tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa
Tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa to stan patologiczny charakteryzujący się tworzeniem skrzeplin w układzie tętniczym, które mogą przemieszczać się z prądem krwi i powodować zatorowość. Stanowi ona jedną z głównych przyczyn zawałów, udarów mózgu i innych poważnych powikłań niedokrwiennych.
Patofizjologia tej choroby obejmuje trzy główne mechanizmy: uszkodzenie śródbłonka naczyniowego, zaburzenia przepływu krwi oraz nadkrzepliwość. Czynniki ryzyka obejmują miażdżycę, nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, palenie tytoniu, hipercholesterolemię, migotanie przedsionków oraz wrodzone i nabyte trombofilie.
Kliniczne manifestacje tętniczej choroby zakrzepowo-zatorowej zależą od lokalizacji zatoru i obejmują ostre zespoły wieńcowe, udary niedokrwienne mózgu, ostre niedokrwienie kończyn oraz zatory tętnic trzewnych. Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych (angio-TK, angio-MR, USG dopplerowskie), markerach biochemicznych oraz badaniach koagulologicznych.
Leczenie obejmuje terapię przeciwkrzepliwą (heparyna, leki przeciwpłytkowe, doustne antykoagulanty), trombolizę, zabiegi endowaskularne oraz chirurgiczną embolektomię w przypadkach krytycznego niedokrwienia. Profilaktyka pierwotna i wtórna koncentruje się na modyfikacji czynników ryzyka sercowo-naczyniowego oraz odpowiedniej farmakoterapii przeciwkrzepliwej u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Adaring (0,12 mg + 0,015 mg)/24 h
System terapeutyczny dopochwowy Adaring, uwalniający etonogestrel i etynyloestradiol w dawkach odpowiednio 0,120 mg i 0,015 mg na dobę, jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym, którego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentek z aktywną lub przebytą żylną chorobą zakrzepowo-zatorową (VTE), w tym zakrzepicą żył głębokich (DVT) i zatorowością płucną (PE), a także u pacjentek z dziedzicznymi lub nabytymi predyspozycjami do VTE, takimi jak oporność na aktywowane białko C (czynnik V Leiden), niedobór antytrombiny III, białka C lub białka S. Przeciwwskazaniem jest również wysokie ryzyko VTE związane z wieloma czynnikami ryzyka lub planowanymi rozległymi zabiegami chirurgicznymi z długotrwałym unieruchomieniem. Ponadto, system Adaring nie powinien być stosowany u pacjentek z aktywną lub przebytą tętniczą chorobą zakrzepowo-zatorową (ATE), w tym po zawale mięśnia sercowego, udarze mózgu, czy u pacjentek z migreną z aurą, a także u osób z wysokim ryzykiem ATE, np. z cukrzycą z powikłaniami naczyniowymi, ciężkim nadciśnieniem tętniczym lub ciężką dyslipoproteinemią.
choroba naczyń mózgowych, choroba wątroby, czynnik V Leiden, dławica piersiowa, dyslipoproteinemia, etonogestrel, etynyloestradiol, glekaprewir, hiperhomocysteinemia, hipertriglicerydemia, krwawienie z pochwy, migrena z aurą, nadciśnienie tętnicze, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, nowotwór narządów rodnych, nowotwór wątroby, ombitaswir, oporność na aktywowane białko C, przeciwciała antyfosfolipidowe, przemijający napad niedokrwienny, sofosbuwir, system dopochwowy, tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vixpo 3 mg + 0,02 mg
Produkt leczniczy Vixpo, zawierający 3 mg drospirenonu i 0,02 mg etynyloestradiolu, jest złożonym doustnym środkiem antykoncepcyjnym, który może wywoływać liczne działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości. Szczególną uwagę należy zwrócić na ciężkie powikłania, takie jak żylne i tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe (w tym zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, udar mózgu), nadciśnienie tętnicze oraz nowotwory wątroby. Ponadto, stosowanie Vixpo może wiązać się z ryzykiem zaostrzenia chorób takich jak choroba Leśniowskiego-Crohna, toczeń rumieniowaty układowy czy padaczka. Wśród działań niepożądanych często obserwuje się nieregularności w krwawieniu miesiączkowym, które zwykle ustępują przy dłuższym stosowaniu preparatu. Warto również podkreślić, że rak piersi jest diagnozowany nieznacznie częściej u kobiet stosujących COC, jednak związek przyczynowy nie został jednoznacznie potwierdzony.
atrofia endometrium, bolesne miesiączkowanie, choroba Leśniowskiego-Crohna, doustny środek antykoncepcyjny, drospirenon z etynyloestradiolem, dysplazja włóknisto-torbielowata piersi, hiperkaliemia, hiponatremia, induktor enzymatyczny, kandydoza, krwawienie śródcykliczne, krwawienie z nosa, krwotok miesiączkowy, mięśniak macicy, migrena, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, nowotwór wątroby, obrzęk naczynioruchowy, opryszczka ciężarnych, ostuda, padaczka, parestezja, pląsawica Sydenhama, polip szyjki macicy, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, rak piersi, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, skąpe miesiączki, tachykardia, tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa, toczeń rumieniowaty układowy, torbiel jajnika, trombocytemia, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zapalenie spojówek, zapalenie żyły, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, żółtaczka cholestatyczna, żylaki, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Elin
Produkt leczniczy Elin zawiera 250 μg norgestymatu i 35 μg etynyloestradiolu i jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym. Przed rozpoczęciem terapii należy dokładnie ocenić przeciwwskazania i czynniki ryzyka, zwłaszcza związane z zakrzepowo-zatorowymi powikłaniami żylnymi (ŻChZZ) i tętniczymi (np. zawał mięśnia sercowego, udar mózgu). Ryzyko ŻChZZ jest największe w pierwszym roku stosowania oraz po przerwie ≥4 tygodni i wynosi około 6 na 10 000 kobiet rocznie, co jest porównywalne do preparatów zawierających lewonorgestrel. Czynniki ryzyka obejmują m.in. otyłość (BMI >30 kg/m²), długotrwałe unieruchomienie, duże zabiegi chirurgiczne, obciążenie rodzinne, wiek >35 lat oraz choroby współistniejące (np. toczeń rumieniowaty układowy). Pacjentki powinny być poinformowane o objawach zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej oraz konieczności natychmiastowego kontaktu z lekarzem. Stosowanie Elin jest przeciwwskazane u kobiet z wieloma czynnikami ryzyka zakrzepicy.
choroba Leśniowskiego-Crohna, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, hiperhomocysteinemia, hipertriglicerydemia, migotanie przedsionków, migrena, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, norgestymat, nowotwór wątroby, obrzęk naczynioruchowy, opryszczka ciężarnych, ostuda, otoskleroza, pląsawica Sydenhama, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przemijający napad niedokrwienia mózgu, rak endometrium, rak jajnika, rak piersi, rak szyjki macicy, tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa, toczeń rumieniowaty układowy, udar mózgu, wada zastawkowa serca, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakażenie HPV, zakrzepica naczyniowa, zakrzepica żylna, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vibin 3 mg + 0,03 mg
Lek Vibin, zawierający 0,03 mg etynyloestradiolu i 3 mg drospirenonu, jest złożonym doustnym środkiem antykoncepcyjnym, który może powodować szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości. Do najpoważniejszych powikłań należą żylne i tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, takie jak zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego oraz udar mózgu. Ponadto, stosowanie leku może prowadzić do rozwoju lub nasilenia nadciśnienia tętniczego oraz nowotworów wątroby, zarówno łagodnych, jak i złośliwych. Istnieje także potencjalny związek z nasileniem chorób zapalnych jelit, padaczki, mięśniaków macicy, porfirii, tocznia rumieniowatego układowego, opryszczki ciężarnych, pląsawicy Sydenhama, zespołu hemolityczno-moczniczego oraz żółtaczki cholestatycznej. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko ostud oraz zaburzeń czynności wątroby, które mogą wymagać przerwania terapii do czasu normalizacji parametrów hepatologicznych. Złożone doustne środki antykoncepcyjne, w tym Vibin, wiążą się również z nieznacznie zwiększonym ryzykiem raka piersi, zwłaszcza u kobiet poniżej 40 roku życia, choć związek przyczynowo-skutkowy nie jest jednoznacznie potwierdzony.
choroba Leśniowskiego-Crohna, depresja, doustny środek antykoncepcyjny, drospirenon, etynyloestradiol, induktor enzymatyczny, krwawienie śródcykliczne, mięśniak macicy, migrena, nadciśnienie tętnicze, niedosłuch, nowotwór wątroby, obrzęk naczynioruchowy, opryszczka ciężarnych, ostuda, padaczka, pląsawica Sydenhama, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, rak piersi, reakcja alergiczna, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa, tętnicze zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, toczeń rumieniowaty układowy, trądzik, udar mózgu, wahanie nastroju, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zatrzymanie płynów, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, żylne zaburzenie zakrzepowo-zatorowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ladybon 2,5 mg
Tibolon w dawce 2,5 mg, zawarty w preparacie Ladybon, jest stosowany w terapii hormonalnej o działaniu estrogenowym, jednak jego zastosowanie wiąże się z licznymi bezwzględnymi przeciwwskazaniami. Należą do nich m.in. nadwrażliwość na tibolon lub substancje pomocnicze (w tym 87 mg laktozy jednowodnej na tabletkę), ciąża i laktacja, nowotwory zależne od estrogenów (rak piersi i endometrium), nieleczona hiperplazja endometrium, niezdiagnozowane krwawienia z dróg rodnych, choroby zakrzepowo-zatorowe (w tym zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, niedobory białka C, S lub antytrombiny, a także choroby tętnicze jak zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu), choroby wątroby (ostre lub w wywiadzie z podwyższonymi enzymami wątrobowymi) oraz porfiria. Stosowanie tibolonu w tych stanach jest przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko powikłań i konieczność natychmiastowego przerwania terapii w przypadku pojawienia się objawów sugerujących te schorzenia.
choroba wątroby, choroba zakrzepowo-zatorowa, dusznica bolesna, enzym wątrobowy, hiperplazja endometrium, krwawienie z dróg rodnych, laktoza jednowodna, nadwrażliwość na lek, niedobór antytrombiny, niedobór białka C, niedobór białka S, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nowotwór endometrium, porfiria, profil bezpieczeństwa leku, przemijający napad niedokrwienny, rak piersi, terapia hormonalna, tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa, tibolon, udar mózgu, zaburzenie biosyntezy hemu, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lenalidomide Pharmascience
Lenalidomid, będący pochodną talidomidu, wykazuje silne działanie teratogenne, co wymaga ścisłego przestrzegania programu zapobiegania ciąży u kobiet w wieku rozrodczym. Kobiety muszą stosować skuteczną antykoncepcję co najmniej 4 tygodnie przed, w trakcie oraz 4 tygodnie po zakończeniu terapii, a także poddawać się regularnym testom ciążowym o czułości ≥25 mIU/ml co 4 tygodnie. Mężczyźni stosujący lenalidomid powinni używać prezerwatyw podczas kontaktów seksualnych z kobietami w ciąży lub potencjalnie płodnymi przez cały okres leczenia i 7 dni po jego zakończeniu. Lenalidomid wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, takich jak neutropenia, trombocytopenia, zawały mięśnia sercowego, żylna i tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa, nadciśnienie płucne oraz reakcje alergiczne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka. Monitorowanie morfologii krwi jest zalecane przed leczeniem, co tydzień przez pierwsze 8 tygodni, a następnie co miesiąc.
agenezja macicy, badanie neurologiczne, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, cholestatyczne zapalenie wątroby, cytolityczne zapalenie wątroby, drugi nowotwór pierwotny, działanie teratogenne, lenalidomid, mutacja genu TP53, nadciśnienie płucne, neutropenia, nietolerancja galaktozy, obrzęk naczynioruchowy, ostra białaczka szpikowa, płyn mózgowo-rdzeniowy, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, potencjał teratogenny, Program Zapobiegania Ciąży, przedwczesna niewydolność jajników, reakcja anafilaktyczna, reakcja polekowa z eozynofilią, reakcja typu tumour flare, reaktywacja wirusa półpaśca, sterylizacja przez podwiązanie jajowodów, szpiczak mnogi, talidomid, tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wirus zapalenia wątroby typu B, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Turnera, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Kelzy PR 2 mg + 0,02 mg
Kelzy PR, zawierający 2 mg dienogestu i 0,02 mg etynyloestradiolu w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla doustnych środków antykoncepcyjnych. Najczęściej obserwowanymi działaniami są krwotok maciczny (8,4%), ból głowy (3,7%) oraz ból piersi (3,5%). Zmiany w charakterystyce krwawień, takie jak nieregularne krwawienia, plamienia czy krwawienia przełomowe, wymagają szczególnej uwagi klinicznej ze względu na wpływ na jakość życia pacjentek i konieczność różnicowania z patologiami układu rozrodczego. Inne często występujące działania to zmiany nastroju, zmniejszone libido, nudności oraz trądzik. Rzadziej pojawiają się objawy neurologiczne (migrena, zawroty głowy, parestezje), zaburzenia żołądkowo-jelitowe, skórne oraz metaboliczne, w tym zwiększenie masy ciała i zatrzymanie płynów.
ból głowy, ból piersi, bolesne miesiączkowanie, choroba pęcherzyka żółciowego, dienogest i etynyloestradiol, gruczolak wątroby, kandydoza pochwy, Kelzy PR, klasyfikacja MedDRA, krwotok maciczny, łysienie, migrena, nadciśnienie tętnicze, nieregularne krwawienie, obniżone libido, ostuda, parestezja, podwyższone enzymy wątrobowe, rak wątrobowokomórkowy, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa, torbiel jajnika, trądzik, trombofilia nabyta, trombofilia wrodzona, udar niedokrwienny mózgu, zaburzenia krwawienia, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie naczyniowo-mózgowe, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zakrzepowe zapalenie żył, zatorowość płucna, zatrzymanie płynów, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Cyproteron – Działania niepożądane
Octan cyproteronu, stosowany w terapii stanów zależnych od androgenów, wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych zależny od płci, dawki i czasu leczenia. U mężczyzn najczęściej obserwuje się odwracalne zahamowanie spermatogenezy, spadek libido oraz zaburzenia wzwodu, natomiast u kobiet dominują plamienia miesiączkowe, zwiększenie masy ciała oraz nastroje depresyjne. Preparat Cyprodiol (2 mg octanu cyproteronu + 0,035 mg etynyloestradiolu) wiąże się z działaniami niepożądanymi występującymi u ≥1% do <10% pacjentek, takimi jak nudności, ból brzucha, ból i tkliwość piersi, bóle głowy oraz zmiany nastroju. Najpoważniejsze powikłania obejmują toksyczne działanie na wątrobę, łagodne i złośliwe nowotwory wątroby, a także zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, w tym żylne i tętnicze, które mogą prowadzić do zawału mięśnia sercowego, udaru czy zatorowości płucnej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak palenie tytoniu, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia krzepnięcia, otyłość czy wcześniejsze epizody zakrzepicy.
choroba zakrzepowo-zatorowa, defekt enzymów nadnerczowych, działanie antyandrogenowe, enzymy wątrobowe, etynyloestradiol, fosfataza zasadowa leukocytów, hirsutyzm, krwawienie przełomowe, libido, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja soczewek kontaktowych, nowotwór wątroby, nowotwór wytwarzający androgeny, obrzęk naczynioruchowy, octan cyproteronu, ostuda, pokrzywka, przemijający atak niedokrwienny, rak piersi, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, spermatogeneza, tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa, toksyczne działanie na wątrobę, udar, zaburzenie krzepnięcia, zakrzepica żył, zakrzepica żył głębokich, zator płucny, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Kelzy PR 2 mg + 0,02 mg
Kelzy PR to złożony hormonalny środek antykoncepcyjny zawierający 2 mg dienogestu i 0,02 mg etynyloestradiolu w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentek z nadwrażliwością na składniki leku, nietolerancją laktozy (19 mg laktozy jednowodnej w tabletce aktywnej, 56 mg w placebo), a także u osób z aktywną lub przebyta żylna chorobą zakrzepowo-zatorową (VTE), w tym zakrzepicą żył głębokich i zatorowością płucną. Przeciwwskazania obejmują także genetyczne predyspozycje do zakrzepicy (np. oporność na aktywowane białko C, niedobory antytrombiny III, białka C i S), unieruchomienie pooperacyjne oraz współistnienie wielu czynników ryzyka VTE. Ponadto, lek jest niewskazany u pacjentek z tętniczą chorobą zakrzepowo-zatorową, w tym po zawale mięśnia sercowego, udarze mózgu, migreną z aurą oraz przy obecności przeciwciał antyfosfolipidowych i hiperhomocysteinemii.
ciężka choroba wątroby, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, czynnik V Leiden, dazabuwir, dienogest i etynyloestradiol, dławica piersiowa, dyslipoproteinemia, enzymy wątrobowe, glekaprewir z pibrentaswirem, hiperhomocysteinemia, krwawienie z dróg rodnych, laktoza jednowodna, migrena z aurą, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancje czynne, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, nietolerancja laktozy, nowotwór hormonozależny, nowotwór wątroby, ombitaswir z parytaprewirem, oporność na aktywowane białko C, przeciwciała antyfosfolipidowe, przemijający napad niedokrwienny, rak endometrium, rak piersi, rak szyjki macicy, sofosbuwir z welpataswirem, tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Norgestimat – Działania niepożądane
Norgestimat, stosowany w złożonych doustnych środkach antykoncepcyjnych (np. Liberelle zawierający 250 µg norgestimatu i 35 µg etynyloestradiolu), wiąże się ze zwiększonym ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym zakrzepicy żylnej i tętniczej, prowadzącej do zatorowości płucnej, zawału mięśnia sercowego czy udaru mózgu. Dodatkowo obserwuje się możliwość wystąpienia nadciśnienia tętniczego, guzów wątroby (zarówno łagodnych, jak i złośliwych), a także zaburzeń czynności wątroby, które mogą wymagać przerwania terapii. Częstość występowania tych działań jest różna, np. zakrzepica żylna i tętnicza występują rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), nadciśnienie tętnicze niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), a guzy wątroby bardzo rzadko (<1/10 000). Ponadto, stosowanie norgestimatu może powodować ostudę (brązowe przebarwienia skóry) oraz krwawienia śródcykliczne (≥1/100 do <1/10). Występuje także nieznaczne zwiększenie ryzyka raka piersi, choć związek przyczynowy nie jest jednoznaczny.
chloasma, choroba Crohna, etynyloestradiol, guz wątroby, hormonalny środek antykoncepcyjny, induktor enzymatyczny, krwawienie śródcykliczne, krwotok wewnątrzbrzuszny, małopłytkowość, mięśniak macicy, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, norgestimat, opryszczka ciążowa, ostra niewydolność nerek, ostuda, padaczka, pląsawica Sydenhama, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, rak piersi, skrzep krwi, tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa, udar mózgu, udar niedokrwienny, układowy toczeń rumieniowaty, wrzodziejące zapalenie jelita, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica tętnicza, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żył i tętnic, zakrzepica żylna, zatorowość płucna, zawał serca, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół hemolityczno-mocznicowy, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Seasonique 150 mcg + 30 mcg (tabl. różowa); 10 mcg (tabl. biała)
Seasonique to złożony hormonalny środek antykoncepcyjny zawierający lewonorgestrel 150 µg oraz etynyloestradiol 30 µg w tabletkach różowych, a także etynyloestradiol 10 µg w tabletkach białych. Profil bezpieczeństwa oceniono w 12-miesięcznym badaniu klinicznym na ponad 1000 kobiet w wieku 18-40 lat. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były nieregularne i/lub ciężkie krwawienia z macicy (występujące bardzo często, ≥1/10), wzrost masy ciała (często, ≥1/100 do <1/10) oraz trądzik (często). Dodatkowo, po wprowadzeniu do obrotu odnotowano szereg działań niepożądanych o nieznanej częstości, w tym zakrzepowo-zatorowe powikłania naczyniowe (żylne i tętnicze), zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, a także zaburzenia czynności wątroby i ryzyko nowotworów, w tym niewielki wzrost ryzyka raka piersi i nowotworów wątroby.
choroba Crohna, depresja, duszność, etynyloestradiol, hemolityczny zespół mocznicowy, infekcja dróg moczowych, infekcja grzybicza pochwy, krwawienie z macicy, lewonorgestrel, mięśniak macicy, migrena, nadciśnienie tętnicze, nowotwór wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostuda, padaczka, pemfigoid ciężarnych, pląsawica Sydenhama, porfiria, przemijający atak niedokrwienny, rak piersi, tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa, toczeń rumieniowaty układowy, trądzik, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica, zakrzepica żylna, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Liberelle 0,25 mg + 0,035 mg
Produkt leczniczy Liberelle, zawierający 250 mikrogramów norgestimatu i 35 mikrogramów etynyloestradiolu, jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym. Stosowanie tego preparatu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zakrzepicy żył i tętnic oraz poważnych zdarzeń zakrzepowo-zatorowych, takich jak zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, przemijający napad niedokrwienny, zakrzepica żylna i zatorowość płucna. W trakcie terapii mogą wystąpić także nadciśnienie tętnicze, guzy wątroby (zarówno łagodne, jak i złośliwe), a także ostre lub przewlekłe zaburzenia czynności wątroby, które mogą wymagać przerwania leczenia. Obserwuje się również bardzo nieznacznie zwiększoną częstość występowania raka piersi, choć związek przyczynowo-skutkowy nie jest jednoznacznie potwierdzony. Dodatkowo, u pacjentek mogą pojawić się ostuda (chloasma) oraz krwawienia śródcykliczne, zwłaszcza w przypadku interakcji z induktorami enzymatycznymi, co może obniżać skuteczność antykoncepcyjną.
choroba Crohna, etynyloestradiol, guz wątroby, hormonalny środek antykoncepcyjny, krwawienie śródcykliczne, mięśniak macicy, nadciśnienie tętnicze, norgestimat, opryszczka ciążowa, ostuda, padaczka, pląsawica Sydenhama, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, rak piersi, tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa, toczeń rumieniowaty układowy, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakrzepica żył i tętnic, zakrzepica żylna, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Elin 250 mcg + 35 mcg
Elin, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny zawierający 250 mikrogramów norgestymatu i 35 mikrogramów etynyloestradiolu, jest przeciwwskazany u pacjentek z nadwrażliwością na składniki leku oraz u osób z nietolerancją laktozy (89,203 mg/tabletka). Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazania związane z ryzykiem zakrzepowo-zatorowym: czynna lub przebyta żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (ŻChZZ), w tym zakrzepica żył głębokich i zatorowość płucna, a także dziedziczne lub nabyte predyspozycje takie jak oporność na APC, niedobory antytrombiny III, białka C i S. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentek po dużych zabiegach chirurgicznych z długotrwałym unieruchomieniem oraz u tych z wysokim ryzykiem ŻChZZ wynikającym z wielu czynników ryzyka.
antykoagulant toczniowy, ciężkie nadciśnienie, cukrzyca z objawami naczyniowymi, czynnik V Leiden, dławica piersiowa, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, glekaprewir, gruczolak wątroby, hiperhomocysteinemia, hipertriglicerydemia, hormonalny środek antykoncepcyjny, marskość wątroby, migrena z ogniskowymi objawami neurologicznymi, nadwrażliwość na substancje czynne, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, nietolerancja laktozy, norgestymat, nowotwór estrogenozależny, nowotwór wątroby, ombitaswir, oporność na APC, przeciwciała antyfosfolipidowe, przeciwciała antykardiolipinowe, przemijający napad niedokrwienia mózgu, rak endometrium, rak piersi, sofosbuwir, tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa, udar mózgu, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Norgestymat – Przeciwwskazania stosowania
Norgestymat w preparacie Elin (250 µg norgestymatu + 35 µg etynyloestradiolu) jest przeciwwskazany u pacjentek z nadwrażliwością na składniki leku, w tym na laktozę (89,203 mg/tabletkę), oraz u osób z aktywną lub przebytą żylno-zakrzepową chorobą (ŻChZZ), w tym z dziedzicznymi lub nabytymi predyspozycjami takimi jak oporność na APC, niedobory antytrombiny III, białka C i S, a także po dużych zabiegach chirurgicznych z unieruchomieniem. Przeciwwskazania dotyczą również tętniczej choroby zakrzepowo-zatorowej (np. zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, TIA) oraz stanów predysponujących, takich jak hiperhomocysteinemia, obecność przeciwciał antyfosfolipidowych czy migrena z aurą neurologiczną. Szczególną ostrożność wymaga obecność wielu czynników ryzyka tętniczych incydentów, w tym cukrzycy z powikłaniami naczyniowymi, ciężkiego nadciśnienia i dyslipoproteinemii.
ciężka dyslipoproteinemia, ciężkie nadciśnienie, cukrzyca z objawami naczyniowymi, czynnik V Leiden, dławica piersiowa, etynyloestradiol, glekaprewir z pibrentaswirem, gruczolak wątroby, hiperhomocysteinemia, hipertriglicerydemia, marskość wątroby, migrena z ogniskowymi objawami, nadwrażliwość na substancje czynne, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, nietolerancja laktozy, nowotwór estrogenozależny, nowotwór wątroby, ombitaswir z parytaprewirem, oporność na APC, przeciwciała antyfosfolipidowe, przemijający napad niedokrwienia mózgu, rak endometrium, rak piersi, sofosbuwir z welpataswirem, tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa, udar mózgu, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rigevidon 0,03 mg + 0,15 mg
Rigevidon, zawierający 0,03 mg etynyloestradiolu i 0,15 mg lewonorgestrelu, jest złożonym doustnym środkiem antykoncepcyjnym, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym incydentów zakrzepowo-zatorowych żył i tętnic (np. zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, zakrzepica żylna, zatorowość płucna), a także nowotworów, takich jak rak szyjki macicy, rak piersi oraz rzadkie nowotwory wątroby (rak wątrobowokomórkowy, łagodne guzy wątroby). Szczególnie narażone są pacjentki z dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak otyłość, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia lipidowe czy palenie tytoniu. Ponadto, lek może wywoływać poważne reakcje immunologiczne, w tym reakcje anafilaktyczne oraz zaostrzenie chorób autoimmunologicznych, np. rozsianego tocznia rumieniowatego i obrzęku naczynioruchowego.
brak miesiączkowania, cholestaza, choroba Leśniowskiego-Crohna, doustny środek antykoncepcyjny, ektopia szyjki macicy, etynyloestradiol, gruczolak wątroby, hipertriglicerydemia, hirsutyzm, incydent zakrzepowo-zatorowy, kamica żółciowa, kandydoza pochwy, lewonorgestrel, melasma, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, nietolerancja glukozy, obrzęk naczynioruchowy, ogniskowy rozrost guzkowy, pląsawica, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, rak wątrobowokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa, toczeń rumieniowaty, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia lipidowe, zakrzepica tętnicza i żylna, zakrzepica żył siatkówki, zakrzepica żylna, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zatrzymanie płynów, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Norgestymat – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Norgestymat, stosowany w złożonych hormonalnych środkach antykoncepcyjnych (np. Elin, 250 μg norgestymatu + 35 μg etynyloestradiolu), wiąże się ze zwiększonym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), szczególnie w pierwszym roku stosowania oraz po przerwie ≥4 tygodni. Ryzyko ŻChZZ u kobiet stosujących norgestymat wynosi około 6 na 10 000 rocznie, porównywalne do preparatów z lewonorgestrelem, i jest wyższe niż u kobiet niestosujących hormonalnej antykoncepcji (2 na 10 000). Czynniki ryzyka nasilające ŻChZZ to m.in. otyłość (BMI >30 kg/m²), długotrwałe unieruchomienie, obciążenie rodzinne, choroby współistniejące (nowotwory, toczeń, zespół hemolityczno-mocznicowy), oraz wiek >35 lat. Objawy zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej wymagają natychmiastowej konsultacji lekarskiej. Ponadto, stosowanie norgestymatu zwiększa ryzyko tętniczych powikłań zakrzepowo-zatorowych (zawał mięśnia sercowego, udar mózgu), zwłaszcza u kobiet palących, z nadciśnieniem, migreną z aurą, cukrzycą czy obciążeniem rodzinnym. Przeciwwskazane jest stosowanie u pacjentek z wieloma czynnikami ryzyka zakrzepicy.
choroba Leśniowskiego-Crohna, dyslipoproteinemia, hiperhomocysteinemia, hipertriglicerydemia, krwioplucie, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, nowotwór szyjki macicy, nowotwór wątroby, obrzęk naczynioruchowy, opryszczka ciężarnych, ostuda, otoskleroza, pląsawica Sydenhama, porfiria, przemijające niedokrwienie mózgu, rak endometrium, rak jajnika, rak piersi, tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa, toczeń rumieniowaty układowy, udar mózgu, wada zastawkowa serca, wirus brodawczaka ludzkiego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakrzepica naczyniowa, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie mózgowo-naczyniowe, zespół hemolityczno-mocznicowy, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa