Expedited Partner Therapy
Expedited Partner Therapy (EPT) to praktyka medyczna polegająca na leczeniu partnerów seksualnych pacjentów zdiagnozowanych z określonymi chorobami przenoszonymi drogą płciową (STI) bez uprzedniej oceny klinicznej tych partnerów. W ramach EPT, pacjenci z potwierdzoną infekcją otrzymują leki lub recepty do przekazania swoim partnerom seksualnym.
Metoda ta jest szczególnie skuteczna w przypadku chorób takich jak chlamydia i rzeżączka, gdzie ryzyko reinfekcji jest wysokie, jeśli partnerzy nie są leczeni. Badania kliniczne wykazały, że EPT może znacząco zmniejszyć wskaźniki ponownych zakażeń i zwiększyć odsetek skutecznie leczonych partnerów w porównaniu do standardowych metod powiadamiania partnerów.
Choć EPT jest rekomendowane przez CDC (Centers for Disease Control and Prevention) w USA i coraz więcej krajów wprowadza tę praktykę, jej stosowanie podlega różnym regulacjom prawnym w zależności od jurysdykcji. Lekarze stosujący EPT powinni uwzględniać lokalne przepisy, możliwe przeciwwskazania u partnerów oraz konieczność edukacji pacjenta w zakresie instrukcji przekazania leków i informacji o chorobie.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Chlamydia – Leczenie
Chlamydia trachomatis stanowi najczęstszą bakteryjną infekcję przenoszoną drogą płciową, której skuteczne leczenie jest kluczowe dla zapobiegania powikłaniom układu rozrodczego oraz transmisji zakażenia. Preferowanym schematem terapeutycznym w niepowikłanych zakażeniach układu moczowo-płciowego jest doksycyklina 100 mg p.o. 2 razy/dobę przez 7 dni (skuteczność ~98%), z alternatywą w postaci azytromycyny 1 g jednorazowo (skuteczność 92-97%) lub lewofloksacyny 500 mg raz/dobę przez 7 dni. W zakażeniach anorektalnych i orofaryngealnych doksycyklina wykazuje wyższą skuteczność niż azytromycyna, dlatego jest leczeniem z wyboru. U kobiet w ciąży zaleca się azytromycynę 1 g jednorazowo lub amoksycylinę 500 mg 3 razy/dobę przez 7 dni, przy czym doksycyklina i fluorochinolony są przeciwwskazane. Noworodki leczone są erytromycyną 50 mg/kg/dobę podzieloną na 4 dawki przez 14 dni, a w zapaleniu płuc alternatywnie azytromycyną 20 mg/kg/dobę przez 3 dni.
amoksycylina, azytromycyna, Chlamydia trachomatis, ciąża pozamaciczna, doksycyklina, epididymo-orchitis, erytromycyna, Expedited Partner Therapy, fałszywie dodatni wynik, fluorochinolon, infekcja przenoszona drogą płciową, lewofloksacyna, lymphogranuloma venereum, Neisseria gonorrhoeae, PID, przyspieszona terapia partnera, reinfekcja, rzeżączka, test kontrolny, zakażenie gardła, zakażenie odbytu, zakażenie układu moczowo-płciowego, zapalenie najądrza, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Chlamydia – Epidemiologia
Chlamydia trachomatis stanowi najczęstsze bakteryjne zakażenie przenoszone drogą płciową na świecie, z około 128,5 mln nowych przypadków rocznie w populacji 15-49 lat, o globalnej prewalencji 4,0% u kobiet i 2,5% u mężczyzn. W USA liczba zgłoszonych przypadków wzrosła z 1,3 mln w 2010 do ponad 2,2 mln w 2023 roku, a w Europie wskaźnik zgłoszeń w 2023 roku wyniósł 70,4/100 000 mieszkańców. Zakażenia są szczególnie częste u osób młodych (15-24 lata), z wyższą prewalencją u kobiet i wzrastającą zapadalnością u mężczyzn. Czynniki ryzyka obejmują brak stosowania prezerwatyw, wielość partnerów seksualnych, nowego partnera, niski status społeczno-ekonomiczny oraz wcześniejsze infekcje STI. Ponadto, około 75% zakażeń u kobiet przebiega bezobjawowo, co utrudnia diagnostykę i nadzór epidemiologiczny. Wysoka czułość testów NAAT umożliwia wykrycie zakażeń, jednak obecność obcego DNA po stosunku może prowadzić do fałszywie dodatnich wyników u kobiet.
badanie przesiewowe, bliznowacenie jajowodów, Chlamydia trachomatis, ciąża pozamaciczna, czynnik ryzyka, Expedited Partner Therapy, infekcja przenoszona drogą płciową, leczenie empiryczne, lek przeciwdrobnoustrojowy, mężczyźni uprawiający seks z mężczyznami, nadzór epidemiologiczny, niepłodność jajowodowa, nierzeżączkowe zapalenie cewki moczowej, oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe, ponowne zakażenie, przyspieszona terapia partnerska, ropień jajowodowo-jajnikowy, rzeżączka, serotyp, test amplifikacji kwasów nukleinowych, test NAAT, zakażenie bezobjawowe, zakażenie Chlamydia trachomatis, zakażenie przenoszone drogą płciową, zapalenie endometrium, zapalenie jajowodów, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie otrzewnej miednicy - Leksykon chorób i schorzeń
Trichomonoza – Zapobieganie i profilaktyka
Trichomonoza, wywoływana przez pierwotniaka Trichomonas vaginalis, jest jedną z najczęstszych chorób przenoszonych drogą płciową, charakteryzującą się brakiem nabytej odporności po przebytej infekcji, co predysponuje do nawrotów. Profilaktyka opiera się na konsekwentnym stosowaniu prezerwatyw lateksowych lub poliuretanowych podczas każdego stosunku (waginalnego, analnego i oralnego), ograniczeniu liczby partnerów seksualnych oraz praktykowaniu monogamii z przebadanym partnerem. Prezerwatywy zmniejszają ryzyko transmisji, choć nie eliminują go całkowicie ze względu na możliwość kontaktu z nieosłoniętymi obszarami ciała. Kluczowe jest również unikanie irygacji pochwy, dzielenia się zabawkami erotycznymi bez odpowiedniej higieny oraz nadużywania substancji psychoaktywnych, które zwiększają ryzyko ryzykownych zachowań seksualnych. Regularne badania przesiewowe, zwłaszcza u osób z wieloma partnerami i kobiet zakażonych HIV, są niezbędne ze względu na często bezobjawowy przebieg infekcji.
badanie przesiewowe, choroba przenoszona drogą płciową, Expedited Partner Therapy, irygacja pochwy, metoda immunochromatograficzna, metronidazol, obrzezanie męskie, partner seksualny, prezerwatywa lateksowa, prezerwatywa poliuretanowa, profilaktyka przedekspozycyjna, seknidazol, seks oralny, stosunek analny, stosunek waginalny, Trichomonas vaginalis, trichomonoza, tynidazol, zakażenie HIV