Varicella-zoster

Varicella-zoster virus (VZV) to wirus należący do rodziny Herpesviridae, który wywołuje dwie różne jednostki chorobowe: ospę wietrzną (varicella) oraz półpasiec (herpes zoster). Po pierwotnej infekcji, która objawia się jako ospa wietrzna, wirus pozostaje w zwojach nerwowych w stanie latentnym i może ulec reaktywacji w późniejszym życiu, powodując półpasiec.

Ospa wietrzna charakteryzuje się występowaniem swędzących, pęcherzykowych wysypek na skórze i błonach śluzowych, którym towarzyszy gorączka i złe samopoczucie. Jest chorobą wysoce zakaźną, szerzy się drogą kropelkową oraz przez bezpośredni kontakt z wysypką. Najczęściej występuje u dzieci, choć zachorowania u osób dorosłych zwykle przebiegają ciężej.

Półpasiec pojawia się, gdy dojdzie do reaktywacji wirusa pozostającego w stanie latentnym. Objawia się jednostronną, bolesną wysypką pęcherzykową, zlokalizowaną wzdłuż przebiegu zajętego nerwu czuciowego. Czynnikami ryzyka reaktywacji są: wiek powyżej 50 lat, osłabienie odporności, stres oraz choroby współistniejące. Powikłaniem półpaśca może być neuralgia popółpaścowa – długotrwały ból utrzymujący się po ustąpieniu zmian skórnych.

Profilaktyka zakażeń VZV obejmuje szczepienia przeciwko ospie wietrznej, zalecane szczególnie u dzieci, oraz szczepienia przeciwko półpaścowi, rekomendowane dla osób powyżej 50. roku życia. W leczeniu obu chorób stosuje się leki przeciwwirusowe (acyklowir, walacyklowir, famcyklowir), które są najbardziej skuteczne, gdy zostaną podane w początkowej fazie choroby.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl