gadopentetat dimegluminowy
Gadopentetat dimegluminowy to związek kompleksowy gadolinu używany jako środek kontrastowy w badaniach rezonansu magnetycznego (MRI). Stanowi on jeden z pierwszych paramagnetycznych środków kontrastowych dopuszczonych do użytku klinicznego i należy do grupy liniowych, jonowych związków chelatowych gadolinu.
Mechanizm działania gadopentetatu dimegluminowego polega na skróceniu czasu relaksacji T1 i T2 protonów wodoru w tkankach, co prowadzi do zwiększenia intensywności sygnału w obrazowaniu T1-zależnym. Środek ten znajduje zastosowanie w diagnostyce zmian patologicznych w ośrodkowym układzie nerwowym, w tym guzów mózgu, przerzutów, zmian zapalnych i naczyniopochodnych.
Gadopentetat dimegluminowy wydalany jest głównie przez nerki, co ogranicza jego stosowanie u pacjentów z niewydolnością nerek. U takich pacjentów istnieje zwiększone ryzyko rozwoju nerkopochodnego włóknienia układowego (NSF). Z tego powodu obecnie częściej stosuje się nowsze, makrocykliczne środki kontrastowe zawierające gadolin, które charakteryzują się wyższą stabilnością i niższym ryzykiem uwalniania wolnego gadolinu do tkanek.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Fibroza układowa nefrogeniczna – Zapobieganie i profilaktyka
Fibroza układowa nefrogeniczna (NSF) to poważne schorzenie włóknieniowe występujące niemal wyłącznie u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek (eGFR <30 ml/min/1,73 m², AKI, dializowanych) po ekspozycji na środki kontrastowe zawierające gadolin (GBCA) stosowane w MRI. Kluczowa jest profilaktyka, obejmująca identyfikację pacjentów wysokiego ryzyka, systematyczną ocenę funkcji nerek oraz unikanie środków z grupy I (gadodiamid, gadowersetamid, gadopentetat dimegluminowy) u tych pacjentów. Środki makrocykliczne z grupy III (gadobutrol, gadoterydol, kwas gadoterowy) wykazują niższe ryzyko NSF i są preferowane. Zaleca się stosowanie najniższej skutecznej dawki GBCA (≤0,1 mmol/kg masy ciała), unikanie wielokrotnego podawania z odstępem co najmniej 7 dni oraz rozważenie alternatywnych metod obrazowania bez kontrastu. Hemodializa po podaniu GBCA jest wskazana u pacjentów już dializowanych, jednak nie ma dowodów na skuteczność rozpoczynania dializy wyłącznie w celu usunięcia gadolinu u pacjentów niedializowanych.
badanie obrazowe, dializa otrzewnowa, fibroza układowa nefrogeniczna, gadobutrol, gadodiamid, gadopentetat dimegluminowy, gadowersetamid, hemodializa, kwas gadoksetowy, kwas gadoterowy, niewydolność nerek, ostre uszkodzenie nerek, przeszczep wątroby, rezonans magnetyczny, środek kontrastowy zawierający gadolin, stan zapalny, upośledzenie funkcji nerek, uszkodzenie naczyń, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej