gen PML/RAR-alfa
Gen PML/RAR-alfa powstaje w wyniku translokacji chromosomowej t(15;17)(q22;q21), charakterystycznej dla ostrej białaczki promielocytowej (APL). Fuzja ta łączy gen PML (Promyelocytic Leukemia) z genem receptora kwasu retinowego alfa (RAR-alfa), tworząc onkogenne białko fuzyjne.
Białko PML/RAR-alfa zaburza prawidłową funkcję receptora kwasu retinowego, co prowadzi do blokady różnicowania komórek hematopoetycznych na etapie promielocyta. Działa ono jako dominujący negatywny inhibitor prawidłowego białka RAR-alfa, rekrutując kompleksy represorów transkrypcji i deacetylazy histonów, co prowadzi do zahamowania ekspresji genów istotnych dla różnicowania komórek mieloidalnych.
Wykrycie genu PML/RAR-alfa ma kluczowe znaczenie diagnostyczne, gdyż jest patognomoniczne dla APL. Identyfikacja tej aberracji molekularnej pozwala na wdrożenie celowanej terapii kwasem all-trans retinowym (ATRA) oraz trójtlenkiem arsenu (ATO), które indukują degradację białka fuzyjnego i przywracają prawidłowe różnicowanie komórek.
Monitorowanie minimalnej choroby resztkowej poprzez ilościowe oznaczanie transkryptu PML/RAR-alfa metodą PCR w czasie rzeczywistym stanowi ważny element oceny skuteczności leczenia i wczesnego wykrywania nawrotu choroby u pacjentów z APL.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Arsen trójtlenek – Wskazania do stosowania
Trójtlenek arsenu (Arsenii trioxidum) w stężeniu 1 mg/ml, dostępny jako koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, jest wskazany do leczenia ostrej białaczki promielocytowej (APL) u dorosłych pacjentów z niskim lub pośrednim ryzykiem (liczba leukocytów ≤10 x 10³/µl) w skojarzeniu z kwasem all-trans-retynowym (ATRA) w fazie indukcji i konsolidacji. Ponadto, jest stosowany u pacjentów z nawracającą lub oporną na leczenie APL, u których potwierdzono obecność translokacji t(15;17) i/lub genu fuzyjnego PML/RAR-alfa, po wcześniejszym leczeniu retynoidem i chemioterapią. Terapia wymaga ścisłego monitorowania parametrów hematologicznych, biochemicznych (elektrolity, funkcja wątroby i nerek) oraz EKG, ze szczególnym uwzględnieniem poziomów potasu i magnezu, ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT i innych działań niepożądanych. Konieczna jest interdyscyplinarna opieka specjalistów, w tym hematologa, kardiologa i nefrologa.
ATRA, badanie molekularne, białaczka oporna na leczenie, białaczka szpikowa, dieta niskosodowa, gen fuzyjny, gen PML/RAR-alfa, indukcja remisji, kwas all-trans-retynowy, morfologia krwi, nowotwór hematologiczny, odpowiedź molekularna, ostra białaczka promielocytowa, parametr hematologiczny, roztwór do infuzji, terapia indukcyjna, terapia konsolidacyjna, translokacja t(15;17), trójtlenek arsenu, wydłużenie odstępu QT, zespół różnicowania APL - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Arsenic trioxide Sandoz 1 mg/ml
Arsenic trioxide Sandoz, zawierający 1 mg/ml trójtlenku arsenu, jest wskazany do leczenia ostrej białaczki promielocytowej (APL) u dorosłych pacjentów w dwóch głównych wskazaniach: nowo rozpoznanej APL z niskim lub pośrednim ryzykiem (liczba leukocytów ≤ 10 × 10³/µl), gdzie stosowany jest w skojarzeniu z kwasem all-trans-retynowym (ATRA), oraz u pacjentów z nawracającą lub oporną na leczenie APL, u których choroba charakteryzuje się obecnością translokacji t(15;17) i/lub genu PML/RAR-alfa. Skuteczność trójtlenku arsenu nie została potwierdzona w innych podtypach ostrych białaczek szpikowych, co ogranicza jego zastosowanie wyłącznie do wymienionych przypadków APL. Preparat jest dostępny jako jałowy, klarowny roztwór o pH 7,5-8,5, zawierający również 6,3 mg sodu na 10 ml, co należy uwzględnić u pacjentów na diecie niskosodowej.
Arsenic trioxide Sandoz podaje się dożylnie po odpowiednim rozcieńczeniu, wyłącznie pod ścisłym nadzorem lekarza doświadczonego w terapii ostrych białaczek. Leczenie obejmuje fazę indukcji remisji, mającą na celu osiągnięcie całkowitej remisji, oraz fazę konsolidacji, służącą utrwaleniu odpowiedzi terapeutycznej. W nowo rozpoznanej APL z niskim lub pośrednim ryzykiem stosuje się go w połączeniu z ATRA, natomiast w przypadku nawrotu lub oporności na leczenie – jako monoterapię. Monitorowanie pacjenta powinno obejmować ocenę parametrów hematologicznych i biochemicznych w celu oceny skuteczności terapii oraz wczesnego wykrycia działań niepożądanych.