Właściwości farmakodynamiczne leku Alergimed

Lewocetyryzyna dichlorowodorek, substancja czynna preparatu Alergimed 5 mg, tabletki powlekane, należy do grupy farmakoterapeutycznej: leki przeciwhistaminowe do stosowania ogólnego, pochodne piperazyny. Produkt oznaczony jest kodem ATC: R06AE09.¹

Mechanizm działania

Lewocetyryzyna jest enancjomerem cetyryzyny o konfiguracji R, charakteryzującym się silnym i wybiórczym antagonizmem wobec obwodowych receptorów histaminowych H1. Badania wiązania z receptorami potwierdziły wysokie powinowactwo lewocetyryzyny do ludzkich receptorów H1, z wartością Ki wynoszącą 3,2 nmol/l. Warto podkreślić, że powinowactwo to jest dwukrotnie większe niż w przypadku cetyryzyny (Ki = 6,3 nmol/l). Okres półtrwania dysocjacji wiązania lewocetyryzyny z receptorami H1 wynosi 115 ± 38 minut. Po podaniu jednorazowym, lewocetyryzyna powoduje blokadę receptorów w 90% po 4 godzinach, a efekt ten utrzymuje się na poziomie 57% nawet po 24 godzinach.²

Działanie farmakodynamiczne

Właściwości farmakodynamiczne lewocetyryzyny zostały szczegółowo ocenione w randomizowanych badaniach z grupą kontrolną. W jednym z tych badań porównano wpływ lewocetyryzyny w dawce 5 mg z desloratadyną (5 mg) oraz placebo na powstawanie bąbla i rumienia indukowanych histaminą. Wykazano, że lewocetyryzyna istotnie statystycznie zmniejsza powstawanie bąbla i zaczerwienienia, przy czym działanie to było najsilniejsze w pierwszych 12 godzinach i utrzymywało się przez 24 godziny (p < 0,001) w porównaniu z placebo i desloratadyną.³

Szybkość działania lewocetyryzyny jest jednym z jej istotnych parametrów klinicznych. W kontrolowanych placebo badaniach w modelu z zastosowaniem komory do prowokacji alergenowej zaobserwowano, że początek działania lewocetyryzyny w dawce 5 mg w łagodzeniu objawów wywołanych ekspozycją na pyłki występuje już po 1 godzinie od podania leku.⁴

Badania in vitro z wykorzystaniem zaawansowanych metod (komora Boydena i warstwy komórek) wykazały, że lewocetyryzyna hamuje indukowaną przez eotaksynę przezśródbłonkową migrację eozynofilów przez komórki skóry i płuc. Dodatkowo, w eksperymentalnym badaniu farmakodynamicznym in vivo z wykorzystaniem techniki okienek skórnych, zaobserwowano trzy główne działania hamujące lewocetyryzyny w dawce 5 mg w ciągu pierwszych 6 godzin reakcji indukowanej pyłkami w porównaniu z placebo u 14 dorosłych pacjentów:⁵

• hamowanie uwalniania VCAM-1 (cząsteczki adhezji komórkowej naczyń)
• zmiana przepuszczalności naczyń
• zmniejszenie napływu eozynofilów

⁶

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Badania u pacjentów dorosłych

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania lewocetyryzyny zostały potwierdzone w licznych badaniach klinicznych przeprowadzonych metodą podwójnie ślepej próby z kontrolą placebo, w których uczestniczyli dorośli pacjenci z:⁷

• sezonowym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa
• całorocznym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa
• przewlekłym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa

W niektórych badaniach wykazano, że lewocetyryzyna w istotnym stopniu łagodzi objawy alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, w tym uciążliwe uczucie zatkania nosa.⁸

Szczególnie znaczące wyniki uzyskano w 6-miesięcznym badaniu klinicznym z udziałem 551 dorosłych pacjentów (z czego 276 leczonych lewocetyryzyną) z przewlekłym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa, u których objawy utrzymywały się przez co najmniej 4 dni w tygodniu przez minimum 4 kolejne tygodnie. Pacjenci byli uczuleni na roztocza kurzu domowego i pyłki traw. W tym badaniu wykazano, że lewocetyryzyna w dawce 5 mg była zarówno klinicznie, jak i statystycznie istotnie bardziej skuteczna niż placebo w łagodzeniu wszystkich objawów alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa przez cały czas trwania badania, przy czym nie obserwowano zjawiska tachyfilaksji (zmniejszenia odpowiedzi terapeutycznej). Dodatkowo, lewocetyryzyna znacząco poprawiała jakość życia pacjentów przez cały okres badania.⁹

W kontrolowanym placebo badaniu klinicznym dotyczącym przewlekłej pokrzywki idiopatycznej uczestniczyło 166 pacjentów, z których 85 otrzymywało placebo, a 81 lewocetyryzyne w dawce 5 mg raz na dobę przez ponad 6 tygodni. Leczenie lewocetyryzyną już w pierwszym tygodniu powodowało znaczące zmniejszenie nasilenia świądu, a efekt ten utrzymywał się przez cały okres terapii w porównaniu do placebo. Ponadto, lewocetyryzyna w porównaniu z placebo zapewniała większą poprawę związanej ze zdrowiem jakości życia, ocenianej za pomocą Wskaźnika Jakości Życia w Chorobach Dermatologicznych (DLQI).¹⁰

Warto zaznaczyć, że przewlekła idiopatyczna pokrzywka została wykorzystana jako model badań dotyczących pokrzywki. Ponieważ uwalnianie histaminy stanowi czynnik przyczynowy występowania pokrzywki, można oczekiwać, że lewocetyryzyna będzie skuteczna również w łagodzeniu objawów innych niż przewlekła idiopatyczna pokrzywka rodzajów pokrzywek.¹¹

Badania elektrokardiograficzne nie wykazały istotnego wpływu lewocetyryzyny na odstęp QT, co potwierdza bezpieczeństwo kardiologiczne leku.¹²

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania lewocetyryzyny w postaci tabletek u dzieci potwierdzono w dwóch kontrolowanych placebo badaniach klinicznych z udziałem pacjentów w wieku od 6 do 12 lat z sezonowym i całorocznym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa. W obu badaniach lewocetyryzyna znacząco łagodziła objawy choroby i poprawiała jakość życia pacjentów zależną od ich stanu zdrowia.¹³

Bezpieczeństwo kliniczne lewocetyryzyny u dzieci poniżej 6 lat zostało ustalone w kilku krótko- i długoterminowych badaniach terapeutycznych:¹⁴

• Badanie z udziałem 29 dzieci w wieku od 2 do 6 lat z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa, otrzymujących lewocetyryzynę w dawce 1,25 mg dwa razy na dobę przez 4 tygodnie¹⁵
• Badanie z udziałem 114 dzieci w wieku od 1 do 5 lat z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa lub przewlekłą pokrzywką idiopatyczną, leczonych lewocetyryzyną w dawce 1,25 mg dwa razy na dobę przez 2 tygodnie¹⁶
• Badanie z udziałem 45 dzieci w wieku od 6 do 11 miesiąca życia z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa lub przewlekłą pokrzywką idiopatyczną, otrzymujących lewocetyryzynę w dawce 1,25 mg raz na dobę przez 2 tygodnie¹⁷
• Długoterminowe (18 miesięcy) badanie kliniczne z udziałem 255 dzieci z atopią w wieku od 12 do 24 miesięcy w momencie włączenia do badania, leczonych lewocetyryzyną¹⁸

Profil bezpieczeństwa lewocetyryzyny u najmłodszych pacjentów był podobny do obserwowanego w krótkoterminowych badaniach przeprowadzonych u dzieci w wieku od 1 do 5 lat.¹⁹