Właściwości farmakodynamiczne
Contrahist Allergy 5 mg

Właściwości farmakodynamiczne lewocetyryzyny

Lewocetyryzyna należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwhistaminowych do stosowania ogólnego, pochodnych piperazyny (kod ATC: R06AE09). Substancja ta wykazuje złożone działanie farmakodynamiczne, które jest istotne z punktu widzenia jej zastosowania klinicznego w leczeniu schorzeń alergicznych.¹

Mechanizm działania

Lewocetyryzyna jest R-enancjomerem cetyryzyny, charakteryzującym się silnym i wybiórczym antagonizmem wobec obwodowych receptorów histaminowych H1. Badania wiązania z receptorami wykazały wyjątkowo wysokie powinowactwo lewocetyryzyny do receptorów H1 u ludzi, wyrażone wartością Ki = 3,2 nmol/l. Co istotne, lewocetyryzyna wykazuje dwukrotnie wyższe powinowactwo w porównaniu do cetyryzyny (Ki = 6,3 nmol/l). Farmakodynamiczną cechą wyróżniającą lewocetyryzynę jest jej długi okres półtrwania dysocjacji od receptorów H1, wynoszący 115 ± 38 minut.²

Analiza działania blokującego receptory histaminowe wskazuje, że po 4 godzinach od jednorazowego podania lewocetyryzyna utrzymuje blokadę receptorów H1 na poziomie 90%, a po 24 godzinach efekt blokady nadal utrzymuje się na poziomie 57%. Ta długotrwała blokada receptorów tłumaczy przedłużony efekt terapeutyczny leku.³

Efekty farmakodynamiczne

Badania farmakodynamiczne prowadzone z udziałem zdrowych ochotników potwierdziły, że działanie dawki lewocetyryzyny stanowiącej połowę dawki cetyryzyny jest porównywalne do działania cetyryzyny, zarówno w zakresie wpływu na skórę, jak i na błonę śluzową nosa. Wskazuje to na wysoką potencję farmakologiczną lewocetyryzyny.⁴

Istotne cechy farmakodynamiczne lewocetyryzyny zostały potwierdzone w licznych randomizowanych badaniach kontrolowanych. W jednym z kluczowych badań porównujących wpływ lewocetyryzyny w dawce 5 mg, desloratadyny w dawce 5 mg i placebo na pohistaminowy bąbel i rumień, leczenie lewocetyryzyną powodowało istotne statystycznie hamowanie powstawania bąbla i rumienia. Co ważne, działanie to było najsilniejsze w ciągu pierwszych 12 godzin i utrzymywało się przez 24 godziny (p<0,001) w porównaniu zarówno z placebo, jak i z desloratadyną.<sup data-drug="Contrahist Allergy" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W badaniu porównującym wpływ stosowania lewocetyryzyny w dawce 5 mg, desloratadyny w dawce 5 mg i placebo na pohistaminowy bąbel i rumień, leczenie lewocetyryzyną powodowało istotne hamowanie powstawania bąbla i rumienia – działanie to było najsilniejsze w ciągu pierwszych 12 godzin i utrzymywało się przez 24 godziny, (p5

W badaniach klinicznych z użyciem komory prowokacyjnej, wykazano szybki początek działania lewocetyryzyny w dawce 5 mg. Łagodzenie objawów alergicznych wywołanych ekspozycją na pyłki roślin obserwowano już po 1 godzinie od podania leku.⁶

Działanie przeciwzapalne

Poza klasycznym efektem antyhistaminowym, lewocetyryzyna wykazuje również działania przeciwzapalne, co potwierdzono w badaniach in vitro oraz in vivo. Badania in vitro z wykorzystaniem komór Boydena i linii komórkowych wykazały, że lewocetyryzyna hamuje indukowaną przez eotaksynę przezśródbłonkową migrację eozynofilów przez komórki skóry i płuc.⁷

W eksperymentalnym badaniu farmakodynamicznym in vivo, wykorzystującym technikę okienek skórnych u 14 dorosłych pacjentów, w porównaniu z placebo, wykazano trzy główne działania hamujące lewocetyryzyny w dawce 5 mg w ciągu pierwszych 6 godzin reakcji wywołanej pyłkami:

• Hamowanie uwalniania VCAM-1 (cząsteczki adhezji komórkowej naczyń)
• Zmniejszenie przepuszczalności naczyń
• Redukcja napływu eozynofilów do miejsca reakcji alergicznej

Te efekty wskazują na istotne właściwości przeciwzapalne lewocetyryzyny, wykraczające poza klasyczne działanie antyhistaminowe.⁸

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Skuteczność u pacjentów dorosłych

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania lewocetyryzyny zostały potwierdzone w licznych badaniach klinicznych przeprowadzonych z grupą kontrolną placebo, metodą podwójnie ślepej próby. Badania te obejmowały dorosłych pacjentów z różnymi postaciami alergicznych chorób dróg oddechowych, w tym:

• Sezonowym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa
• Całorocznym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa
• Przewlekłym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa

W tych badaniach konsekwentnie wykazywano, że lewocetyryzyna skutecznie łagodzi objawy alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, w tym szczególnie uczucie zatkania nosa, które jest jednym z najbardziej uciążliwych objawów dla pacjentów.⁹

Szczególnie wartościowe dane kliniczne pochodzą z 6-miesięcznego badania z udziałem 551 dorosłych pacjentów (w tym 276 leczonych lewocetyryzyną) z przewlekłym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa. W badaniu tym uczestniczyli pacjenci, u których objawy występowały przez co najmniej 4 dni w tygodniu, przez minimum 4 kolejne tygodnie, i którzy byli uczuleni na roztocza kurzu domowego oraz pyłki traw. Wyniki tego badania jednoznacznie wykazały, że lewocetyryzyna w dawce 5 mg była klinicznie i statystycznie istotnie bardziej skuteczna niż placebo w łagodzeniu objawów alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, ocenianych w skali TSS (punktowy wskaźnik nasilenia objawów klinicznych, ang. total symptom score). Co istotne, efektywność leku utrzymywała się przez cały okres badania, bez zjawiska tachyfilaksji (spadku skuteczności w czasie). Dodatkowo lewocetyryzyna znacząco poprawiała jakość życia pacjentów w całym okresie badania.¹⁰

Skuteczność w przewlekłej pokrzywce idiopatycznej

Skuteczność lewocetyryzyny w leczeniu pokrzywki oceniano w kontrolowanym placebo badaniu klinicznym z udziałem 166 pacjentów z przewlekłą pokrzywką idiopatyczną. W badaniu tym 81 pacjentów otrzymywało lewocetyryzynę w dawce 5 mg raz na dobę, a 85 pacjentów placebo, przez okres 6 tygodni. Leczenie lewocetyryzyną, w porównaniu z placebo, spowodowało statystycznie istotne zmniejszenie nasilenia świądu, przy czym efekt terapeutyczny obserwowano już w pierwszym tygodniu terapii i utrzymywał się on przez cały okres leczenia. Ponadto, stosowanie lewocetyryzyny w porównaniu z placebo skutkowało znacznie większą poprawą zależnej od stanu zdrowia jakości życia pacjentów, ocenianej na podstawie indeksu jakości życia w chorobach dermatologicznych (ang. Dermatology Life Quality Index).¹¹

Warto podkreślić, że przewlekła idiopatyczna pokrzywka służyła w badaniach jako model zaburzeń o charakterze pokrzywki. Ponieważ uwalnianie histaminy jest kluczowym czynnikiem patofizjologicznym związanym z występowaniem pokrzywki, uzasadnione jest oczekiwanie, że lewocetyryzyna będzie skuteczna także w łagodzeniu objawów innych rodzajów pokrzywek, nie tylko przewlekłej idiopatycznej pokrzywki.¹²

Wpływ na odcinek QT

W przeciwieństwie do niektórych starszych leków przeciwhistaminowych, lewocetyryzyna nie wykazuje istotnego wpływu na odstęp QT w zapisie elektrokardiograficznym, co potwierdza jej korzystny profil bezpieczeństwa kardiologicznego.¹³

Skuteczność u dzieci i młodzieży

Bezpieczeństwo stosowania i skuteczność lewocetyryzyny w tabletkach u dzieci oceniano w dwóch kontrolowanych placebo badaniach klinicznych. Badania te obejmowały pacjentów pediatrycznych w wieku od 6 do 12 lat z sezonowym i całorocznym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa. W obu badaniach leczenie lewocetyryzyną prowadziło do istotnego złagodzenia objawów alergicznych oraz do wyraźnej poprawy zależnej od stanu zdrowia jakości życia pacjentów.¹⁴