zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej
Zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej to szereg nieprawidłowości w metabolizmie wapnia, fosforu oraz regulujących je hormonów (PTH, kalcytonina, witamina D), które mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Homeostaza wapniowo-fosforanowa jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania układu kostnego, nerwowego, mięśniowego oraz sercowo-naczyniowego.
Do najczęstszych zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej należą hiperkalcemia (podwyższone stężenie wapnia we krwi), hipokalcemia (obniżone stężenie wapnia), hiperfosfatemia (podwyższone stężenie fosforanów) oraz hipofosfatemia (obniżone stężenie fosforanów). Zaburzenia te mogą występować jako pierwotne lub wtórne do chorób nerek, przytarczyc, kości oraz chorób ogólnoustrojowych.
Szczególnie istotnym problemem klinicznym jest wtórna nadczynność przytarczyc w przebiegu przewlekłej choroby nerek, prowadząca do osteodystrofii nerkowej. W przebiegu tego zaburzenia dochodzi do hiperfosfatemii, hipokalcemii, niedoboru aktywnej formy witaminy D oraz podwyższonego stężenia PTH, co skutkuje demineralizacją kości i kalcyfikacją tkanek miękkich.
Diagnostyka zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej obejmuje oznaczenie stężenia wapnia całkowitego i zjonizowanego, fosforanów nieorganicznych, PTH, metabolitów witaminy D oraz parametrów czynności nerek. W leczeniu stosuje się suplementację lub ograniczenie wapnia i fosforu w diecie, leki wiążące fosforany w przewodzie pokarmowym, aktywne metabolity witaminy D oraz kalcymimetyki.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vitamin D3 Krka 500 IU
Badania przedkliniczne dotyczące cholekalcyferolu, substancji czynnej produktu Vitamin D3 Krka, wykazały zależność między dawką a toksycznością. Wielokrotne podawanie wysokich dawek (do 100 000 IU/kg masy ciała) u szczurów prowadziło do hiperkalcemii, hiperfosfatemii oraz hiperlipoproteinemii, natomiast dawki rzędu 500 000 IU/kg indukowały zmiany w układzie sercowo-naczyniowym. W badaniach teratogenności u myszy, szczurów i królików stwierdzono wady rozwojowe, takie jak małogłowie, wady serca oraz zaburzenia rozwoju szkieletu, przy dawkach znacznie przekraczających te stosowane u ludzi. Badania genotoksyczności i karcynogenności nie wykazały mutagennego ani rakotwórczego potencjału cholekalcyferolu.
cholekalcyferol, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hiperlipoproteinemia, karcynogenność, małogłowie, podawanie wielokrotne, teratogenność, wada serca, witamina D3, właściwości mutagenne, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej, zaburzenie rozwoju szkieletu, zmiany kardiologiczne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fraxiparine 2850 j.m. a.Xa/0,3 ml
Fraxiparine (nadroparyna wapniowa) jest lekiem przeciwzakrzepowym, którego najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia o różnej lokalizacji, występujące bardzo często (≥1/10), w tym poważne krwiaki rdzeniowe. Rzadko (≥1/10,000 do <1/1000) może powodować małopłytkowość, w tym heparynowo-zależną, oraz trombocytozę, co wymaga monitorowania liczby płytek krwi. Bardzo rzadko (<1/10,000) obserwuje się eozynofilię, reakcje nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy, reakcje skórne, reakcje rzekomo-anafilaktyczne), przemijającą hiperkaliemię związaną z hamowaniem wydzielania aldosteronu, priapizm oraz martwicę skóry w miejscu wstrzyknięcia. Często (≥1/100 do <1/10) występuje przemijające zwiększenie aktywności aminotransferaz, a bardzo często (≥1/10) małe krwiaki i reakcje miejscowe w miejscu podania.
aminotransferaza, ból głowy, eozynofilia, hiperkaliemia, krwiak, krwiak rdzeniowy, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, martwica skóry, mechanizm działania, migrena, nadroparyna wapniowa, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk tkanki miękkiej, pokrzywka, powikłanie krwotoczne, priapizm, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomo-anafilaktyczna, rumień, świąd, trombocytoza, układ krzepnięcia, wysypka, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej, zwapnienie - Leksykon substancji czynnych
Glin wodorotlenek – Przeciwwskazania stosowania
Glinu wodorotlenek, obecny w preparacie Gastal o smaku miętowym w dawce 450 mg na tabletkę (w postaci żelu wysuszonego glinu wodorotlenku z magnezu węglanem), wraz z 300 mg magnezu wodorotlenku, stanowi substancję czynną o określonych przeciwwskazaniach. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na glinu wodorotlenek, magnezu wodorotlenek lub substancje pomocnicze, takie jak laktoza jednowodna (30 mg) i sorbitol (50 mg). Reakcje alergiczne mogą manifestować się wysypką, świądem, obrzękiem czy dusznością. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub dziedziczną nietolerancją fruktozy, u których stosowanie preparatu jest przeciwwskazane.
encefalopatia glinowa, glin wodorotlenek, hipermagnezemia, laktoza jednowodna, magnez węglan, magnez wodorotlenek, miopatia, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, niedokrwistość mikrocytarna, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, osteodystrofia, osteoporoza, reakcja alergiczna, sorbitol, wysypka skórna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej, zaburzenie neurologiczne, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Boncel 25 000 j.m.
Produkt leczniczy Boncel zawiera cholekalcyferol (witaminę D3) w wysokich stężeniach 25 000 IU lub 100 000 IU, co wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu ze względu na ryzyko hiperkalcemii i powikłań z nią związanych. Podczas terapii konieczne jest regularne monitorowanie stężenia wapnia w surowicy i moczu oraz funkcji nerek (stężenie kreatyniny), zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, przyjmujących glikozydy nasercowe lub leki moczopędne. W przypadku przekroczenia norm laboratoryjnych wapnia w surowicy, kalciurii powyżej 7,5 mmol/24 h (300 mg/24 h) lub zaburzeń czynności nerek, zaleca się zmniejszenie dawki lub przerwanie leczenia do czasu normalizacji parametrów.
cholekalcyferol, demineralizacja kości, diuretyk tiazydowy, funkcja nerek, glikozyd nasercowy, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, hiperkalciuria, kalcemia, kalciuria, lek moczopędny, niewydolność nerek, pochodna benzotiadiazyny, sarkoidoza, stężenie kreatyniny, stężenie wapnia w moczu, stężenie wapnia w surowicy, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej, zatrucie witaminą D - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Micalcet 30 mg
Micalcet (cynakalcet) to kalcymimetyk dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 30 mg, 60 mg i 90 mg, stosowany głównie w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc (HPT) u pacjentów ze schyłkową chorobą nerek (ESRD) poddawanych długotrwałej dializie. Lek reguluje homeostazę wapniową, umożliwiając kontrolę zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej. Micalcet jest również wskazany u dzieci powyżej 3 lat z ESRD, gdy standardowa terapia jest nieskuteczna. Może być stosowany w terapii skojarzonej z lekami wiążącymi fosforany i suplementami witaminy D, co pozwala na kompleksowe zarządzanie zaburzeniami metabolicznymi u pacjentów dializowanych.
cynakalcet, hiperkalcemia, homeostaza wapniowa, kalcymimetyk, laktoza jednowodna, Micalcet, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, paratyreoidektomia, pierwotna nadczynność przytarczyc, preparat wiążący fosforany, rak przytarczyc, schyłkowa choroba nerek, stężenie wapnia w surowicy, suplement witaminy D, terapia dializacyjna, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej - Leksykon leków
Przedawkowanie – Zoledronic Acid Accord 4 mg/100 ml
Przedawkowanie kwasu zoledronowego, przekraczające standardową dawkę 4 mg/100 ml, stanowi poważne zagrożenie kliniczne, zwłaszcza przy dawkach sięgających 48 mg (12-krotność dawki terapeutycznej). Kluczowe powikłania obejmują zaburzenia czynności nerek, od wzrostu stężenia kreatyniny do ostrej niewydolności nerek wymagającej dializoterapii, oraz zaburzenia elektrolitowe, w tym hipokalcemię, hipofosfatemię i hipomagnezemię. Objawy te mogą manifestować się m.in. oligurią, tężyczką, parestezjami, drgawkami, zaburzeniami rytmu serca, a także objawami ze strony układu pokarmowego i neurologicznego. Szczególnie niebezpieczne są dawki powyżej 8 mg, które znacząco zwiększają ryzyko hipokalcemii i niewydolności nerek, a dawki powyżej 16 mg mogą wywoływać ciężkie objawy sercowo-naczyniowe i neurologiczne.
bilans płynów, ciśnienie tętnicze, dializoterapia, diureza, drgawki, elektrolity w surowicy krwi, funkcja nerek, glukonian wapnia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipomagnezemia, hipotonia, kwas zoledronowy, leczenie nerkozastępcze, niewydolność nerek, oliguria i anuria, ostra niewydolność nerek, parestezja, przedawkowanie kwasu zoledronowego, skurcz mięśniowy, stężenie kreatyniny i mocznika, stężenie wapnia, tachykardia, tężyczka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie świadomości - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Calcium Polfarmex (o smaku bananowym) 114 mg Ca 2+/5 ml
Calcium Polfarmex, syrop o smaku bananowym zawierający 114 mg jonów wapnia na 5 ml, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań do stosowania. Należą do nich nadwrażliwość na składniki aktywne (wapnia glukonian i wapnia laktobionian) oraz substancje pomocnicze, w tym sacharozę (1,5 g/5 ml), benzoesan sodu (10 mg/5 ml) i glikol propylenowy (8,9 mg/5 ml). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest hiperkalcemia, która może prowadzić do poważnych powikłań takich jak zaburzenia rytmu serca, kalcyfikacja tkanek miękkich i niewydolność nerek. Również hiperkalciuria, zwiększone wydalanie wapnia z moczem, stanowi przeciwwskazanie ze względu na ryzyko nefrolitiazy. Pacjenci z zaawansowaną niewydolnością nerek nie powinni stosować preparatu ze względu na ryzyko hiperkalcemii i kalcyfikacji tkanek.
glikozyd nasercowy, hiperkalcemia, hiperkalciuria, kalcyfikacja tkanek miękkich, kamica nerkowa, kamień nerkowy, kontrola glikemii, nadwrażliwość, nefrolitiaza, niewydolność nerek, reakcja alergiczna, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie wchłaniania węglowodanów - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Vitaminum A + E Synteza 30000 j.m. + 70 mg
Preparat Vitaminum A+E Synteza w formie kapsułek miękkich zawiera wysokie dawki witamin rozpuszczalnych w tłuszczach: 30 000 IU witaminy A (retynolu palmitynianu) oraz 70 mg witaminy E (all-rac-a-tokoferylu octanu). Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do stosowania są nadwrażliwość na składniki preparatu, w tym olej arachidowy (122 mg/kapsułkę) oraz etyl parahydroksybenzoesan (0,2 mg/kapsułkę), hiperwitaminoza A, zespół upośledzonego wchłaniania tłuszczów, ciąża i okres karmienia piersią ze względu na teratogenne działanie wysokich dawek witaminy A. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z alergią na orzeszki ziemne i soję, ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych.
all-rac-a-tokoferylu octan, działanie teratogenne, etyl parahydroksybenzoesan, hiperwitaminoza A, nadwrażliwość na substancje czynne, niewydolność nerek, olej arachidowy, reakcja krzyżowa, retinoidy, retynolu palmitynian, wada rozwojowa płodu, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, właściwość prokoagulacyjna, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej, zespół upośledzonego wchłaniania tłuszczów - Leksykon substancji czynnych
Kalcyfediol – Wskazania do stosowania
Kalcyfediol (25-hydroksycholekalcyferol) jest aktywnym metabolitem witaminy D, powstającym w wątrobie z witaminy D3 i ulegającym dalszej hydroksylacji w nerkach do kalcytriolu – najbardziej aktywnej formy witaminy D. Odgrywa kluczową rolę w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej oraz mineralizacji kości. Preparaty zawierające kalcyfediol dostępne na rynku polskim to Calfos (kapsułki miękkie zawierające 0,266 mg kalcyfediolu jednowodnego, odpowiadające 0,255 mg kalcyfediolu) oraz Devisol-25 (krople doustne o stężeniu 150 µg/ml, gdzie 1 kropla zawiera 5 µg kalcyfediolu). Calfos jest wskazany do leczenia niedoboru witaminy D u dorosłych z poziomem 25(OH)D < 25 nmol/l oraz w profilaktyce niedoboru u pacjentów z grup ryzyka, takich jak osoby z zespołem złego wchłaniania, przewlekłą chorobą nerek (CKD-MBD) czy osteoporozą. Devisol-25 stosuje się w leczeniu i zapobieganiu hipokalcemii, krzywicy i osteomalacji w chorobach wątroby, podczas terapii przeciwpadaczkowej i kortykoterapii, a także w osteodystrofii mocznicowej, niedoczynności przytarczyc oraz rodzinnej krzywicy hipofosfatemicznej.
biodostępność, celiakia, cholekalcyferol, choroba Leśniowskiego-Crohna, enzym wątrobowy, fenytoina, glikokortykosteroid, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperfosfatemia, hipokalcemia, kalcyfediol, kalcytriol, karbamazepina, kortykoterapia, krzywica, krzywica hipofosfatemiczna, leczenie przeciwpadaczkowe, lek przeciwpadaczkowy, mineralizacja kości, mukowiscydoza, niedobór witaminy D, niedoczynność przytarczyc, niewydolność nerek, osłabienie mięśni, osteodystrofia mocznicowa, osteomalacja, osteoporoza, parathormon, przewlekła choroba nerek, przewlekła choroba wątroby, witamina D3, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej, zaburzenie immunologiczne, zespół zaburzeń mineralnych i kostnych, zespół złego wchłaniania - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Manti Extra 10 mg + 165 mg + 800 mg
Produkt leczniczy Manti Extra zawiera famotydynę (10 mg), wodorotlenek magnezu (165 mg) oraz węglan wapnia (800 mg) w formie tabletek do rozgryzania i żucia. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na famotydynę, inne leki zmniejszające produkcję kwasu solnego (np. ranitydyna, cymetydyna), składniki aktywne leku (węglan wapnia, wodorotlenek magnezu) oraz substancje pomocnicze, w tym dekstraty (413 mg glukozy na tabletkę). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest ciężka niewydolność nerek, ze względu na ryzyko kumulacji famotydyny i jonów magnezu oraz wapnia, co może prowadzić do poważnych zaburzeń elektrolitowych i pogorszenia funkcji nerek. Lek wymaga ostrożności u pacjentów z łagodną do umiarkowanej niewydolnością nerek, zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej, hipermagnezemią, hiperkalcemią oraz u osób z cukrzycą, ze względu na zawartość dekstratów.
antagonista receptora H2, cukrzyca, cymetydyna, dysfagia, famotydyna, hiperkalcemia, hipermagnezemia, inhibitor wydzielania kwasu solnego, interakcja farmakologiczna, interakcja lekowa, kumulacja substancji czynnej, lek zobojętniający kwas solny, nadwrażliwość, niewydolność nerek, ranitydyna, reakcja nadwrażliwości, tabletka do rozgryzania i żucia, węglan wapnia, wodorotlenek magnezu, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej - Leksykon substancji czynnych
Kwas zoledronowy – Działania niepożądane
Kwas zoledronowy, stosowany głównie w leczeniu zaawansowanych nowotworów z przerzutami do kości, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najistotniejsze to zaburzenia czynności nerek (częstość 3,1-4,3% w zależności od typu nowotworu), martwica kości szczęki (ONJ), hipokalcemia oraz reakcja ostrej fazy pojawiająca się w ciągu 3 dni po infuzji. Dawkowanie standardowe w onkologii to 4 mg, a w osteoporozie pomenopauzalnej 5 mg raz na rok. Hipokalcemia, częstość występowania nieokreślona, może prowadzić do poważnych powikłań neurologicznych (napady padaczkowe, tężyczka) i kardiologicznych (arytmie, migotanie przedsionków). Reakcja ostrej fazy manifestuje się objawami grypopodobnymi, takimi jak gorączka, bóle mięśni i stawów, zwykle ustępując w ciągu kilku dni. Należy zwrócić szczególną uwagę na monitorowanie funkcji nerek (kreatynina, mocznik) oraz elektrolitów (wapń, fosfor, magnez, potas), a także na ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych i oddechowych, w tym rzadkiej śródmiąższowej choroby płuc.
anafilaksja, bisfosfonian, chemioterapia, choroba nowotworowa, choroba przyzębia, hiperkaliemia, hipernatremia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, kortykosteroid, kwas zoledronowy, martwica kości przewodu słuchowego, martwica kości szczęki, migotanie przedsionków, niedokrwistość, nietypowe złamanie kości udowej, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza pomenopauzalna, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, reakcja anafilaktyczna, reakcja ostrej fazy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowa choroba płuc, szpiczak mnogi, tężyczka, trombocytopenia, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie nadtwardówki, zespół Fanconiego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Biotrakson 2 g
Biotrakson (ceftriakson), antybiotyk z grupy cefalosporyn, posiada istotne przeciwwskazania, które muszą być ściśle przestrzegane w praktyce klinicznej. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ceftriakson lub inne cefalosporyny oraz u osób z ciężkimi reakcjami nadwrażliwości na beta-laktamy, w tym penicyliny, monobaktamy i karbapenemy. Szczególną ostrożność należy zachować u noworodków i wcześniaków: wcześniaki do 41 tygodnia wieku ciążowego i chronologicznego oraz noworodki do 28 dni życia z hiperbilirubinemią, żółtaczką, hipoalbuminemią lub kwasicą nie powinny otrzymywać leku ze względu na ryzyko encefalopatii bilirubinowej. Ponadto, Biotrakson jest przeciwwskazany u noworodków wymagających dożylnego podawania preparatów wapnia z powodu ryzyka wytrącenia się soli wapniowej ceftriaksonu i poważnych powikłań.
albumina surowicy, antybiotyk beta-laktamowy, Biotrakson, cefalosporyna, ceftriakson, encefalopatia bilirubinowa, hiperbilirubinemia, hipoalbuminemia, karbapenem, kwasica, lidokaina, monobaktam, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość krzyżowa, niewydolność nerek i wątroby, niewydolność serca, penicylina, preparat wapnia, reakcja anafilaktyczna, sól wapniowa ceftriaksonu, wiązanie bilirubiny, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, żółtaczka, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ibuvit D3
Produkt leczniczy Ibuvit D3 Kids zawiera cholekalcyferol w stężeniu 15 000 IU/ml i wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej, kamicą nerkową, chorobami serca, przyjmujących tiazydowe diuretyki, glikozydy naparstnicy, duże dawki wapnia, a także u kobiet w ciąży i niemowląt z małymi wymiarami ciemienia przedniego. Dobowe zapotrzebowanie na witaminę D3 u dzieci powinno być indywidualnie ustalane i regularnie weryfikowane, uwzględniając całkowitą podaż witaminy D z suplementów, diety oraz endogennej syntezy pod wpływem ekspozycji na promieniowanie UV, która w Polsce jest efektywna jedynie od maja do września. Zalecany czas ekspozycji na słońce dla dzieci w wieku 4-10 lat wynosi 15-30 minut dziennie w godzinach 10:00-15:00, przy odsłoniętych przedramionach i podudziach bez stosowania filtrów UV.
cholekalcyferol, ciemię przednie, endogenna synteza witaminy D, glikozyd naparstnicy, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, kalcytriol, kamica nerkowa, przewlekła hiperwitaminoza, stężenie wapnia i fosforanów, stężenie wapnia w surowicy, tiazydowy lek moczopędny, witamina D3, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Rennie Antacidum 680 mg + 80 mg
Produkt leczniczy Rennie Antacidum, zawierający węglan wapnia (680 mg) oraz węglan magnezu ciężki (80 mg), jest bezpieczny do stosowania w okresie ciąży i laktacji, pod warunkiem przestrzegania zalecanego dawkowania oraz nieprzekraczania maksymalnej dawki dobowej. Badania przedkliniczne nie wykazały toksyczności reprodukcyjnej ani zwiększonego ryzyka wad wrodzonych, a dane długoterminowe potwierdzają brak negatywnego wpływu na rozwój płodu. Terapia nie powinna trwać dłużej niż 2 tygodnie, a pacjentki należy poinformować o konieczności unikania nadmiernego spożycia produktów mlecznych, aby zapobiec zaburzeniom gospodarki wapniowo-fosforanowej.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Devikap 10 000 IU
Lek Devikap zawiera 250 mikrogramów cholekalcyferolu (10 000 IU witaminy D3) w postaci miękkich kapsułek i może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości występowania. Reakcje nadwrażliwości ze strony układu immunologicznego, takie jak obrzęk naczynioruchowy i obrzęk krtani, mają nieznaną częstość i mogą zagrażać życiu przez ryzyko obturacji dróg oddechowych, wymagając natychmiastowego przerwania leczenia i interwencji medycznej. Niezbyt często obserwuje się hiperkalcemię i hiperkalciurię (≥1/1 000 do <1/100 pacjentów), które manifestują się podwyższonym stężeniem wapnia w surowicy oraz zwiększonym wydalaniem wapnia z moczem, co może prowadzić do objawów takich jak zmęczenie, osłabienie mięśni, zaburzenia rytmu serca i kamica nerkowa. Występują także dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (zaparcia, wzdęcia, nudności, ból brzucha, biegunka) o częstości nieznanej oraz rzadkie reakcje skórne (świąd, wysypka, pokrzywka) w zakresie ≥1/10 000 do <1/1 000 pacjentów. Pojedyncze przypadki zgonów, najczęściej związane z przedawkowaniem i zaburzeniami elektrolitowymi, podkreślają konieczność ścisłego przestrzegania dawkowania i monitorowania parametrów biochemicznych.
biegunka, ból brzucha, cholekalcyferol, Devikap, działanie niepożądane, hiperkalcemia, hiperkalciuria, kamica nerkowa, niedrożność dróg oddechowych, nudność, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, obturacja dróg oddechowych, parametr laboratoryjny, pokrzywka, przedawkowanie, reakcja nadwrażliwości, świąd, witamina D3, wysypka, wzdęcie, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie gospodarki wapniowej, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej, zaburzenie rytmu serca, zaparcie - Leksykon substancji czynnych
Sód alendronian – Przeciwwskazania stosowania
Sód alendronianowy w dawce 70 mg (Alendronat Bluefish) jest skutecznym bisfosfonianem stosowanym w leczeniu osteoporozy, jednak jego podanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują zaburzenia przełyku takie jak zwężenie, achalazję oraz inne stany opóźniające opróżnianie przełyku, które zwiększają ryzyko podrażnienia i uszkodzenia śluzówki. Ponadto, pacjenci muszą być zdolni do utrzymania pozycji pionowej przez minimum 30 minut po przyjęciu leku, aby zapobiec refluksowi tabletki i powikłaniom przełykowym. Hipokalcemia stanowi kolejne bezwzględne przeciwwskazanie, wymagające korekty przed rozpoczęciem terapii, ze względu na ryzyko nasilenia niedoboru wapnia i powikłań takich jak tężyczka czy zaburzenia rytmu serca. Należy również uwzględnić nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, a także ciężką niewydolność nerek (klirens kreatyniny < 35 ml/min) oraz aktywne choroby górnego odcinka przewodu pokarmowego.
achalazja, alendronat, bisfosfonian, choroba neurologiczna, choroba przyzębia, choroba wrzodowa żołądka, demencja, drgawka, dysfagia, ekstrakcja zębów, GERD, górny odcinek przewodu pokarmowego, hipokalcemia, hipowitaminoza D, klirens kreatyniny, kortykosteroid, łagodne zaburzenie poznawcze, martwica kości szczęki, motoryka przełyku, nadwrażliwość, niewydolność nerek, osteomalacja, osteoporoza, otępienie, owrzodzenie, perforacja, perystaltyka przełyku, podrażnienie przełyku, reakcja krzyżowa, refluks żołądkowo-przełykowy, sód alendronianowy, tężyczka, uchyłek przełyku, witamina D, zabieg stomatologiczny, zaburzenie czynności przytarczyc, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej, zaburzenie mineralizacji kości, zaburzenie poznawcze, zaburzenie przełyku, zaburzenie rytmu serca, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie kości i szpiku, zapalenie przełyku, zespół złego wchłaniania, zwężenie przełyku - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fraxiparine 7600 j.m. a.Xa/0,8 ml
Produkt leczniczy Fraxiparine, zawierający nadroparynę wapniową, charakteryzuje się profilem działań niepożądanych, w którym dominują krwawienia o różnej lokalizacji, występujące bardzo często (≥1/10), w tym niebezpieczne krwiaki rdzeniowe, szczególnie u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka krwotocznego. Rzadko obserwuje się małopłytkowość indukowaną heparyną oraz trombocytozę (≥1/10 000 do <1/1 000), a bardzo rzadko eozynofilię (<1/10 000), która ustępuje po przerwaniu terapii. Reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy i rzekomoanafilaktyczne, stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji. Częstość występowania innych działań obejmuje bóle głowy i migrenę o nieustalonej częstości, przemijającą hiperkaliemię (<1/10 000) związaną z hamowaniem wydzielania aldosteronu, a także częste (≥1/100 do <1/10) przemijające zwiększenie aktywności aminotransferaz we krwi. Bardzo rzadkim działaniem jest priapizm (<1/10 000).
aldosteron, aminotransferazy, czynnik ryzyka krwotocznego, eozynofilia, Fraxiparine, hiperkaliemia, krwiak, krwiak rdzeniowy, małopłytkowość, małopłytkowość poheparynowa, martwica skóry, nadroparyna wapniowa, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, priapizm, przewlekła niewydolność nerek, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień, świąd, trombocytoza, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej, zwapnienie tkanek - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Kefort 150 mg
Lek Kefort w dawce 150 mg, zawierający kwas ibandronowy, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (88,60 mg na tabletkę). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest hipokalcemia, która musi zostać skorygowana przed rozpoczęciem terapii, aby uniknąć pogłębienia niedoboru wapnia i powikłań z tym związanych. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z anatomicznymi lub czynnościowymi zaburzeniami przełyku, takimi jak zwężenie (stenoza) czy skurcz dolnej części przełyku, które mogą wydłużać kontakt leku ze śluzówką i zwiększać ryzyko działań niepożądanych. Konieczne jest również, aby pacjent mógł utrzymać pozycję stojącą lub siedzącą przez co najmniej 60 minut po podaniu leku, co wyklucza stosowanie u osób unieruchomionych lub z poważnymi schorzeniami neurologicznymi bądź ortopedycznymi.
choroba refluksowa przełyku, dysfagia, górny odcinek przewodu pokarmowego, hipokalcemia, kwas ibandronowy, laktoza jednowodna, martwica kości szczęki, niedobór wapnia, nieprawidłowość przełyku, reakcja alergiczna na bisfosfoniany, skurcz przełyku, stenoza przełyku, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynnościowe, zaburzenie gospodarki mineralnej, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Devikap
Lek Devikap w postaci kropli doustnych zawiera cholekalcyferol (witaminę D3) w stężeniu 15 000 IU/ml, co odpowiada około 500 IU na pojedynczą kroplę. Stosowanie preparatu wymaga ścisłego przestrzegania zaleconego dawkowania, zwłaszcza u pacjentów z ryzykiem zaburzeń gospodarki wapniowej, takich jak osoby unieruchomione, przyjmujące tiazydowe diuretyki, z kamicą nerkową, chorobami serca, stosujące glikozydy naparstnicy, kobiety w ciąży i karmiące oraz pacjenci przyjmujący duże dawki wapnia. W przypadku dzieci konieczna jest indywidualizacja dawkowania i szczególna ostrożność u niemowląt z małymi wymiarami ciemienia przedniego. Długotrwałe stosowanie dawek powyżej 1 000 IU/dobę wymaga monitorowania stężenia wapnia i fosforanów w surowicy oraz moczu, aby zapobiec hiperkalcemii i przewlekłej hiperwitaminozie D, które mogą prowadzić do poważnych zaburzeń metabolicznych.
cholekalcyferol, choroba serca, ciemię przednie, dawka uderzeniowa, glikozyd naparstnicy, gospodarka wapniowa, hiperkalcemia, kamica nerkowa, krople doustne, lek Devikap, przewlekła hiperwitaminoza, stężenie wapnia i fosforanów, tiazydowy lek moczopędny, witamina D3, wydalanie wapnia, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej - Leksykon chorób i schorzeń
Fibroza układowa nefrogeniczna – Zapobieganie i profilaktyka
Fibroza układowa nefrogeniczna (NSF) to poważne schorzenie włóknieniowe występujące niemal wyłącznie u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek (eGFR <30 ml/min/1,73 m², AKI, dializowanych) po ekspozycji na środki kontrastowe zawierające gadolin (GBCA) stosowane w MRI. Kluczowa jest profilaktyka, obejmująca identyfikację pacjentów wysokiego ryzyka, systematyczną ocenę funkcji nerek oraz unikanie środków z grupy I (gadodiamid, gadowersetamid, gadopentetat dimegluminowy) u tych pacjentów. Środki makrocykliczne z grupy III (gadobutrol, gadoterydol, kwas gadoterowy) wykazują niższe ryzyko NSF i są preferowane. Zaleca się stosowanie najniższej skutecznej dawki GBCA (≤0,1 mmol/kg masy ciała), unikanie wielokrotnego podawania z odstępem co najmniej 7 dni oraz rozważenie alternatywnych metod obrazowania bez kontrastu. Hemodializa po podaniu GBCA jest wskazana u pacjentów już dializowanych, jednak nie ma dowodów na skuteczność rozpoczynania dializy wyłącznie w celu usunięcia gadolinu u pacjentów niedializowanych.
badanie obrazowe, dializa otrzewnowa, fibroza układowa nefrogeniczna, gadobutrol, gadodiamid, gadopentetat dimegluminowy, gadowersetamid, hemodializa, kwas gadoksetowy, kwas gadoterowy, niewydolność nerek, ostre uszkodzenie nerek, przeszczep wątroby, rezonans magnetyczny, środek kontrastowy zawierający gadolin, stan zapalny, upośledzenie funkcji nerek, uszkodzenie naczyń, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Vitamin D3 Meditop 10000 IU
Vitamin D3 MEDITOP 10 000 IU zawiera 0,25 mg cholekalcyferolu, co odpowiada dawce 10 000 IU witaminy D3. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na cholekalcyferol lub substancje pomocnicze, w tym sacharozę, oraz u osób z hiperkalcemią, hiperkalciurią, kamicą nerkową, nefrokalcynozą i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek. Wysoka dawka witaminy D3 zwiększa wchłanianie wapnia i jego reabsorpcję, co może nasilać objawy i powikłania u pacjentów z predyspozycjami do zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej. Preparat jest również przeciwwskazany u pacjentów z hiperwitaminozą D, gdyż może prowadzić do nasilenia hiperkalcemii, hiperkalciurii oraz powikłań układu sercowo-naczyniowego, nerwowego i moczowego.
25(OH)D w surowicy, analog witaminy D, cholekalcyferol, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hiperwitaminoza D, hiperwitaminoza witaminy D, kamica nerkowa, kamień nerkowy, nadwrażliwość na substancję czynną, nefrokalcynoza, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, sarkoidoza, witamina D3, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Paricalcitol Fresenius 2 mcg/ml
Paricalcitol Fresenius, dostępny w stężeniach 2 µg/ml i 5 µg/ml (opakowanie 2 ml zawiera 10 µg parykalcytolu), jest syntetycznym analogiem witaminy D stosowanym do leczenia zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do jego stosowania są nadwrażliwość na parykalcytol lub substancje pomocnicze (etanol 11% v/v, glikol propylenowy 39% v/v), zatrucie witaminą D oraz hiperkalcemia. Podawanie leku w tych stanach może prowadzić do nasilenia toksyczności witaminy D, pogorszenia stanu klinicznego oraz ryzyka powikłań związanych z podwyższonym stężeniem wapnia w surowicy. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest oznaczenie poziomu wapnia w surowicy i wykluczenie hiperkalcemii.
analog witaminy D, etanol, glikol propylenowy, hiperkalcemia, hiperwitaminoza D, mikrogram na mililitr, nadwrażliwość, Paricalcitol Fresenius, parykalcytol, roztwór do wstrzykiwań, stężenie wapnia w surowicy, substancja czynna, syntetyczny analog witaminy D, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej, zatrucie witaminą D - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fraxodi 19 000 j.m. AXa/ml
Nadroparyna wapniowa, składnik leku Fraxodi, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, z których najczęstsze to krwawienia o różnej lokalizacji, występujące u ≥1/10 pacjentów, w tym niebezpieczne krwiaki rdzeniowe, szczególnie u osób z dodatkowymi czynnikami ryzyka. Rzadziej obserwuje się małopłytkowość i trombocytozę (≥1/10 000 do <1/1000), a bardzo rzadko eozynofilię (<1/10 000), która ustępuje po zakończeniu terapii. Reakcje nadwrażliwości, takie jak obrzęk naczynioruchowy i reakcje rzekomo-anafilaktyczne, również występują bardzo rzadko (<1/10 000) i wymagają natychmiastowej interwencji. Często (≥1/100 do <1/10) obserwuje się przemijające zwiększenie aktywności aminotransferaz, a bardzo rzadko (<1/10 000) priapizm, stan wymagający pilnej pomocy urologicznej. Dodatkowo, mogą pojawić się bóle głowy i migreny o nieznanej częstości oraz przemijająca hiperkaliemia (<1/10 000), szczególnie u pacjentów z podwyższonym ryzykiem.
aldosteron, aminotransferaza, ból głowy, eozynofilia, Fraxodi, hiperkaliemia, krwawienie, krwiak, krwiak rdzeniowy, małopłytkowość, małopłytkowość poheparynowa, martwica skóry, migrena, nadroparyna wapniowa, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, priapizm, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomo-anafilaktyczna, rumień, świąd, trombocytoza, wysypka, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej, zaburzenie hematologiczne, zwapnienie - Leksykon substancji czynnych
Wapń glubionian – Przeciwwskazania stosowania
Preparaty zawierające wapnia glubonian, takie jak Calcium Polfarmex i Calcium Polfarmex o smaku truskawkowym, dostarczają odpowiednio 115 mg i 114 mg jonów wapnia na 5 ml syropu. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykluczenie przeciwwskazań, w tym nadwrażliwości na substancje czynne (wapnia glubonian, wapnia laktobionian) oraz pomocnicze (m.in. sacharoza 1,5 g/5 ml, benzoesan sodu 10 mg/5 ml, etanol 7,3 mg/5 ml, glikol propylenowy 7 mg/5 ml). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z nietolerancją fruktozy, chorobą alkoholową oraz ryzykiem reakcji alergicznych. Wskazane jest monitorowanie objawów nadwrażliwości i natychmiastowe przerwanie leczenia w przypadku ich wystąpienia.
benzoesan sodu, ciężka niewydolność nerek, hiperkalcemia, hiperkalciuria, kamica nerkowa, kamień nerkowy, nadczynność przytarczyc, nadwrażliwość na substancję czynną, nefrokalcynoza, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, nowotwór wydzielający PTHrP, objaw alergiczny, preparat wapniowy, przedawkowanie witaminy D, reakcja nadwrażliwości, sarkoidoza, stężenie wapnia w surowicy, wapń glubonian, wapń laktobionian, wydalanie wapnia z moczem, zaawansowana niewydolność nerek, zaburzenie gospodarki wapniowej, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej, zaburzenie rytmu serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Interakcje leku – Calperos Osteo 1000 mg + 880 IU
Preparat Calperos Osteo, zawierający 1000 mg wapnia oraz 880 IU cholekalcyferolu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z różnymi grupami leków. Szczególnie istotne są interakcje z antybiotykami z grupy tetracyklin i chinolonów, gdzie wapń tworzy nierozpuszczalne kompleksy, znacząco obniżając ich biodostępność; zaleca się zachowanie odstępu czasowego minimum 2-4 godzin. Wapń zmniejsza również wchłanianie lewotyroksyny (zalecany odstęp ≥4 godziny), a jego jednoczesne stosowanie z glikozydami nasercowymi (np. digoksyną) wymaga ścisłego monitorowania stężenia leku i EKG ze względu na ryzyko arytmii. Tiazydowe diuretyki mogą nasilać wchłanianie wapnia przez nerki, zwiększając ryzyko hiperkalcemii, co wymaga kontroli stężenia wapnia w surowicy i dostosowania dawki preparatu. Witamina D3 w Calperos Osteo może nasilać działanie analogów witaminy D, co zwiększa ryzyko hiperkalcemii i wymaga regularnego monitorowania.
analog witaminy D, arytmia, bisfosfonian doustny, chinolon, dysfagia, działanie inotropowe, farmakodynamika leku, farmakokinetyka, glikokortykosteroid, glikozyd nasercowy, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, komórka kościotwórcza, lek zobojętniający z glinem, lewotyroksyna, mineralizacja kości, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, osteoblast, osteoporoza, polipragmazja, preparat fluorkowy, preparat wapnia, stężenie wapnia w surowicy, suplementacja żelaza, tetracyklina, tiazydowy lek moczopędny, toksyczność digoksyny, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej - Leksykon substancji czynnych
Alginian sodu – Interakcje
Alginian sodu, stosowany w preparatach takich jak Gaviscon, może wchodzić w liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie za sprawą towarzyszących mu składników zobojętniających kwas żołądkowy – węglanu wapnia i wodorowęglanu sodu. Zmiana pH soku żołądkowego oraz tworzenie nierozpuszczalnych kompleksów z jonami wapnia wpływają na biodostępność i wchłanianie wielu leków, w tym tetracyklin, fluorochinolonów, digoksyny, hormonów tarczycy (tyroksyny), ketokonazolu, bisfosfonianów oraz innych. Zaleca się zachowanie co najmniej 2-godzinnego odstępu między podaniem alginianu sodu a innymi lekami, szczególnie tymi o wąskim indeksie terapeutycznym, aby uniknąć osłabienia ich działania lub zmienionej farmakokinetyki. W przypadku bisfosfonianów, tetracyklin i fluorochinolonów interakcje są szczególnie istotne klinicznie i wymagają ścisłego przestrzegania odstępu czasowego.
alginian sodu, beta-adrenolityk, beta-bloker, biodostępność leku, bisfosfonian, bloker H2, chlorochina, difosfonian, digoksyna, estramustyna, fluorochinolon, Gaviscon, glikokortykosteroid, hormon tarczycy, indeks terapeutyczny, inhibitor receptora histaminowego H2, ketokonazol, lek przeciwgrzybiczny, lek tarczycowy, neuroleptyk, niewydolność nerek, penicylamina, pH przewodu pokarmowego, refluks żołądkowo-przełykowy, sole żelaza, substancja zobojętniająca kwas żołądkowy, tetracyklina, tyroksyna, węglan wapnia, wodorowęglan sodu, zaburzenie czynności tarczycy, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej - Leksykon substancji czynnych
Sód ryzedronian – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Ryzedronian sodu, stosowany w dawce 35 mg sodu ryzedronianu (odpowiadającej 32,5 mg kwasu ryzedronowego) w preparatach takich jak Risendros 35 i Yarisen, nie wykazuje istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Dane z Charakterystyki Produktu Leczniczego oraz badania kliniczne III fazy z udziałem ponad 15 000 pacjentów potwierdzają korzystny profil bezpieczeństwa w tym zakresie. Mimo to, należy uwzględnić potencjalne działania niepożądane, które mogą teoretycznie wpływać na tę zdolność, takie jak ból głowy (1,8% vs 1,4% placebo), zaburzenia oka (np. zapalenie tęczówki), nudności (4,3% vs 4,0% placebo) oraz bóle mięśniowo-kostne (2,1% vs 1,9% placebo). Po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano także rzadkie reakcje, jak zapalenie błony naczyniowej oka, reakcje skórne i anafilaktyczne, które mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo prowadzenia pojazdów.
badanie kliniczne III fazy, bisfosfonian, ból głowy, ból mięśniowo-kostny, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane układu nerwowego, kwas ryzedronowy, lek przeciwosteoporotyczny, nudności, objaw żołądkowo-jelitowy, profil bezpieczeństwa, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, Risendros 35, ryzedronian sodu, sodu ryzedronian, Yarisen, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej, zaburzenie narządu wzroku, zaburzenie widzenia, zaburzenie żołądka i jelit, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie tęczówki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fraxodi 15 200 j.m. AXa/0,8 ml
Fraxodi, zawierający nadroparynę wapniową w dawce 15 200 j.m. AXa/0,8 ml, może powodować liczne działania niepożądane, z których najczęstsze są krwawienia o różnej lokalizacji, występujące u ≥10% pacjentów, w tym groźne krwiaki rdzeniowe, szczególnie u osób z dodatkowymi czynnikami ryzyka. Rzadziej obserwuje się małopłytkowość, w tym immunologiczną wywołaną heparyną, trombocytozę, a bardzo rzadko eozynofilię, reakcje nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy, reakcje skórne, reakcje rzekomo-anafilaktyczne), przemijającą hiperkaliemię związaną z hamowaniem wydzielania aldosteronu, a także priapizm wymagający pilnej interwencji. Często występuje przejściowe zwiększenie aktywności aminotransferaz, co wymaga monitorowania funkcji wątroby. W miejscu wstrzyknięcia bardzo często pojawiają się małe krwiaki i twarde grudki, a rzadziej zwapnienia, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej.
aldosteron, aminotransferazy, ból głowy, eozynofilia, hiperkaliemia, krwawienie, krwiak, krwiak rdzeniowy, małopłytkowość, małopłytkowość poheparynowa, martwica skóry, migrena, nadroparyna wapniowa, obrzęk naczynioruchowy, priapizm, przewlekła niewydolność nerek, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomo-anafilaktyczna, trombocytoza, układ krzepnięcia, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej, zwapnienie