VCAM-1

VCAM-1 (Vascular Cell Adhesion Molecule-1) to glikoproteina błonowa należąca do nadrodziny immunoglobulin, która odgrywa kluczową rolę w procesach zapalnych i immunologicznych. Ekspresja VCAM-1 jest indukowana na komórkach śródbłonka naczyniowego w odpowiedzi na cytokiny prozapalne, takie jak TNF-α, IL-1β czy IL-4.

Główną funkcją VCAM-1 jest pośredniczenie w adhezji leukocytów do aktywowanego śródbłonka naczyniowego, co stanowi kluczowy etap w procesie rekrutacji komórek zapalnych do miejsc uszkodzenia tkanek. VCAM-1 wiąże się specyficznie z integrynami α4β1 (VLA-4) obecnymi na powierzchni limfocytów, monocytów, eozynofilów i bazofilów, umożliwiając ich migrację przez ścianę naczynia.

Zwiększona ekspresja VCAM-1 jest markerem dysfunkcji śródbłonka i obserwowana jest w wielu stanach patologicznych, w tym w miażdżycy, reumatoidalnym zapaleniu stawów, astmie, alergicznym zapaleniu skóry, stwardnieniu rozsianym oraz chorobach zapalnych jelit. Poziom rozpuszczalnej formy VCAM-1 (sVCAM-1) w surowicy może służyć jako biomarker nasilenia procesów zapalnych i uszkodzenia śródbłonka.

W kontekście klinicznym, blokowanie interakcji VCAM-1 z jego ligandami stanowi potencjalny cel terapeutyczny w leczeniu chorób o podłożu zapalnym oraz w prewencji powikłań sercowo-naczyniowych. Badania nad inhibitorami VCAM-1 obejmują przeciwciała monoklonalne, małe cząsteczki blokujące oraz terapie genowe ukierunkowane na regulację ekspresji tej cząsteczki adhezyjnej.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl