cząsteczka adhezji komórkowej naczyń

Cząsteczka adhezji komórkowej naczyń (VCAM-1, Vascular Cell Adhesion Molecule-1) to białko adhezyjne z rodziny immunoglobulin, które odgrywa kluczową rolę w procesach zapalnych i immunologicznych. Jest ekspresjonowane głównie na komórkach śródbłonka naczyń krwionośnych po ich aktywacji przez cytokiny prozapalne, takie jak TNF-α, IL-1 czy IL-4.

VCAM-1 pełni istotną funkcję w rekrutacji leukocytów do miejsc zapalenia, umożliwiając ich przyleganie do śródbłonka i migrację transendotelialną. Wiąże się specyficznie z integryną VLA-4 (very late antigen-4, α4β1) obecną na powierzchni limfocytów, monocytów, eozynofilów i bazofilów, co inicjuje kaskadę zdarzeń prowadzących do diapedezy.

Podwyższone stężenie rozpuszczalnej formy VCAM-1 (sVCAM-1) w surowicy jest biomarkerem aktywacji śródbłonka i może wskazywać na toczące się procesy zapalne. Zwiększoną ekspresję VCAM-1 obserwuje się w przebiegu miażdżycy, reumatoidalnego zapalenia stawów, astmy, stwardnienia rozsianego oraz w chorobach autoimmunologicznych, co czyni tę cząsteczkę potencjalnym celem terapeutycznym.

W kardiologii oznaczanie poziomu sVCAM-1 wykorzystuje się jako marker dysfunkcji śródbłonka i predyktor zdarzeń sercowo-naczyniowych. Badania nad inhibitorami VCAM-1 mogą przyczynić się do opracowania nowych strategii leczenia chorób zapalnych i autoimmunologicznych poprzez ograniczenie migracji leukocytów do tkanek objętych procesem zapalnym.

Powiązane wpisy

  1. 19.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl