translokacja t(15;17)
Translokacja t(15;17)(q24;q21) to charakterystyczna aberracja chromosomowa występująca niemal wyłącznie w ostrej białaczce promielocytowej (APL, acute promyelocytic leukemia), klasyfikowanej jako podtyp M3 ostrej białaczki szpikowej według FAB. Stanowi ona marker diagnostyczny tej choroby, występując u 98% pacjentów z APL.
Na poziomie molekularnym translokacja ta prowadzi do fuzji genu PML (promyelocytic leukemia) z chromosomu 15 z genem RARA (receptor alfa kwasu retinowego) z chromosomu 17. Powstały gen fuzyjny PML-RARA koduje białko, które blokuje różnicowanie komórek linii granulocytarnej na etapie promielocyta, co prowadzi do akumulacji niedojrzałych promielocytów w szpiku kostnym.
Identyfikacja translokacji t(15;17) ma kluczowe znaczenie diagnostyczne i terapeutyczne. Pacjenci z APL pozytywnym pod względem PML-RARA dobrze odpowiadają na terapię kwasem all-trans retinowym (ATRA) oraz trójtlenkiem arsenu (ATO), które indukują różnicowanie i apoptozę komórek białaczkowych. Wykrycie tej translokacji możliwe jest za pomocą badań cytogenetycznych, FISH lub technik molekularnych (RT-PCR).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Vesanoid 10 mg
Vesanoid (tretynoina) jest lekiem stosowanym w terapii ostrej białaczki promielocytowej (APL), zawierającym 10 mg kwasu all-trans-retinowego (ATRA) w kapsułkach miękkich. Leczenie Vesanoidem jest wskazane wyłącznie w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi, takimi jak arsen trójtlenek lub chemioterapia, w przypadkach nowo rozpoznanej choroby, nawrotu lub oporności na wcześniejszą terapię. Kwalifikacja pacjentów opiera się na potwierdzeniu genetycznym obecności translokacji t(15;17) lub genu fuzyjnego PML/RARa, wykrytych metodami kariotypowania, FISH lub PCR. Ze względu na wysokie ryzyko zgonów z powodu krwotoków, leczenie tretynoiną powinno być rozpoczęte natychmiast po klinicznym podejrzeniu APL, nawet przed potwierdzeniem genetycznym, aby przeciwdziałać zagrażającej życiu koagulopatii.
arsen trójtlenek, badania genetyczne, chemioterapia, fluorescencyjna hybrydyzacja in situ, gen fuzyjny PML/RARa, kapsułki miękkie, kariotypowanie, koagulopatia, krwotok, leczenie tretynoiną, leukocyty, ostra białaczka promielocytowa, parametry hematologiczne, płytki krwi, reakcja łańcuchowa polimerazy, remisja hematologiczna, stratyfikacja ryzyka, translokacja t(15;17), tretynoina - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Arsenic trioxide Sandoz 1 mg/ml
Trójtlenek arsenu, substancja czynna leku Arsenic trioxide Sandoz, jest stosowany w leczeniu ostrej białaczki promielocytowej (APL) u pacjentów z translokacją t(15;17) lub ekspresją białka fuzyjnego PML-RAR-alfa. Mechanizm działania polega na indukcji apoptozy komórek białaczkowych poprzez fragmentację DNA oraz degradację białka PML/RAR-alfa. W badaniu klinicznym III fazy APL0406, obejmującym 77 pacjentów z niskim lub pośrednim ryzykiem APL, porównano terapię skojarzoną trójtlenku arsenu (0,15 mg/kg mc./dobę dożylnie) z kwasem all-trans-retynowym (ATRA, 45 mg/m² pc./dobę doustnie) do standardowej terapii ATRA z chemioterapią (idarubicyna i mitoksantron). Kryteria włączenia obejmowały potwierdzenie obecności translokacji t(15;17) lub białka PML-RAR-alfa, a wykluczono pacjentów z istotnymi zaburzeniami rytmu serca i nieprawidłowościami elektrokardiograficznymi (m.in. QTc > 450 ms, wrodzony zespół wydłużonego QT, tachykardia komorowa/przedsionkowa, bradykardia < 50/min).
6-merkaptopuryna, aberracja chromosomowa, apoptoza, blok dwugałęziowy, blok prawej odnogi pęczka Hisa, bradykardia spoczynkowa, całkowita remisja, faza indukcji, faza konsolidacji, faza podtrzymująca, fragmentacja DNA, idarubicyna, kwas all-trans-retynowy, liczba płytek krwi, metotreksat, neuropatia, ostra białaczka promielocytowa, tachykardia komorowa, tachykardia przedsionkowa, toksyczność hematologiczna, translokacja t(15;17), zaburzenia rytmu serca, zespół wydłużonego QT - Leksykon substancji czynnych
Tretynoina – Wskazania do stosowania
Tretynoina (kwas all-trans-retinowy, ATRA) jest retynoidem stosowanym miejscowo w leczeniu trądziku pospolitego oraz doustnie w terapii ostrej białaczki promielocytowej (APL). W dermatologii preparaty miejscowe, takie jak Acnatac (0,025% tretynoiny + 1% klindamycyny) i Aknemycin Plus (0,025% tretynoiny + 4% erytromycyny), są wskazane odpowiednio do leczenia trądziku z zaskórnikami, grudkami i krostkami oraz wszystkich postaci trądziku, szczególnie u pacjentów z nasilonym łojotokiem. Stosowanie tych preparatów wymaga przestrzegania zaleceń dotyczących terapii przeciwbakteryjnej i leczenia trądziku.
chemioterapia, erytromycyna, fluorescencyjna hybrydyzacja in situ, gen fuzyjny PML/RARa, grudki krostkowe, kariotypowanie, klindamycyna, krwotok, kwas all-trans-retynowy, liczba leukocytów, liczba płytek krwi, łojotok, morfologia krwi, ostra białaczka promielocytowa, pochodna witaminy A, reakcja łańcuchowa polimerazy, retynoid, stratyfikacja ryzyka, trądzik pospolity, translokacja t(15;17) - Leksykon substancji czynnych
Arsen trójtlenek – Wskazania do stosowania
Trójtlenek arsenu (Arsenii trioxidum) w stężeniu 1 mg/ml, dostępny jako koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, jest wskazany do leczenia ostrej białaczki promielocytowej (APL) u dorosłych pacjentów z niskim lub pośrednim ryzykiem (liczba leukocytów ≤10 x 10³/µl) w skojarzeniu z kwasem all-trans-retynowym (ATRA) w fazie indukcji i konsolidacji. Ponadto, jest stosowany u pacjentów z nawracającą lub oporną na leczenie APL, u których potwierdzono obecność translokacji t(15;17) i/lub genu fuzyjnego PML/RAR-alfa, po wcześniejszym leczeniu retynoidem i chemioterapią. Terapia wymaga ścisłego monitorowania parametrów hematologicznych, biochemicznych (elektrolity, funkcja wątroby i nerek) oraz EKG, ze szczególnym uwzględnieniem poziomów potasu i magnezu, ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT i innych działań niepożądanych. Konieczna jest interdyscyplinarna opieka specjalistów, w tym hematologa, kardiologa i nefrologa.
ATRA, badanie molekularne, białaczka oporna na leczenie, białaczka szpikowa, dieta niskosodowa, gen fuzyjny, gen PML/RAR-alfa, indukcja remisji, kwas all-trans-retynowy, morfologia krwi, nowotwór hematologiczny, odpowiedź molekularna, ostra białaczka promielocytowa, parametr hematologiczny, roztwór do infuzji, terapia indukcyjna, terapia konsolidacyjna, translokacja t(15;17), trójtlenek arsenu, wydłużenie odstępu QT, zespół różnicowania APL - Leksykon substancji czynnych
Arsen trójtlenek – Właściwości farmakodynamiczne
Arsen trójtlenek, klasyfikowany jako lek przeciwnowotworowy (kod ATC: L01XX27), wykazuje unikalny mechanizm działania w leczeniu ostrej białaczki promielocytowej (APL) poprzez indukcję apoptozy, degradację onkoproteiny fuzyjnej PML/RAR-alfa oraz modulację ekspresji genów różnicowania komórek. W badaniu klinicznym fazy III, obejmującym 77 pacjentów z niskim lub pośrednim ryzykiem APL potwierdzonym obecnością translokacji t(15;17) lub PML-RAR-alfa, schemat leczenia łączący arsen trójtlenek (0,15 mg/kg mc./dobę i.v.) z kwasem all-trans-retynowym (ATRA, 45 mg/m² pc./dobę p.o.) wykazał przewagę nad standardową terapią ATRA z chemioterapią (idarubicyna i mitoksantron). Kryteria wykluczenia obejmowały istotne zaburzenia rytmu serca i nieprawidłowości EKG, w tym wydłużenie QTc >450 ms.
aktywacja kaspaz, angiogeneza nowotworowa, apoptoza, arsen trójtlenek, blok dwugałęziowy, blok prawej odnogi pęczka Hisa, bradykardia spoczynkowa, całkowita remisja, fragmentacja DNA, indukcja apoptozy, indukcja remisji, konsolidacja remisji, kwas all-trans-retynowy, leczenie podtrzymujące, merkaptopuryna, metotreksat, neutrofilia, ostra białaczka promielocytowa, płytki krwi, przeżycie całkowite, przeżycie wolne od choroby, reaktywne formy tlenu, różnicowanie komórkowe, stres oksydacyjny, tachykardia komorowa, tachykardia przedsionkowa, translokacja t(15;17), wydłużenie QTc, zaburzenia kardiologiczne, zespół wydłużonego QT - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Arsenic trioxide Sandoz 1 mg/ml
Arsenic trioxide Sandoz, zawierający 1 mg/ml trójtlenku arsenu, jest wskazany do leczenia ostrej białaczki promielocytowej (APL) u dorosłych pacjentów w dwóch głównych wskazaniach: nowo rozpoznanej APL z niskim lub pośrednim ryzykiem (liczba leukocytów ≤ 10 × 10³/µl), gdzie stosowany jest w skojarzeniu z kwasem all-trans-retynowym (ATRA), oraz u pacjentów z nawracającą lub oporną na leczenie APL, u których choroba charakteryzuje się obecnością translokacji t(15;17) i/lub genu PML/RAR-alfa. Skuteczność trójtlenku arsenu nie została potwierdzona w innych podtypach ostrych białaczek szpikowych, co ogranicza jego zastosowanie wyłącznie do wymienionych przypadków APL. Preparat jest dostępny jako jałowy, klarowny roztwór o pH 7,5-8,5, zawierający również 6,3 mg sodu na 10 ml, co należy uwzględnić u pacjentów na diecie niskosodowej.
Arsenic trioxide Sandoz podaje się dożylnie po odpowiednim rozcieńczeniu, wyłącznie pod ścisłym nadzorem lekarza doświadczonego w terapii ostrych białaczek. Leczenie obejmuje fazę indukcji remisji, mającą na celu osiągnięcie całkowitej remisji, oraz fazę konsolidacji, służącą utrwaleniu odpowiedzi terapeutycznej. W nowo rozpoznanej APL z niskim lub pośrednim ryzykiem stosuje się go w połączeniu z ATRA, natomiast w przypadku nawrotu lub oporności na leczenie – jako monoterapię. Monitorowanie pacjenta powinno obejmować ocenę parametrów hematologicznych i biochemicznych w celu oceny skuteczności terapii oraz wczesnego wykrycia działań niepożądanych.