Przeciwwskazania stosowania
Wapń glubionian

Przeciwwskazania stosowania wapnia glubionianu. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Wapń glubonian (Calcii glubionas) to substancja czynna występująca w preparatach wapniowych, często w połączeniu z wapnia laktobionianem. Produkty lecznicze zawierające tę substancję, takie jak Calcium Polfarmex i Calcium Polfarmex o smaku truskawkowym, dostępne są w postaci syropu i zawierają odpowiednio 115 mg i 114 mg jonów wapnia na 5 ml. Podczas kwalifikacji pacjenta do leczenia preparatami wapniowymi należy zwrócić szczególną uwagę na przeciwwskazania do ich stosowania.^{1 2}

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających wapnia glubonian jest nadwrażliwość na substancje czynne (wapnia glubonian, wapnia laktobionian) oraz na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w produkcie. W przypadku wystąpienia objawów alergicznych lub reakcji nadwrażliwości po podaniu preparatu, należy natychmiast przerwać jego stosowanie i wdrożyć odpowiednie postępowanie.^{3 4}

Należy zwrócić uwagę, że preparaty Calcium Polfarmex i Calcium Polfarmex o smaku truskawkowym zawierają substancje pomocnicze, które mogą również wywoływać reakcje nadwrażliwości, w tym:^{5 6}

• Sacharoza (1,5 g/5 ml) – istotne u pacjentów z nietolerancją fruktozy, zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy lub niedoborem sacharazy-izomaltazy
• Benzoesan sodu (E 211) (10 mg/5 ml) – może wywoływać reakcje nadwrażliwości
• Etanol (7,3 mg/5 ml w Calcium Polfarmex) – u osób z chorobą alkoholową
• Glikol propylenowy (7 mg/5 ml w Calcium Polfarmex o smaku truskawkowym) – może powodować reakcje przypominające spożycie alkoholu

^{7 8}

Zaburzenia gospodarki wapniowej

Hiperkalcemia

Hiperkalcemia stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania preparatów zawierających wapnia glubonian. Podwyższone stężenie wapnia w surowicy (powyżej 2,6 mmol/l lub 10,4 mg/dl) może ulec dalszemu zwiększeniu po podaniu preparatów wapniowych, co może prowadzić do nasilenia objawów hiperkalcemii oraz wystąpienia poważnych powikłań, w tym zaburzeń rytmu serca, niewydolności nerek czy zwapnień w tkankach miękkich.^{9 10}

Przed włączeniem leczenia preparatami zawierającymi wapnia glubonian należy wykluczyć hiperkalcemię poprzez oznaczenie stężenia wapnia w surowicy. W przypadku jej stwierdzenia, należy zidentyfikować i leczyć pierwotną przyczynę zaburzenia (np. nadczynność przytarczyc, nowotwory wydzielające PTHrP, przedawkowanie witaminy D, sarkoidoza) przed rozważeniem suplementacji wapnia.^{11 12}

Hiperkalciuria

Hiperkalciuria (zwiększone wydalanie wapnia z moczem) jest kolejnym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających wapnia glubonian. Podawanie preparatów wapniowych u pacjentów z hiperkalciurią może zwiększać ryzyko tworzenia się kamieni nerkowych oraz prowadzić do dalszego pogorszenia funkcji nerek.^{13 14}

U pacjentów z hiperkalciurią podanie preparatów wapniowych może nasilić wydalanie wapnia z moczem, zwiększając ryzyko kalcyfikacji w układzie moczowym, co może prowadzić do powstania kamicy nerkowej lub nefrokalcynozy. Przed włączeniem leczenia wapniem należy ocenić wydalanie wapnia z moczem, a w przypadku stwierdzenia hiperkalciurii należy odradzić stosowanie preparatów zawierających wapnia glubonian.^{15 16}

Niewydolność nerek

Niewydolność nerek znacznego stopnia jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających wapnia glubonian. U pacjentów z ciężkim upośledzeniem funkcji nerek metabolizm i wydalanie wapnia są zaburzone, co może prowadzić do hiperkalcemii nawet przy standardowych dawkach preparatów wapniowych.^{17 18}

W zaawansowanej niewydolności nerek (GFR < 30 ml/min) zdolność nerek do wydalania nadmiaru wapnia jest znacznie ograniczona, co zwiększa ryzyko wystąpienia hiperkalcemii i jej powikłań. Dodatkowo, u pacjentów z zaawansowaną niewydolnością nerek często występują zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej, które mogą ulec nasileniu po zastosowaniu preparatów wapniowych.^{19 20}

Tabela przeciwwskazań do stosowania wapnia glubionianu

Wnioski kliniczne

Preparaty zawierające wapnia glubonian, takie jak Calcium Polfarmex i Calcium Polfarmex o smaku truskawkowym, są przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancje czynne lub pomocnicze, hiperkalcemią, hiperkalciurią oraz niewydolnością nerek znacznego stopnia. Przed włączeniem leczenia preparatami wapniowymi należy przeprowadzić dokładny wywiad oraz badania laboratoryjne w celu wykluczenia przeciwwskazań.^{21 22}

W przypadku wystąpienia któregokolwiek z przeciwwskazań, należy odradzić pacjentowi stosowanie preparatów zawierających wapnia glubonian i rozważyć alternatywne metody uzupełniania niedoborów wapnia lub leczenia stanów wymagających suplementacji wapnia, dostosowane do indywidualnej sytuacji klinicznej pacjenta.^{23 24}