brak miesiączkowania
Brak miesiączkowania (amenorrhea) to zaburzenie polegające na nieobecności krwawień miesiączkowych. Wyróżnia się amenorrheę pierwotną – gdy pierwsza miesiączka nie wystąpiła do 16. roku życia, oraz wtórną – gdy miesiączkowanie ustaje na co najmniej 3 miesiące u kobiety, która wcześniej miesiączkowała regularnie.
Przyczyny braku miesiączkowania są liczne i obejmują: ciążę, karmienie piersią, zaburzenia hormonalne (zwłaszcza dotyczące osi podwzgórze-przysadka-jajniki), zespół policystycznych jajników, przedwczesne wygaśnięcie czynności jajników, niedoczynność tarczycy, hiperprolaktynemię, zaburzenia odżywiania, intensywny wysiłek fizyczny, stres, czynniki genetyczne, wady anatomiczne oraz stosowanie niektórych leków.
Diagnostyka braku miesiączkowania powinna obejmować szczegółowy wywiad, badanie fizykalne oraz badania laboratoryjne (oznaczenie β-hCG, prolaktyny, TSH, FSH, LH, estradiolu, testosteronu). W uzasadnionych przypadkach wskazane jest wykonanie badań obrazowych (USG miednicy mniejszej, MRI przysadki) oraz badań genetycznych.
Leczenie braku miesiączkowania zależy od jego przyczyny i może obejmować: modyfikację stylu życia, leczenie chorób współistniejących, terapię hormonalną (estrogeny, progesteron), indukcję owulacji przy planowaniu ciąży, a w niektórych przypadkach interwencję chirurgiczną. Nieleczona długotrwała amenorrhea, szczególnie przy niedoborze estrogenów, może prowadzić do osteoporozy i zwiększonego ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Clozapine Hasco 25 mg
Klozapina, należąca do neuroleptyków z podgrupy diazepiny, oksazepiny i tiazepiny (kod ATC N05A H02), wyróżnia się unikatowym profilem farmakodynamicznym, różniącym się od klasycznych leków przeciwpsychotycznych. Charakteryzuje się słabym powinowactwem do receptorów dopaminowych D1, D2, D3 i D5, przy jednoczesnym silnym działaniu na receptor D4. Ponadto wykazuje silne działanie alfa-adrenolityczne, przeciwcholinergiczne, przeciwhistaminowe oraz przeciwserotoninergiczne, co przekłada się na złożony efekt uspokajający i przeciwpsychotyczny. Klinicznie klozapina jest skuteczna zwłaszcza u pacjentów ze schizofrenią oporną na standardowe leczenie, wykazując poprawę u 37% pacjentów już w pierwszym tygodniu terapii oraz u 44% po 12 miesiącach, mierzoną około 20% redukcją w Brief Psychiatric Rating Score. Ponadto poprawia wybrane funkcje poznawcze i charakteryzuje się mniejszym ryzykiem działań niepożądanych ze strony układu pozapiramidowego, takich jak ostra dystonia, objawy parkinsonowskie czy akatyzja, a także minimalnym wpływem na stężenie prolaktyny, co zmniejsza ryzyko ginekomastii, braku miesiączki, mlekotoku i impotencji.
agranulocytoza, akatyzja, brak miesiączkowania, dysfagia, działanie alfa-adrenolityczne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwserotoninergiczne, ginekomastia, granulocytopenia, hiperprolaktynemia, impotencja, katalepsja, klozapina, Krótka Skala Oceny Psychiatrycznej, lek przeciwpsychotyczny, mlekotok, objawy parkinsonowskie, objawy schizofrenii, ostra dystonia, prolaktyna, psychoza w przebiegu choroby Parkinsona, receptor dopaminowy, schizofrenia oporna, układ krwiotwórczy, układ pozapiramidowy, właściwość przeciwhistaminowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ayupil 12,5 mg
Klozapina, substancja czynna leku Ayupil, jest atypowym neuroleptykiem z grupy diazepin, oksazepin i tiazepin (kod ATC: N05A H02), charakteryzującym się unikalnym profilem farmakodynamicznym. Wykazuje słabe blokowanie receptorów dopaminowych D1, D2, D3 i D5, przy jednoczesnym silnym powinowactwie do receptorów D4, co przekłada się na wysoką skuteczność przeciwpsychotyczną przy minimalnym ryzyku objawów pozapiramidowych. Dodatkowo klozapina wykazuje silne działanie alfa-adrenolityczne (co może powodować hipotonię ortostatyczną), przeciwcholinergiczne (suchość w ustach, zaburzenia widzenia, zaparcia), przeciwhistaminowe (sedacja, przyrost masy ciała) oraz przeciwserotoninergiczne, co wpływa na łagodzenie objawów negatywnych schizofrenii i ograniczenie działań niepożądanych. W badaniu klinicznym na 319 pacjentach z lekooporną schizofrenią, 37% wykazało poprawę już po pierwszym tygodniu, a 44% po 12 miesiącach terapii, definiowaną jako ≥20% redukcję w Brief Psychiatric Rating Score. Klozapina poprawia także funkcje poznawcze, co jest istotne dla codziennego funkcjonowania pacjentów.
agranulocytoza, akatyzja, amfetamina, apomorfina, brak miesiączkowania, diazepiny, dystonia ostra, działanie alfa-adrenolityczne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwhistaminowe, działanie przeciwserotoninergiczne, funkcje poznawcze, ginekomastia, granulocytopenia, hiperprolaktynemia, hipotonia ortostatyczna, impotencja, katalepsja, klozapina, Krótka Skala Oceny Psychiatrycznej, lek przeciwpsychotyczny, mlekotok, neuroleptyk, objawy parkinsonowskie, objawy pozapiramidowe, objawy schizofrenii, oksazepiny i tiazepiny, psychoza w przebiegu choroby Parkinsona, receptor D4, receptor dopaminowy, receptor histaminowy H1, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy, schizofrenia lekooporna, stężenie prolaktyny, zachowanie stereotypowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Rigevidon 0,03 mg + 0,15 mg
Produkt leczniczy Rigevidon zawiera 30 µg etynyloestradiolu oraz 150 µg lewonorgestrelu i jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym. Stosowanie leku jest bezwzględnie przeciwwskazane w ciąży, a w przypadku jej stwierdzenia należy natychmiast przerwać terapię. Badania epidemiologiczne nie wykazały zwiększonego ryzyka wad wrodzonych przy stosowaniu doustnych środków antykoncepcyjnych przed ciążą ani działania teratogennego przy przypadkowym zastosowaniu w początkowym okresie ciąży. W okresie poporodowym decyzja o ponownym rozpoczęciu stosowania Rigevidonu powinna uwzględniać zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Lek nie jest zalecany u kobiet karmiących piersią ze względu na przenikanie hormonów do mleka, co może wpływać na produkcję mleka i rozwój dziecka; w takich przypadkach należy rozważyć alternatywne metody antykoncepcji.
bolesne miesiączkowanie, brak miesiączkowania, cholestaza, działanie teratogenne, ektopia szyjki macicy, estrogen i progesteron, etynyloestradiol, hormonalny środek antykoncepcyjny, incydent zakrzepowo-zatorowy, kamica żółciowa, kandydoza pochwy, krwawienie z pochwy, lewonorgestrel, nieprawidłowa czynność wątroby, nieregularne krwawienie miesiączkowe, powiększenie piersi, przemijający napad niedokrwienny, tabletka powlekana, udar mózgu, wada wrodzona, zakrzepica tętnicza i żylna, zakrzepica żylna, zapalenie pochwy, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Levosert Easy 52 mg (20 mcg/24h)
System terapeutyczny domaciczny Levosert Easy zawiera 52 mg lewonorgestrelu, który uwalniany jest bezpośrednio do jamy macicy, co umożliwia stosowanie niskich dawek dobowych – początkowo około 20 µg/dobę, zmniejszających się do 6,5 µg/dobę po 8 latach, ze średnią szybkością uwalniania około 13,5 µg/dobę. Mechanizm działania opiera się na hamowaniu proliferacji endometrium, zagęszczeniu śluzu szyjkowego oraz supresji owulacji u części pacjentek, co łącznie zapewnia wysoką skuteczność antykoncepcyjną. W badaniu klinicznym wskaźnik Pearla wynosił 0,15 (95% CI: 0,02–0,55) po 1 roku oraz 0,18 (95% CI: 0,09–0,33) po 8 latach stosowania, potwierdzając długoterminową efektywność metody.
antykoncepcja progestagenowa, błona śluzowa macicy, brak miesiączkowania, endometrium, hemoglobina, hormonalna terapia zastępcza, idiopatyczne nadmierne krwawienie miesiączkowe, implant podskórny, jajeczkowanie, jama macicy, kanał szyjki macicy, krwawienie miesiączkowe, lewonorgestrel, morfologia krwi, owulacja, progestagen, śluz szyjkowy, środek antykoncepcyjny, system domaciczny, włókniak podśluzówkowy, wskaźnik Pearla - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Orgametril 5 mg
Orgametril, zawierający 5 mg linestrenolu w formie tabletek, jest wskazany do stosowania u dorosłych kobiet powyżej 18 roku życia w leczeniu zaburzeń miesiączkowania, schorzeń endometrium oraz jako element terapii hormonalnej. Preparat znajduje zastosowanie w regulacji cyklu miesiączkowego, zwłaszcza przy częstych miesiączkach prowadzących do niedoborów żelaza i anemii, a także w leczeniu obfitych krwawień i krwotoków macicznych. Orgametril jest skuteczny w terapii pierwotnego i wtórnego braku miesiączkowania, skąpych krwawień, bolesnych owulacji i miesiączek oraz w opóźnianiu terminu krwawienia. Ponadto, lek jest stosowany w leczeniu endometriozy poprzez hamowanie wzrostu ektopowej tkanki endometrialnej oraz w wybranych przypadkach nowotworów błony śluzowej trzonu macicy jako element kompleksowej terapii onkologicznej. Wskazania obejmują także leczenie łagodnych chorób piersi, takich jak mastodynia i dysplazja włóknisto-torbielowata, oraz stosowanie jako uzupełnienie estrogenoterapii w okresie okołomenopauzalnym w celu zapobiegania rozrostowi endometrium.
anemia, bolesna owulacja, bolesne miesiączkowanie, brak miesiączkowania, częste miesiączkowanie, endometrioza, estrogenoterapia, hiperplazja, hormonalna terapia zastępcza, krwotok maciczny, łagodna choroba piersi, linestrenol, mastodynia, nowotwór błony śluzowej macicy, obfite krwawienie miesiączkowe, opóźnienie miesiączki, owulacja, skąpe krwawienie miesiączkowe, terapia hormonalna, terapia progestagenowa, układ krzepnięcia, zaburzenie miesiączkowania, zahamowanie krwawienia miesiączkowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Klozapol 100 mg
Klozapina, substancja czynna leku Klozapol, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin i oksepin (kod ATC N05 AH 02), charakteryzującym się unikalnym profilem farmakodynamicznym. Wykazuje słabe powinowactwo do receptorów dopaminowych D1, D2, D3 i D5, natomiast silne działanie wobec receptora D4, a także silne działanie anty-alfa-adrenergiczne, przeciwcholinergiczne, przeciwhistaminowe i przeciwserotoninergiczne. Klinicznie klozapina wykazuje szybkie i znaczące działanie uspokajające oraz skuteczność w leczeniu schizofrenii opornej na inne leki, łagodząc zarówno objawy pozytywne, jak i negatywne. W badaniu obejmującym 319 pacjentów z lekooporną schizofrenią, 37% wykazało poprawę już w pierwszym tygodniu, a 44% po 12 miesiącach terapii, definiowaną jako co najmniej 20% redukcję w Brief Psychiatric Rating Score. Ponadto klozapina poprawia niektóre aspekty funkcji poznawczych i cechuje się mniejszym ryzykiem objawów pozapiramidowych oraz neutralnym wpływem na poziom prolaktyny, co minimalizuje ryzyko ginekomastii, mlekotoku, braku miesiączki i impotencji.
agranulocytoza, akatyzja, badanie hematologiczne, brak miesiączkowania, choroba Parkinsona, dysfagia, dystonia, działanie anty-alfa-adrenergiczne, działanie niepożądane, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwhistaminowe, działanie przeciwserotoninergiczne, ginekomastia, granulocytopenia, impotencja, katalepsja, klasyczny lek przeciwpsychotyczny, Krótka Skala Oceny Psychiatrycznej, lek przeciwpsychotyczny, mechanizm działania, mlekotok, objawy parkinsonowskie, objawy pozapiramidowe, objawy schizofrenii, prolaktyna, receptor dopaminowy, schizofrenia lekooporna, schizofrenia oporna, układ dopaminergiczny, zaburzenie funkcji poznawczych, zaburzenie krwiotwórcze - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rigevidon 0,03 mg + 0,15 mg
Rigevidon, zawierający 0,03 mg etynyloestradiolu i 0,15 mg lewonorgestrelu, jest złożonym doustnym środkiem antykoncepcyjnym, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym incydentów zakrzepowo-zatorowych żył i tętnic (np. zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, zakrzepica żylna, zatorowość płucna), a także nowotworów, takich jak rak szyjki macicy, rak piersi oraz rzadkie nowotwory wątroby (rak wątrobowokomórkowy, łagodne guzy wątroby). Szczególnie narażone są pacjentki z dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak otyłość, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia lipidowe czy palenie tytoniu. Ponadto, lek może wywoływać poważne reakcje immunologiczne, w tym reakcje anafilaktyczne oraz zaostrzenie chorób autoimmunologicznych, np. rozsianego tocznia rumieniowatego i obrzęku naczynioruchowego.
brak miesiączkowania, cholestaza, choroba Leśniowskiego-Crohna, doustny środek antykoncepcyjny, ektopia szyjki macicy, etynyloestradiol, gruczolak wątroby, hipertriglicerydemia, hirsutyzm, incydent zakrzepowo-zatorowy, kamica żółciowa, kandydoza pochwy, lewonorgestrel, melasma, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, nietolerancja glukozy, obrzęk naczynioruchowy, ogniskowy rozrost guzkowy, pląsawica, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, rak wątrobowokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa, toczeń rumieniowaty, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia lipidowe, zakrzepica tętnicza i żylna, zakrzepica żył siatkówki, zakrzepica żylna, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zatrzymanie płynów, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ayupil 100 mg
Klozapina, substancja czynna leku Ayupil, jest atypowym neuroleptykiem z grupy diazepin, oksazepin i tiazepin (kod ATC: N05A H02), charakteryzującym się unikalnym profilem farmakodynamicznym. Wykazuje słabe powinowactwo do receptorów dopaminowych D1, D2, D3 i D5, natomiast silne do receptorów D4, alfa-adrenolityczne, przeciwcholinergiczne, przeciwhistaminowe oraz przeciwserotoninergiczne. Klinicznie klozapina wykazuje szybkie i znaczące działanie uspokajające i przeciwpsychotyczne, szczególnie u pacjentów z lekooporną schizofrenią, łagodząc zarówno objawy pozytywne, jak i negatywne. W badaniu z udziałem 319 pacjentów, 37% wykazało poprawę już po pierwszym tygodniu, a po 12 miesiącach dodatkowe 44% pacjentów osiągnęło co najmniej 20% redukcję w Krótkiej Skali Oceny Psychiatrycznej (Brief Psychiatric Rating Score). Ponadto klozapina poprawia niektóre funkcje poznawcze u leczonych pacjentów.
agranulocytoza, akatyzja, badanie hematologiczne, brak miesiączkowania, diazepiny oksazepiny tiazepiny, dystonia, działania niepożądane hematologiczne, działanie alfa-adrenolityczne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwhistaminowe, działanie przeciwserotoninergiczne, działanie uspokajające, ginekomastia, granulocytopenia, impotencja, katalepsja, klozapina, Krótka Skala Oceny Psychiatrycznej, lek przeciwpsychotyczny, mlekotok, neuroleptyk, objawy parkinsonowskie, objawy pozapiramidowe, prolaktyna, psychoza w chorobie Parkinsona, receptor dopaminowy, schizofrenia lekooporna, substancja czynna, zaburzenia funkcji poznawczych