selenoproteiny

Selenoproteiny stanowią unikalną grupę białek zawierających selenocysteinę, aminokwas uznawany za 21. aminokwas kodowany genetycznie. Występują we wszystkich domenach życia, od bakterii po organizmy wyższe, w tym człowieka. U ludzi zidentyfikowano dotychczas 25 selenoprotein, które pełnią kluczowe funkcje biologiczne.

Główną rolą selenoprotein jest ochrona antyoksydacyjna organizmu. Wiele z nich, jak peroksydazy glutationowe (GPx) czy tioredoksyny reduktazy (TrxR), uczestniczy w neutralizacji reaktywnych form tlenu i azotu, chroniąc komórki przed stresem oksydacyjnym. Selenoproteiny odgrywają również istotną rolę w metabolizmie hormonów tarczycy (dejodynazy), transporcie selenu (selenoproteina P), funkcjonowaniu układu odpornościowego oraz ochronie DNA.

Niedobór selenu prowadzi do zaburzeń syntezy selenoprotein, co może skutkować rozwojem chorób sercowo-naczyniowych, nowotworów, zaburzeń neurologicznych oraz obniżeniem odporności. W praktyce klinicznej oznaczanie aktywności selenoprotein, szczególnie peroksydazy glutationowej, wykorzystuje się jako biomarker statusu selenu w organizmie. Suplementacja selenu może być rozważana u pacjentów z niedoborem tego pierwiastka w celu przywrócenia prawidłowej aktywności selenoprotein.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl