bulimia psychiczna
Bulimia psychiczna (łac. bulimia nervosa) to zaburzenie odżywiania charakteryzujące się nawracającymi epizodami objadania się, po których następują zachowania kompensacyjne mające na celu zapobieżenie przyrostowi masy ciała. Pacjenci w krótkim czasie spożywają duże ilości jedzenia, odczuwając przy tym utratę kontroli nad ilością przyjmowanego pokarmu.
Zachowania kompensacyjne w bulimii obejmują prowokowanie wymiotów, nadużywanie środków przeczyszczających, moczopędnych, głodówki lub nadmierne ćwiczenia fizyczne. Choroba dotyka najczęściej młode kobiety, choć coraz częściej diagnozuje się ją również u mężczyzn. W przeciwieństwie do anoreksji, pacjenci z bulimią zwykle utrzymują prawidłową masę ciała lub mają nieznaczną nadwagę.
Charakterystyczną cechą bulimii jest nadmierna koncentracja na kształcie i masie ciała, która stanowi podstawę samooceny. Zaburzenie to niesie poważne konsekwencje zdrowotne, w tym zaburzenia elektrolitowe, erozję szkliwa zębów, uszkodzenia przełyku, zaburzenia rytmu serca i zaburzenia hormonalne. Skuteczne leczenie bulimii obejmuje psychoterapię (szczególnie poznawczo-behawioralną), farmakoterapię (głównie leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI) oraz edukację żywieniową.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenia lękowe – Patofizjologia i mechanizm
Zaburzenia lękowe, będące najczęstszą grupą zaburzeń psychicznych w społeczeństwach zachodnich, wynikają z dysfunkcji układu limbicznego, zwłaszcza nadaktywności ciała migdałowatego oraz zaburzeń w interakcjach z korą przedczołową. Kluczowymi neuroprzekaźnikami zaangażowanymi w patogenezę są norepinefryna, serotonina, dopamina oraz GABA, przy czym u pacjentów z uogólnionym zaburzeniem lękowym (GAD) obserwuje się zwiększoną aktywność ciała migdałowatego i przyśrodkowej kory przedczołowej (mPFC). Dysregulacja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza (HPA) oraz przewlekły stan zapalny, z podwyższonym poziomem cytokin prozapalnych (np. IL-2) i obniżonym IL-10, dodatkowo nasilają objawy lękowe. Genetyczne predyspozycje, w połączeniu z czynnikami środowiskowymi, takimi jak trauma czy zaniedbanie, wpływają na ryzyko rozwoju zaburzeń, z różną dziedzicznością w zależności od typu zaburzenia (np. 30-40% w PTSD, 40% w zaburzeniu panicznym). Objawy kliniczne obejmują m.in. napady paniki, przewlekłe zamartwianie się, napięcie mięśniowe, zaburzenia snu i funkcji poznawczych, co wynika z zaburzeń równowagi między układem limbicznym a korą przedczołową oraz nadmiernej aktywacji układu współczulnego i autonomicznego.
atak paniki, bulimia psychiczna, ciało migdałowate, czynnik uwalniający kortykotropinę, dysregulacja emocjonalna, fobia społeczna, funkcja wykonawcza, hipokamp, interleukina-10, interleukina-2, katecholo-O-metylotransferaza, kora oczodołowo-czołowa, kora przedczołowa, kortyzol, kwas gamma-aminomasłowy, metyloglioksal, miejsce sinawe, nadużywanie substancji, neuropeptyd Y, neuroprzekaźnik hamujący, neurotransmisja, noradrenalina, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, ośrodkowy układ nerwowy, podwzgórze, przetwarzanie poznawcze, receptor adenozynowy, receptor NMDA, stres oksydacyjny, terapia dialektyczno-behawioralna, układ limbiczny, uogólnione zaburzenie lękowe, wzgórze, zaburzenie lękowe, zaburzenie paniczne, zespół stresu pourazowego - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenia odżywiania – Zapobieganie i profilaktyka
Zaburzenia odżywiania, charakteryzujące się zaburzeniami zachowań żywieniowych i percepcji ciała, stanowią poważne wyzwanie zdrowia publicznego ze względu na wysoką śmiertelność (około 10 200 zgonów rocznie w USA) oraz rosnącą częstość występowania. Profilaktyka tych zaburzeń dzieli się na trzy główne kategorie: uniwersalną (skierowaną do całych populacji), selektywną (do grup ryzyka) oraz wskazującą (do osób z wczesnymi objawami). Najskuteczniejsze programy profilaktyczne, takie jak Body Project, wykorzystują podejście promujące zdrowie, skupiając się na budowaniu poczucia własnej wartości, pozytywnego obrazu ciała oraz stosują techniki dysonansu poznawczego, co pozwala na redukcję ryzyka rozwoju zaburzeń odżywiania nawet o 60% w okresie 3 lat. Interwencje te koncentrują się na modyfikacji czynników ryzyka, takich jak internalizacja ideału szczupłości, niezadowolenie z ciała, presja rówieśnicza oraz na wzmacnianiu czynników ochronnych, w tym wsparcia społecznego i akceptacji różnorodności. Szkoły i środowiska sportowe stanowią kluczowe miejsca wdrażania programów profilaktycznych, które powinny obejmować edukację na temat zdrowia psychicznego, akceptacji ciała oraz promować zdrowe nawyki żywieniowe i aktywność fizyczną.
akceptacja ciała, anoreksja psychiczna, bulimia psychiczna, czynnik ochronny, czynnik ryzyka, depresja, dysonans poznawczy, internalizacja ideału szczupłości, lęk, negatywny afekt, niezadowolenie z ciała, odporność psychiczna, perfekcjonizm, poczucie własnej wartości, pozytywny obraz ciała, profilaktyka selektywna, profilaktyka uniwersalna, profilaktyka wskazująca, triada sportsmenki, uzależnienie od opioidów, zaburzenie odżywiania, zastraszanie, zdrowe odżywianie, zdrowie psychiczne