fototerapia promieniowaniem UV-B
Fototerapia promieniowaniem UV-B to metoda lecznicza wykorzystująca wąskopasmowe (311-313 nm) lub szerokopasmowe (290-320 nm) promieniowanie ultrafioletowe B. Stanowi skuteczną opcję terapeutyczną w wielu dermatozach, szczególnie w łuszczycy, atopowym zapaleniu skóry, bielactwie nabytym oraz innych chorobach zapalnych skóry.
Mechanizm działania fototerapii UV-B polega głównie na modulacji odpowiedzi immunologicznej poprzez hamowanie aktywności komórek Langerhansa, indukcję apoptozy limfocytów T oraz zmniejszenie produkcji cytokin prozapalnych. Dodatkowo promieniowanie to wykazuje działanie antyproliferacyjne na keratynocyty, co jest szczególnie istotne w terapii łuszczycy.
Wąskopasmowa fototerapia UV-B (NB-UVB) charakteryzuje się lepszym profilem bezpieczeństwa niż szerokopasmowa, przy zachowaniu wysokiej skuteczności terapeutycznej. Protokoły leczenia zazwyczaj obejmują naświetlania 2-3 razy w tygodniu, z indywidualnie dobieranymi dawkami począwszy od minimalnej dawki rumieniowej (MED). Kurs terapeutyczny trwa zwykle od kilku tygodni do kilku miesięcy.
Przeciwwskazania do fototerapii UV-B obejmują choroby fotodermatozy, przebyte leczenie arsenem, radioterapię, występowanie nowotworów skóry w wywiadzie oraz przyjmowanie leków fotouczulających. Do działań niepożądanych należą rumień, świąd, suchość skóry, a w perspektywie długoterminowej – przyspieszone fotostarzenie oraz potencjalnie zwiększone ryzyko nowotworów skóry, choć jest ono znacznie niższe niż w przypadku terapii PUVA.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – INZOLFI
Leczenie fingolimodem wiąże się z ryzykiem bradyarytmii i zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego, szczególnie po podaniu pierwszej dawki, z maksymalnym spowolnieniem akcji serca w ciągu 6 godzin. Zaleca się monitorowanie EKG, tętna i ciśnienia krwi przez co najmniej 6 godzin, a w określonych przypadkach (np. częstość akcji serca <45 u/min u dorosłych, blok AV II stopnia lub QTc ≥500 ms) przedłużenie obserwacji do następnego dnia. Fingolimod jest przeciwwskazany u pacjentów z blokiem zatokowo-przedsionkowym, objawową bradykardią, istotnym wydłużeniem QTc (>470 ms u kobiet dorosłych, >460 ms u dziewcząt i >450 ms u mężczyzn) oraz niekontrolowanym nadciśnieniem. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwarytmicznych klasy Ia i III, beta-adrenolityków, inhibitorów kanału wapniowego spowalniających czynność serca oraz innych substancji obniżających częstość akcji serca.
beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy II stopnia, blok przedsionkowo-komorowy III stopnia, blok zatokowo-przedsionkowy, bradyarytmia, chłoniak, chłoniak nieziarniczy, chłoniak z komórek B, chłoniak z komórek T, ciężka choroba wątroby, czerniak złośliwy, fotochemioterapia PUVA, fototerapia promieniowaniem UV-B, hipokaliemia, immunosupresja, inhibitor kanału wapniowego, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, lek przeciwarytmiczny, mięsak Kaposiego, morfologia krwi, napad drgawkowy, obrzęk plamki, ostra niewydolność wątroby, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rak z komórek Merkla, wirusowe zapalenie wątroby, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zakażenie herpeswirusem, zakażenie oportunistyczne, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowych, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, ziarniniak grzybiasty, zwłóknienie płuc