kości, przerzut do płuc, przerzut do węzłów chłonnych, przerzut odległy, radiogram klatki piersiowej, resekcja chirurgiczna, stopień zaawansowania guza, szpiczak mnogi, tkanka chrzęstna, tomografia komputerowa klatki piersiowej, wskaźnik przeżycia 5-letniego, współczynnik zapadalności, żebro - Leksykon chorób i schorzeń
Mięsak – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Mięsaki to rzadkie nowotwory złośliwe rozwijające się w tkankach łącznych, stanowiące około 1% wszystkich nowotworów u dorosłych i 20% u dzieci. Wyróżnia się ponad 50 podtypów mięsaków tkanek miękkich i kości, co wymaga indywidualnego, wielodyscyplinarnego podejścia diagnostyczno-terapeutycznego. Kluczową rolę w opiece nad pacjentem pełnią pielęgniarki, które prowadzą kompleksową ocenę stanu pacjenta, zarządzają bólem (stosując m.in. skale VAS, NRS), monitorują ryzyko infekcji, wspierają rehabilitację oraz zapewniają wsparcie psychospołeczne. Opieka obejmuje także edukację pacjenta i rodziny na temat choroby, leczenia (chirurgia, chemioterapia, radioterapia) oraz samoopieki, co jest niezbędne do poprawy wyników leczenia i jakości życia. W trakcie leczenia pielęgniarki monitorują efekty uboczne, takie jak neutropenia, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zmiany skórne po radioterapii oraz wspierają w adaptacji do zmian funkcjonalnych i kosmetycznych po zabiegach chirurgicznych.
badanie fizykalne, chemioterapia, diagnoza pielęgniarska, guz, immunosupresja, immunoterapia, integralność tkanek, marker nowotworowy, mięsak, mięsak kości, mięsak tkanek miękkich, morfologia krwi, naczynie krwionośne, neutropenia, nowotwór złośliwy, odleżyna, PET-CT, powikłanie endokrynologiczne, powikłanie sercowo-naczyniowe, profilaktyka infekcji, przerzut odległy, radioterapia, rana pooperacyjna, resekcja mięsaka, rezonans magnetyczny, terapia celowana, tkanka łączna, tomografia komputerowa, trombocytopenia, układ mięśniowo-szkieletowy, unieruchomienie, zakrzepica żył głębokich, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie płuc, zarządzanie bólem - Leksykon chorób i schorzeń
Rak kości – Epidemiologia
Rak kości stanowi około 0,2% wszystkich nowotworów złośliwych, z zachorowalnością na poziomie około 0,9/100 000 osób rocznie według danych SEER. W 2025 roku w USA przewiduje się 3770 nowych przypadków i 2190 zgonów, ze współczynnikiem śmiertelności około 0,5/100 000 rocznie. Epidemiologia wykazuje dwumodalny rozkład wiekowy zachorowań, z pierwszym szczytem w wieku 10-14 lat (szczególnie osteosarcoma) i drugim po 60. roku życia (często związanym z chorobą Pageta). Rak kości jest nieco częstszy u mężczyzn (stosunek 1,22:1) i wykazuje różnice etniczne w zachorowalności, np. wyższe wskaźniki osteosarcoma u osób rasy czarnej i Latynosów, a mięsak Ewinga u rasy białej. Pięcioletni wskaźnik przeżywalności dla wszystkich nowotworów kości wynosi około 67,9%, z różnicami w zależności od typu histologicznego: osteosarcoma 58-68%, chondrosarcoma 71-81%, mięsak Ewinga 43-70%. Czynniki złego rokowania to m.in. starszy wiek, płeć męska, lokalizacja guza w kościach miednicy i kręgosłupa oraz obecność przerzutów, które obniżają przeżywalność do 20-30%.
biopsja kości, chondrosarcoma, chordoma, choroba Olliera, choroba Pageta, choroba przerzutowa, chrzęstniakomięsak, dysplazja włóknista, dziedziczny retinoblastoma, guz kości, kość piszczelowa, kość ramieniowa, kość udowa, krążąca komórka nowotworowa, lek alkilujący, mediana wieku, mięsak Ewinga, mięsak kości, morfologia krwi, mutacja TP53, nowotwór złośliwy, osteosarcoma, PET-CT, płytka wzrostu, przerzut do płuc, przeżywalność, radioterapia, rak kości, struniak, tomografia komputerowa, wskaźnik standaryzowany, zespół Li-Fraumeni, zespół Maffucciego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Methotrexat-Ebewe 10 mg/ml
Methotrexat-Ebewe w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 10 mg/ml jest lekiem z wyboru w terapii wielu nowotworów złośliwych, takich jak ostra białaczka limfoblastyczna (ALL), nieziarniczy chłoniak złośliwy (NHL), rak piersi, rak jądra, rak jajnika, nowotwory głowy i szyi, drobnokomórkowy rak płuc, nabłoniak kosmówkowy złośliwy oraz mięsak kości. Preparat stosowany jest zarówno w monoterapii, jak i w schematach skojarzonych, a dawkowanie dostosowuje się do wskazań klinicznych, wieku pacjenta i jego stanu ogólnego. Dostępne są fiolki o pojemności 1 ml (10 mg metotreksatu) oraz 5 ml (50 mg metotreksatu). Warto zwrócić uwagę, że 1 ml roztworu zawiera około 3,74 mg sodu, co może mieć znaczenie u pacjentów wymagających restrykcji sodu w diecie.
białaczka oponowa, chemioterapia skojarzona, choroba rozrostowa układu krwiotwórczego, cytostatyk, drobnokomórkowy rak płuc, działania niepożądane, fototerapia, leczenie immunosupresyjne, metotreksat, mięsak kości, nabłoniak kosmówkowy złośliwy, nieziarniczy chłoniak złośliwy, nowotwór głowy i szyi, nowotwór trofoblastu, nowotwór złośliwy, ostra białaczka limfoblastyczna, profil bezpieczeństwa, profil farmakologiczny, protokół leczenia, przeciwwskazania do terapii, rak jądra, rak jajnika, rak piersi, roztwór do wstrzykiwań, schemat terapeutyczny, terapia konwencjonalna, wysoka dawka, zajęcie ośrodkowego układu nerwowego - Leksykon chorób i schorzeń
Retinoblastoma – Etiologia i przyczyny
Retinoblastoma to najczęstszy pierwotny złośliwy nowotwór wewnątrzgałkowy u dzieci, diagnozowany głównie przed 3 rokiem życia (około 80% przypadków). Etiologia choroby opiera się na mutacjach w genie supresorowym RB1 (chromosom 13q14), który koduje białko pRB – kluczowy regulator cyklu komórkowego. Patogeneza retinoblastoma jest zgodna z teorią „dwóch uderzeń” Knudsona: w formie dziedzicznej (40-45% przypadków) pierwszy defekt jest mutacją germinalną, a drugi somatyczną inaktywacją drugiego allelu RB1, co prowadzi do obustronnych lub wieloogniskowych guzów, diagnozowanych średnio w wieku 12 miesięcy. Forma sporadyczna (55-60%) charakteryzuje się mutacjami somatycznymi w obu allelach RB1, zwykle jednostronnym guzem i diagnozą około 24 miesiąca życia. Niewielki odsetek (2-3%) przypadków jest związany z amplifikacją onkogenu MYCN, cechującą się agresywnym przebiegiem i występowaniem u dzieci poniżej 6 miesiąca życia.
autosomalny dominujący, białko retinoblastoma, cykl komórkowy, czerniak, kwas foliowy, mięsak kości, mięsak tkanek miękkich, mutacja linii germinalnej, mutacja somatyczna, mutacja zarodkowa, niestabilność genomowa, nowotwór złośliwy, patogeneza choroby, radioterapia, sekwencjonowanie nowej generacji, szyszynka mózgu, wtórny nowotwór - Leksykon substancji czynnych
Metotreksat – Wskazania do stosowania
Metotreksat jest lekiem o szerokim spektrum zastosowań klinicznych, szczególnie w reumatologii, dermatologii oraz onkologii. W reumatologii stosowany jest głównie w leczeniu aktywnego reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS), młodzieńczego idiopatycznego zapalenia stawów (MIZS) oraz łuszczycowego zapalenia stawów, z preparatami takimi jak Ebetrexat, Methofill i Trexan Neo. W dermatologii metotreksat jest wskazany w ciężkich, opornych na leczenie postaciach łuszczycy, w tym łuszczycy plackowatej, gdzie stosuje się preparaty Methofill, Methotreksat-Ebewe i Trexan Neo. W onkologii metotreksat znajduje zastosowanie w leczeniu ostrych białaczek limfoblastycznych (ALL) u pacjentów od 3 roku życia, chłoniaków nieziarniczych, mięsaków kości, nowotworów głowy i szyi, raka piersi, nowotworów układu rozrodczego, drobnokomórkowego raka płuc, chorób trofoblastycznych oraz zaawansowanego raka pęcherza moczowego. Preparaty dostępne są w formie tabletek (2,5 mg, 5 mg, 10 mg), roztworów do wstrzykiwań (10 mg/ml, 20 mg/ml) oraz koncentratów do infuzji (100 mg/ml), co pozwala na dostosowanie terapii do wskazań klinicznych i stanu pacjenta.
chemioterapia, chłoniak nieziarniczy, choroba trofoblastyczna, drobnokomórkowy rak płuc, fotochemioterapia, fototerapia, funkcja nerek, funkcja wątroby, kostniakomięsak, leczenie podtrzymujące, łuszczyca plackowata, łuszczyca pospolita, łuszczycowe zapalenie stawów, metotreksat, mięsak kości, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, nabłoniak kosmówkowy złośliwy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nowotwór głowy i szyi, ostra białaczka limfoblastyczna, parametr hematologiczny, rak jądra, rak jajnika, rak pęcherza moczowego, rak piersi, retinoid, reumatoidalne zapalenie stawów - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Methotrexat-Ebewe 100 mg/ml
Methotrexat-Ebewe w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji o stężeniu 100 mg/ml jest lekiem przeciwnowotworowym i immunosupresyjnym, stosowanym w terapii licznych nowotworów złośliwych, takich jak ostra białaczka limfoblastyczna (ALL), nieziarniczy chłoniak złośliwy (NHL), rak piersi, rak jądra, rak jajnika, nowotwory głowy i szyi, drobnokomórkowy rak płuc, nabłoniak kosmówkowy złośliwy oraz mięsaki kości. Preparat dostępny jest w fiolkach o pojemnościach 5 ml, 10 ml i 50 ml, co odpowiada dawkom 500 mg, 1000 mg oraz 5000 mg substancji czynnej. W ALL metotreksat pełni kluczową rolę w protokołach indukcyjnych, konsolidacyjnych i podtrzymujących, w tym w leczeniu zajęcia ośrodkowego układu nerwowego, także drogą dokanałową. W pozostałych nowotworach lek jest stosowany zarówno w monoterapii, jak i w schematach wielolekowych, dostosowanych do specyfiki choroby.
białaczka oponowa, chemioterapia przeciwnowotworowa, cytostatyk, drobnokomórkowy rak płuc, fototerapia, lek immunosupresyjny, lek przeciwnowotworowy, łuszczyca oporna na leczenie, metotreksat, mięsak kości, nabłoniak kosmówkowy złośliwy, nieziarniczy chłoniak złośliwy, nowotwór trofoblastu, nowotwory głowy i szyi, ostra białaczka limfoblastyczna, rak jądra, rak jajnika, rak piersi, rak płaskonabłonkowy, terapia indukcyjna, terapia konsolidacyjna, terapia podtrzymująca, zajęcie ośrodkowego układu nerwowego - Leksykon chorób i schorzeń
Chondrosarcoma – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Chondrosarcoma, stanowiący 10-15% pierwotnych nowotworów kości, to złośliwy guz tkanki chrzęstnej charakteryzujący się produkcją nieprawidłowej macierzy chrzęstnej. Rokowanie zależy głównie od stopnia histologicznego, lokalizacji, wielkości guza oraz stadium zaawansowania. Pięcioletnia przeżywalność wynosi ogólnie 79%, zróżnicowana w zależności od stadium: 91% dla choroby miejscowej, 76% dla regionalnej i 17% dla choroby z przerzutami. Stopień histologiczny jest kluczowym czynnikiem prognostycznym – dla stopnia I przeżywalność 5-letnia wynosi 90-95%, dla stopnia II 74-81%, a dla stopnia III tylko 29-31%. Lokalizacja w kręgosłupie i miednicy wiąże się z dwukrotnie gorszym rokowaniem (RR=2) w porównaniu do kończyn, a guzy >10 cm korelują z gorszym przeżyciem. W przypadku zdedyferencjonowanego chondrosarcoma (DCCS) kończyn, wielkość >8 cm oraz złamanie patologiczne są niezależnymi negatywnymi czynnikami prognostycznymi. Przerzuty znacząco pogarszają medianę całkowitego przeżycia (OS) do 14,0 ± 2,5 miesięcy, a 5-letnie przeżycie spada do 28,4%.
algorytm uczenia maszynowego, biomarker prognostyczny, chemioterapia i radioterapia, chondrosarcoma, choroba nawrotowa, clear cell chondrosarcoma, doksorubicyna, enchondroma, macierz chrzęstna, margines chirurgiczny, mezenchymalny chondrosarcoma, mięsak kości, mutacja IDH, mutacja TP53, nawrót miejscowy, pierwotny nowotwór kości, przerzut do płuc, przerzut odległy, przeżycie wolne od progresji, resekcja chirurgiczna, stopień złośliwości histologicznej, wskaźnik przeżywalności, XGBoost, złamanie patologiczne - Leksykon substancji czynnych
Doksorubicyna – Wskazania do stosowania
Doksorubicyna chlorowodorek, antracyklinowy lek przeciwnowotworowy, jest szeroko stosowany w terapii licznych nowotworów hematologicznych i litych. W hematologii znajduje zastosowanie m.in. w ostrych białaczkach limfoblastycznej i szpikowej, przewlekłych białaczkach, ziarnicy złośliwej (chorobie Hodgkina), chłoniakach nieziarniczych oraz szpiczaku mnogim, będąc integralnym składnikiem wielolekowych schematów indukujących remisję. W onkologii litych nowotworów doksorubicyna jest stosowana w leczeniu raka piersi (w tym jako terapia uzupełniająca po resekcji z zajęciem węzłów pachowych), nowotworów ginekologicznych, układu moczowo-płciowego, oddechowego, przewodu pokarmowego, głowy i szyi oraz tarczycy. Ponadto, lek jest kluczowy w terapii mięsaków tkanek miękkich i kości, w tym kostniakomięsaka, mięsaków Ewinga i prążkowanokomórkowego, zarówno w leczeniu neoadjuwantowym, jak i adjuwantowym, co poprawia rokowanie pacjentów. W onkologii pediatrycznej doksorubicyna jest stosowana w neuroblastomie, guzie Wilmsa oraz mięsakach prążkowanokomórkowym i Ewinga, będąc częścią standardowych protokołów wielolekowych.
Doksorubicyna dostępna jest w postaci roztworu do wstrzykiwań lub koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji o stężeniu 2 mg/ml, w fiolkach o pojemnościach od 5 ml (10 mg substancji czynnej) do 100 ml (200 mg). Podawanie odbywa się głównie dożylnie, w formie powolnego wstrzyknięcia lub infuzji, a w przypadku raka pęcherza moczowego także dopęcherzowo, co pozwala na wysokie stężenie miejscowe przy ograniczeniu ekspozycji ogólnoustrojowej. Doksorubicyna rzadko stosowana jest w monoterapii, najczęściej w schematach wielolekowych, takich jak ABVD, CHOP czy R-CHOP, wykazując wysoką skuteczność przeciwnowotworową. Jej zastosowanie w terapii uzupełniającej raka piersi oraz w leczeniu neoadjuwantowym i adjuwantowym kostniakomięsaka znacząco poprawia wyniki leczenia i zmniejsza ryzyko nawrotu choroby. Preparaty dostępne na rynku polskim różnią się formą farmaceutyczną i wielkością opakowań, jednak zawierają tę samą substancję czynną w identycznym stężeniu.
antracyklina, białaczka przewlekła, chłoniak nieziarniczy, choroba Hodgkina, doksorubicyna, drobnokomórkowy rak płuca, guz Wilmsa, kostniakomięsak, leczenie adjuwantowe, leczenie neoadjuwantowe, leczenie uzupełniające, mięsak Ewinga, mięsak kości, mięsak prążkowanokomórkowy, mięsak tkanek miękkich, neuroblastoma, nowotwór jądra, nowotwory głowy i szyi, ostra białaczka, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka szpikowa, podanie dopęcherzowe, rak brodawczakowaty tarczycy, rak gruczołu krokowego, rak jajnika, rak pęcherza moczowego, rak pęcherzykowy tarczycy, rak piersi, rak szyjki macicy, rak trzonu macicy, rak trzustki, rak wątrobowokomórkowy, rak żołądka, remisja choroby, schemat ABVD, schemat CHOP, schemat R-CHOP, szpiczak mnogi, terapia skojarzona - Leksykon chorób i schorzeń
Niezróżnicowany mięsak pleomorficzny – Epidemiologia
Niezróżnicowany mięsak pleomorficzny (UPS) to wysoce złośliwy nowotwór tkanek miękkich lub kości, stanowiący około 17,1% wszystkich mięsaków tkanek miękkich. Częstość występowania UPS waha się od 0,06 do 1 na 100 000 osób rocznie, z wyraźną predyspozycją do mężczyzn (stosunek M:K 1,2:1) i wzrostem zachorowań po 60. roku życia. Lokalizacyjnie najczęściej dotyczy kończyn dolnych (50%), zwłaszcza uda, a także kończyn górnych (20%) i głowy oraz szyi (10-15%). Etiologia UPS wiąże się m.in. z wcześniejszą radioterapią (5,2% przypadków), chorobą Pageta oraz wtórną transformacją nowotworową. Genetycznie charakteryzuje się złożonym kariotypem, często z inaktywacją TP53 i zmianami w genach CDKN2A i MDM2. Ze względu na agresywny przebieg, zalecane jest ścisłe monitorowanie pacjentów, z częstotliwością wizyt kontrolnych dostosowaną do stopnia zaawansowania guza (I stopień: co 3-6 miesięcy przez 2 lata, następnie corocznie; II-IV stopień: co 2-6 miesięcy przez 2-3 lata, potem co 6 miesięcy przez kolejne 2 lata, a następnie corocznie). Wznowy miejscowe występują u 19-31% pacjentów, a przerzuty odległe u 31-35%, najczęściej do płuc (90%), kości (8-85%) i węzłów chłonnych (10%).
biomarkery immunologiczne, choroba Pageta, dysplazja włóknista, enchondroma, guz olbrzymiokomórkowy, immunohistochemia, klasyfikacja TNM, markery immunohistochemiczne, martwica kości, mięsak gładkokomórkowy, mięsak kości, mutacja somatyczna, niezróżnicowany mięsak pleomorficzny, nowotwór tkanek miękkich, profilowanie genomowe, przerzuty odległe, przestrzeń zaotrzewnowa, radioterapia, stopień histologiczny, szlak TP53, tłuszczakomięsak, wirus HTLV-1, wznowa miejscowa, zapalenie kości i szpiku