odpowiedź molekularna
Odpowiedź molekularna to reakcja biochemiczna organizmu na poziomie molekularnym, obejmująca zmiany w ekspresji genów, syntezie białek oraz aktywacji szlaków sygnałowych. W onkologii termin ten jest szczególnie istotny przy ocenie skuteczności terapii przeciwnowotworowych, gdzie całkowita odpowiedź molekularna oznacza brak wykrywalnych markerów molekularnych choroby.
W kontekście przewlekłej białaczki szpikowej (CML), odpowiedź molekularna jest mierzona poprzez poziom transkryptu fuzyjnego BCR-ABL1. Głęboka odpowiedź molekularna (DMR) definiowana jest jako redukcja transkryptu BCR-ABL1 o co najmniej 4,5 log (MR4.5) w porównaniu do standardowego poziomu wyjściowego, co odpowiada ≤0,0032% BCR-ABL1IS.
Monitorowanie odpowiedzi molekularnej stanowi kluczowy element nowoczesnej medycyny precyzyjnej, umożliwiając lekarzom dostosowanie terapii w czasie rzeczywistym. Techniki używane do oceny odpowiedzi molekularnej obejmują głównie ilościową reakcję łańcuchową polimerazy z odwrotną transkryptazą (RT-qPCR), a także nowsze metody jak sekwencjonowanie następnej generacji (NGS).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib Sandoz 80 mg
Dasatinib Sandoz jest wskazany do leczenia białaczek z chromosomem Philadelphia (Ph+), w tym przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL Ph+). Dawkowanie u dorosłych z CML w fazie przewlekłej wynosi 100 mg raz na dobę, natomiast w fazie zaawansowanej (akceleracja, przełom blastyczny) i ALL Ph+ – 140 mg raz na dobę. U dzieci i młodzieży dawkowanie ustala się na podstawie masy ciała, np. 40 mg/dobę dla masy 10–<20 kg, 100 mg/dobę dla ≥45 kg. Tabletki dostępne są w dawkach 20, 50, 80, 100 i 140 mg, co umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii. Leczenie kontynuuje się do progresji choroby lub nietolerancji, a u dzieci z ALL Ph+ stosuje się dazatynib łącznie z chemioterapią do 2 lat, z możliwością kontynuacji po przeszczepieniu komórek macierzystych. W przypadku braku odpowiedzi dopuszcza się zwiększenie dawki do 140 mg/dobę (CML przewlekła) lub 180 mg/dobę (faza zaawansowana, ALL Ph+). U dzieci z CML możliwe jest zwiększenie dawki zgodnie z tabelą dawkowania.
ALL Ph+, aspiracja szpiku kostnego, bezwzględna liczba neutrofilów, biopsja szpiku kostnego, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła CML, inhibitor CYP3A4, mielosupresja, neutropenia i małopłytkowość, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, przełom blastyczny, przeszczepienie komórek macierzystych, przetoczenie płytek krwi, przewlekła białaczka szpikowa, wysięk opłucnowy, zahamowanie czynności szpiku kostnego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dasatinib Krka 80 mg
Dasatinib Krka, zawierający dazatynib, jest stosowany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL). Profil bezpieczeństwa opiera się na danych z badań klinicznych obejmujących 2900 pacjentów, z medianą czasu leczenia od 6,2 do 60 miesięcy. Najczęstsze działania niepożądane to hematologiczne (niedokrwistość, neutropenia, małopłytkowość), oddechowe (wysięk opłucnowy u 28% po 60 miesiącach, duszność), przewodu pokarmowego (biegunka u 28%, nudności, wymioty), skórne (wysypka) oraz ogólne (obrzęk obwodowy 42-49%, zmęczenie, gorączka). U 19% pacjentów działania niepożądane doprowadziły do przerwania terapii. Wysięk opłucnowy, często narastający z czasem (10% po 12 miesiącach do 28% po 60 miesiącach), był zwykle odwracalny po przerwaniu leczenia i zastosowaniu diuretyków lub kortykosteroidów. Występowały także poważne krwawienia (11-12% pacjentów), w tym z przewodu pokarmowego (około 2%).
ataksja, całkowita odpowiedź cytogenetyczna, dazatynib, ginekomastia, gorączka neutropeniczna, hiperurykemia, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, krwawienie w ośrodkowym układzie nerwowym, krwotok z przewodu pokarmowego, limfadenopatia, limfopenia, małopłytkowość, martwica kości, migotanie przedsionków, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk obwodowy, obrzęk płuc, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, otępienie, piorunujące zapalenie wątroby, przemijający napad niedokrwienny, przewlekła białaczka szpikowa, rabdomioliza, retencja płynów, światłowstręt, tętnicze nadciśnienie płucne, trudność w połykaniu, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wybiórcza aplazja układu czerwonokrwinkowego, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, wysypka skórna, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie mięśni, zapalenie ścięgien, zapalenie spojówek, zapalenie stawów, zastoinowa niewydolność serca, zatorowość płucna, zespół nerczycowy, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib Zentiva 140 mg
Dasatinib Zentiva, inhibitor kinazy tyrozynowej, jest wskazany do leczenia przewlekłej białaczki szpikowej (CML) z chromosomem Philadelphia (Ph+) w fazie przewlekłej, fazie akceleracji oraz przełomie blastycznym u dorosłych, zarówno jako terapia pierwszego rzutu, jak i u pacjentów z opornością lub nietolerancją na imatynib. Ponadto, lek jest stosowany w ostrej białaczce limfoblastycznej (ALL) Ph+ oraz limfoblastycznej postaci przełomu blastycznego CML u dorosłych z opornością lub nietolerancją na wcześniejsze leczenie. W populacji pediatrycznej dasatinib jest zalecany w leczeniu nowo rozpoznanej Ph+ CML-CP oraz Ph+ ALL (w skojarzeniu z chemioterapią), a także u dzieci z opornością lub nietolerancją na imatynib. Preparat dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach 20 mg, 50 mg, 80 mg, 100 mg i 140 mg, zawierających odpowiednio od 28 mg do 194 mg laktozy jednowodnej, co wymaga uwagi u pacjentów z nietolerancją laktozy lub zaburzeniami wchłaniania galaktozy.
białaczka, białaczka szpikowa, chemioterapia skojarzona, chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, laktoza jednowodna, lek przeciwnowotworowy, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja leku, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przełom blastyczny limfoblastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, tabletka powlekana, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib SUN 20 mg
Dasatinib SUN jest lekiem stosowanym w leczeniu białaczek z chromosomem Philadelphia (Ph+), w tym przewlekłej fazy przewlekłej białaczki szpikowej (CML-CP), fazy akceleracji, fazy blastycznej oraz ostrej białaczki limfoblastycznej (Ph+ ALL). Lek dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg i 140 mg, co pozwala na indywidualne dostosowanie terapii. U dorosłych pacjentów z CML-CP zalecana dawka początkowa wynosi 100 mg raz na dobę, natomiast w fazie zaawansowanej CML i Ph+ ALL – 140 mg raz na dobę. U dzieci i młodzieży dawkowanie ustala się na podstawie masy ciała: od 40 mg/dobę dla pacjentów ważących 10–20 kg do 100 mg/dobę dla masy ciała ≥45 kg. Dazatynib podaje się doustnie raz na dobę, a dawkowanie należy weryfikować co 3 miesiące lub częściej w razie potrzeby. U pacjentów o masie ciała <10 kg stosuje się proszek do sporządzania zawiesiny doustnej, który nie jest biorównoważny z tabletkami, co wymaga odpowiedniej korekty dawkowania przy zmianie formy podania.
blok chemioterapii, dazatynib, faza akceleracji, hematopoetyczny czynnik wzrostu, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, pełna odpowiedź cytogenetyczna, postać mieloblastyczna, proszek do sporządzania zawiesiny doustnej, przełom blastyczny limfoblastyczny, przeszczepienie komórek macierzystych, przetoczenie masy czerwonokrwinkowej, przetoczenie płytek krwi, przewlekła faza CML, przewlekła faza CML z chromosomem Philadelphia, tabletka powlekana, większa odpowiedź molekularna, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zawiesina doustna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Daruph 79 mg
Leczenie dazatynibem preparatem Daruph powinno być prowadzone przez doświadczonych hematologów, z uwzględnieniem specyficznej biodostępności leku, która jest wyższa niż w innych preparatach zawierających dazatynib. Zalecane dawki początkowe u dorosłych pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (CML) w fazie przewlekłej wynoszą 79 mg raz na dobę, natomiast w fazie zaawansowanej (akceleracja, przełom blastyczny) oraz w Ph+ ALL – 111 mg raz na dobę. U dzieci i młodzieży dawkowanie jest dostosowane do masy ciała, z dawkami od 32 mg do 79 mg na dobę, przy czym u pacjentów <10 kg zaleca się stosowanie proszku do sporządzania zawiesiny doustnej, gdyż tabletki powlekane nie są wskazane. W trakcie terapii konieczna jest regularna kontrola masy ciała i dostosowanie dawki co 3 miesiące lub częściej. W przypadku braku odpowiedzi hematologicznej lub cytogenetycznej możliwe jest zwiększenie dawki do 111 mg lub 142 mg u dorosłych oraz odpowiednio do 95 mg u dzieci, z zachowaniem ścisłych wytycznych dotyczących dawkowania i monitorowania tolerancji.
achlorhydria, aspiracja szpiku kostnego, AUC, bezwzględna liczba granulocytów obojętnochłonnych, biodostępność, biorównoważność, całkowita odpowiedź hematologiczna, cytopenia, dazatynib, ekspozycja na lek, farmakokinetyka, faza akceleracji białaczki, glikokortykosteroid, hematopoetyczny czynnik wzrostu, hipochlorhydria, inhibitor CYP3A4, lek moczopędny, małopłytkowość, neutropenia, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, pole pod krzywą, przełom blastyczny, przeszczepienie komórek macierzystych, przetoczenie masy czerwonokrwinkowej, przetoczenie płytek krwi, przewlekła białaczka szpikowa, szpik kostny, tabletka powlekana, wysięk w jamie opłucnej, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zawiesina doustna - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib Stada 50 mg
Dasatinib Stada, zawierający substancję czynną dazatynib, jest lekiem stosowanym w leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Filadelfia (Ph+ ALL). U dorosłych pacjentów jest wskazany jako terapia drugiego rzutu w przypadku oporności lub nietolerancji na wcześniejsze leczenie, natomiast u dzieci i młodzieży stosowany jest jako element terapii pierwszego rzutu w skojarzeniu z chemioterapią. Preparat dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg i 140 mg, z charakterystycznym oznakowaniem i różnymi wymiarami, co ułatwia identyfikację. Każda dawka zawiera również określone ilości laktozy jednowodnej (od 28 mg do 193 mg) oraz sodu (od 1 mg do 6 mg).
badanie cytogenetyczne, badanie molekularne, chromosom Filadelfia, dazatynib, gen fuzyjny BCR-ABL, hematologia onkologiczna, kinaza tyrozynowa, laktoza jednowodna, nietolerancja leczenia, nowo rozpoznana ostra białaczka limfoblastyczna, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, oporność na terapię, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, parametry hematologiczne, tabletka powlekana, terapia skojarzona - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Imatinib Altan 400 mg
Imatynib, będący inhibitorem kinazy białkowo-tyrozynowej (ATC: L01XE01), wykazuje szerokie spektrum działania przeciwnowotworowego poprzez hamowanie kinazy tyrozynowej Bcr-Abl oraz receptorów kinaz tyrozynowych, takich jak c-Kit, PDGFR-alfa i beta, CSF-1R oraz DDR1 i DDR2. Mechanizm działania polega na zahamowaniu proliferacji komórek nowotworowych i indukcji apoptozy, co potwierdzono zarówno in vitro, jak i in vivo. Imatynib jest skuteczny w leczeniu chorób związanych z aktywacją kinaz tyrozynowych, w tym ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL), zespołów mielodysplastycznych/mieloproliferacyjnych (MDS/MPD), zespołu hipereozynofilowego/przewlekłej białaczki eozynofilowej (HES/CEL) oraz dermatofibrosarcoma protuberans (DFSP).
apoptoza, całkowity czas przeżycia, chemioterapia indukcyjna, chemioterapia konsolidacyjna, choroba resztkowa, chromosom Philadelphia, dermatofibrosarcoma protuberans, imatynib, inhibitor kinazy białkowo-tyrozynowej, kinaza tyrozynowa BCR-ABL, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna, płytkopochodny czynnik wzrostu, protoonkogen c-Kit, przeżycie bez choroby, receptor czynnika stymulującego kolonię, receptor czynnika wzrostu komórek macierzystych, receptor domeny dyskoidynowej, receptor kinazy tyrozynowej, transkrypt BCR-Abl, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib Krka 20 mg
Dasatinib Krka jest wskazany do leczenia dorosłych i dzieci z przewlekłą białaczką szpikową (CML) oraz ostrą białaczką limfoblastyczną z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL). U dorosłych z CML w fazie przewlekłej zalecana dawka początkowa wynosi 100 mg raz na dobę, natomiast w fazie zaawansowanej CML lub Ph+ ALL – 140 mg raz na dobę. U dzieci i młodzieży dawkowanie ustala się na podstawie masy ciała: od 40 mg/dobę dla pacjentów 10–20 kg do 100 mg/dobę dla masy ≥ 45 kg. Tabletki powlekane i proszek do sporządzania zawiesiny doustnej nie są biorównoważne, dlatego zmiana formy wymaga dostosowania dawki. Leczenie prowadzi się do progresji choroby lub nietolerancji, a u dzieci z Ph+ ALL stosuje się dazatynib maksymalnie przez 2 lata jako uzupełnienie chemioterapii. Po przeszczepieniu komórek macierzystych możliwe jest podawanie leku przez rok.
aspiracja szpiku, bezwzględna liczba granulocytów obojętnochłonnych, biopsja szpiku, całkowita odpowiedź hematologiczna, dazatynib, faza akceleracji, glikokortykosteroidy, hematopoetyczny czynnik wzrostu, inhibitory CYP3A4, komórkowość szpiku, leki moczopędne, limfoblastyczna postać przełomu blastycznego, neutropenia i małopłytkowość, niehematologiczne działania niepożądane, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, progresja choroby, przeszczepienie komórek macierzystych, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła faza CML, wysięk w jamie opłucnej, zahamowanie czynności szpiku, zawiesina doustna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Bosutinib Stada 500 mg
Terapia bosutynibem w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) Ph+ powinna być prowadzona przez doświadczonych specjalistów. Dawkowanie zależy od fazy choroby i wcześniejszego leczenia: w nowo rozpoznanej fazie przewlekłej (CP) zalecana dawka wynosi 400 mg raz na dobę, natomiast u pacjentów z opornością lub nietolerancją wcześniejszych terapii w fazach CP, AP lub BP dawka wynosi 500 mg raz na dobę. W określonych sytuacjach klinicznych dopuszczalne jest zwiększenie dawki do maksymalnie 600 mg/dobę, pod warunkiem braku działań niepożądanych 3. lub wyższego stopnia oraz niespełnienia kryteriów odpowiedzi hematologicznej lub cytogenetycznej w określonych ramach czasowych. W przypadku umiarkowanej lub ciężkiej toksyczności niehematologicznej zaleca się przerwanie leczenia i wznowienie terapii po ustąpieniu objawów z redukcją dawki o 100 mg. Szczególną uwagę należy zwrócić na monitorowanie parametrów wątrobowych, zwłaszcza aminotransferaz, gdzie przekroczenie 5-krotności górnej granicy normy wymaga przerwania leczenia do czasu ich obniżenia do ≤ 2,5 x GGN, a w przypadku współistniejącego wzrostu bilirubiny i fosfatazy zasadowej – bezwzględnego zaprzestania terapii.
aminotransferaza wątrobowa, bezwzględna liczba neutrofili, bosutynib, całkowita odpowiedź cytogenetyczna, całkowita odpowiedź hematologiczna, choroba serca, ciężkie zaburzenia czynności nerek, dusznica bolesna niestabilna, działanie niepożądane, inhibitor kinazy tyrozynowej, klirens kreatyniny, nasilone wymioty, NCI CTCAE, neutropenia, odpowiedź molekularna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła białaczka szpikowa z chromosomem Philadelphia, stężenie kreatyniny, transkrypt BCR-Abl, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, wzór Cockcrofta-Gaulta, zaburzenia żołądka i jelit, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib Krka 70 mg
Terapia lekiem Dasatinib Krka powinna być prowadzona przez doświadczonych hematologów, z indywidualnym dostosowaniem dawki w zależności od wskazania klinicznego, wieku i masy ciała pacjenta oraz tolerancji leczenia. U dorosłych z przewlekłą białaczką szpikową (CML) w fazie przewlekłej zalecana dawka początkowa wynosi 100 mg raz na dobę, natomiast w fazie zaawansowanej CML lub Ph+ ALL – 140 mg raz na dobę. U dzieci i młodzieży z Ph+ CML CP lub Ph+ ALL dawkowanie ustala się na podstawie masy ciała, np. 40 mg/dobę dla masy 10–20 kg, 60 mg/dobę dla 20–30 kg, 70 mg/dobę dla 30–45 kg i 100 mg/dobę powyżej 45 kg. Tabletki powlekane i proszek do sporządzania zawiesiny doustnej nie są biorównoważne, a u dzieci <10 kg zaleca się stosowanie proszku. Leczenie prowadzi się do progresji choroby lub nietolerancji, z możliwością zwiększenia dawki do 140 mg/dobę (CML faza przewlekła) lub 180 mg/dobę (faza zaawansowana, Ph+ ALL) w przypadku braku odpowiedzi. W trakcie terapii konieczna jest regularna kontrola hematologiczna i modyfikacja dawki w przypadku neutropenii, małopłytkowości lub działań niepożądanych, zgodnie z wytycznymi, w tym przerwy w leczeniu i stosowanie wsparcia hematologicznego.
aspiracja szpiku kostnego, bezwzględna liczba granulocytów obojętnochłonnych, biopsja szpiku kostnego, CML w fazie przewlekłej, dazatynib, faza akceleracji, glikokortykosteroidy, hematopoetyczny czynnik wzrostu, inhibitory CYP3A4, leki moczopędne, neutropenia i małopłytkowość, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, Ph+ ALL, przełom blastyczny, przeszczepienie komórek macierzystych, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła białaczka szpikowa z chromosomem Philadelphia, wysięk opłucnowy, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zawiesina doustna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib SUN 80 mg
Terapia dazatynibem (Dasatinib SUN) powinna być prowadzona przez lekarzy doświadczonych w leczeniu białaczek, z uwzględnieniem fazy choroby i masy ciała pacjenta. U dorosłych z przewlekłą fazą CML zalecana dawka początkowa wynosi 100 mg raz na dobę, natomiast w fazie zaawansowanej CML (akceleracja, przełom blastyczny) oraz w Ph+ ALL dawka wynosi 140 mg raz na dobę. U dzieci dawkowanie ustala się na podstawie masy ciała, z dawkami od 40 mg do 100 mg na dobę dla masy ciała od 10 kg do ≥45 kg; u pacjentów <10 kg zaleca się stosowanie proszku do sporządzania zawiesiny doustnej, gdyż tabletki nie są zalecane. Leczenie kontynuuje się do progresji choroby lub nietolerancji, a u dzieci z Ph+ ALL dazatynib podaje się maksymalnie przez 2 lata jako uzupełnienie chemioterapii, z możliwością podawania do roku po przeszczepieniu komórek macierzystych.
biorównoważność, chemioterapia, dazatynib, faza akceleracji, hematopoetyczny czynnik wzrostu, nietolerancja leczenia, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, pełna odpowiedź cytogenetyczna, Ph+ ALL, progresja choroby, proszek do sporządzania zawiesiny doustnej, przełom blastyczny, przeszczepienie komórek macierzystych, przetoczenie masy czerwonokrwinkowej, przetoczenie płytek krwi, przewlekła faza CML, przewlekła faza CML z chromosomem Philadelphia, tabletka powlekana, większa odpowiedź molekularna, zahamowanie czynności szpiku kostnego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib Stada 100 mg
Terapia dazatynibem (Dasatinib Stada) w leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Filadelfia (ALL Ph+) powinna być prowadzona przez doświadczonych hematologów. U dorosłych pacjentów zalecana dawka początkowa wynosi 140 mg raz na dobę, podawana niezależnie od posiłków, z możliwością zwiększenia do 180 mg w przypadku braku odpowiedzi hematologicznej lub cytogenetycznej. U dzieci i młodzieży dawkowanie jest dostosowywane do masy ciała, z dawkami od 40 mg do 100 mg na dobę, a u pacjentów poniżej 10 kg stosuje się proszek do sporządzania zawiesiny doustnej, gdyż tabletki nie są w tej grupie biorównoważne. Leczenie u dorosłych trwa do progresji choroby lub nietolerancji, natomiast u dzieci i młodzieży jest stosowane ciągle jako uzupełnienie chemioterapii, maksymalnie do 2 lat, z możliwością kontynuacji do roku po przeszczepie komórek macierzystych.
ALL Ph+, aspiracja szpiku kostnego, bezwzględna liczba neutrofili, biopsja szpiku kostnego, cytopenia, Dasatinib Stada, dazatynib, glikokortykosteroid, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakologiczna, klirens nerkowy, klirens ogólnoustrojowy, komórkowość szpiku kostnego, lek moczopędny, neutropenia i trombocytopenia, niewydolność nerek, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Filadelfia, progresja choroby, przeszczep komórek macierzystych, toksyczność hematologiczna, wysięk w jamie opłucnej, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zawiesina doustna - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib Krka 100 mg
Dasatinib Krka, zawierający dazatynib, jest wskazany w leczeniu nowotworów hematologicznych z chromosomem Philadelphia (Ph+), w tym przewlekłej białaczki szpikowej (CML) w fazie przewlekłej, akceleracji oraz przełomu blastycznego, a także ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) Ph+. U dorosłych stanowi terapię pierwszego rzutu w nowo rozpoznanej CML Ph+ w fazie przewlekłej oraz opcję drugiej linii u pacjentów z opornością lub nietolerancją na imatynib. W pediatrii stosowany jest zarówno jako monoterapia w Ph+ CML CP, jak i w skojarzeniu z chemioterapią w nowo rozpoznanej Ph+ ALL. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest potwierdzenie obecności chromosomu Philadelphia w badaniach cytogenetycznych lub molekularnych oraz dokumentacja oporności lub nietolerancji na wcześniejsze leczenie w przypadku terapii drugiego rzutu.
badanie cytogenetyczne, badanie molekularne, chemioterapia skojarzona, chromosom Philadelphia, dazatynib, działanie niepożądane, faza przewlekła, imatynib, laktoza, nietolerancja laktozy, nietolerancja leczenia, nowotwór układu krwiotwórczego, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, populacja pediatryczna, protokół chemioterapii, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła białaczka szpikowa z chromosomem Philadelphia, tabletka powlekana - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib Viatris 20 mg
Produkt Dasatinib Viatris powinien być stosowany wyłącznie przez lekarzy z doświadczeniem w leczeniu białaczek, z indywidualnym dostosowaniem dawki do wskazań, wieku i masy ciała pacjenta. Dla dorosłych z przewlekłą białaczką szpikową (CML) w fazie przewlekłej zalecana dawka początkowa wynosi 100 mg raz na dobę, natomiast w fazie zaawansowanej CML oraz w ostrej białaczce limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL) – 140 mg raz na dobę. U dzieci i młodzieży dawkowanie ustala się na podstawie masy ciała, z dawkami od 40 mg do 100 mg na dobę (dla masy ciała od 10 do ≥45 kg). U pacjentów pediatrycznych poniżej 10 kg zaleca się stosowanie wyłącznie proszku do sporządzania zawiesiny doustnej, gdyż tabletki powlekane i proszek nie są biorównoważne. Dawkowanie powinno być weryfikowane co 3 miesiące lub częściej, uwzględniając zmiany masy ciała.
biorównoważność, chemioterapia podstawowa, dazatynib, faza akceleracji, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, pełna odpowiedź cytogenetyczna, przełom blastyczny, przeszczep komórek macierzystych, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła faza CML z chromosomem Philadelphia, tabletka powlekana, większa odpowiedź molekularna, zawiesina doustna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dasatinib Stada 100 mg
Dazatynib, będący inhibitorem kinazy proteinowej z grupy leków przeciwnowotworowych (kod ATC: L01EA02), wykazuje silne działanie przeciwnowotworowe poprzez hamowanie aktywności kinazy BCR-ABL oraz kinaz rodziny SRC, c-KIT, receptorów efryny (EPH) i PDGFβ. Subnanomolarny zakres działania (0,6-0,8 nM) oraz zdolność do wiązania zarówno aktywnej, jak i nieaktywnej formy BCR-ABL umożliwia skuteczne leczenie białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (ALL Ph+), w tym przypadków opornych na imatynib. Dazatynib przełamuje oporność wynikającą z mutacji domeny kinazy BCR-ABL, nadekspresji BCR-ABL, aktywacji alternatywnych szlaków sygnalizacyjnych (kinazy SRC: LYN, HCK) oraz oporności wielolekowej, co potwierdzają badania in vitro i kliniczne.
Skuteczność kliniczna dazatynibu została potwierdzona w badaniach obejmujących 2712 pacjentów, w tym 23% w wieku ≥65 lat i 5% ≥75 lat. W badaniu II fazy u 46 pacjentów z ALL Ph+ opornych lub nietolerujących imatynibu, stosujących dawkę 70 mg dwa razy na dobę, uzyskano dużą odpowiedź hematologiczną (MaHR) u 41% (95% CI: 27-57), całkowitą odpowiedź hematologiczną (CHR) u 35% (21-50) oraz całkowitą odpowiedź cytogenetyczną (CCyR) u 54% (39-69). Mediana czasu leczenia wynosiła 3 miesiące, a 7% pacjentów leczono ponad 24 miesiące. Badania III fazy wykazały, że schemat dawkowania 140 mg raz na dobę jest nie gorszy pod względem skuteczności (MaHR 38%, 95% CI: 23-54) i charakteryzuje się lepszą tolerancją. U pacjentów pediatrycznych z nowo rozpoznaną ALL Ph+ stosowano dazatynib w dawce 60 mg/m² w skojarzeniu z chemioterapią, osiągając 3-letnie przeżycia wolne od zdarzeń (EFS) na poziomie 65,5% oraz wysokie wskaźniki negatywności minimalnej choroby resztkowej (MRD) do końca fazy konsolidacji (71,7-89,4% wg Ig/TCR, 66-84% wg cytometrii przepływowej).
ALL Ph+, białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, brak objawów białaczki, całkowita odpowiedź cytogenetyczna, całkowita odpowiedź hematologiczna, cytometria przepływowa, dazatynib, duża odpowiedź hematologiczna, inhibitor kinazy BCR-ABL, inhibitor kinazy proteinowej, kinaza BCR-ABL, kinaza c-KIT, kinaza receptora efryny, kinaza SRC, linia komórek białaczkowych, minimalna choroba resztkowa, mutacja domeny kinazy, nadekspresja genu, nowotwór hematologiczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, oporność wielolekowa, przedział ufności, przeszczep szpiku, przeżycie wolne od progresji, przeżycie wolne od zdarzeń, rearanżacja genów Ig/TCR, receptor PDGFβ, większa odpowiedź cytogenetyczna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib Sandoz 50 mg
Leczenie dazatynibem powinno być prowadzone przez lekarzy doświadczonych w terapii białaczek, z indywidualnym dostosowaniem dawki do fazy choroby, masy ciała pacjenta oraz odpowiedzi na leczenie. U dorosłych z przewlekłą białaczką szpikową (CML) dawka początkowa wynosi 100 mg raz na dobę, natomiast w fazie zaawansowanej CML lub ALL z chromosomem Philadelphia (Ph+) – 140 mg raz na dobę. U dzieci i młodzieży dawkowanie ustala się na podstawie masy ciała, np. 40 mg/dobę dla masy 10–<20 kg, 60 mg/dobę dla 20–<30 kg, 70 mg/dobę dla 30–<45 kg oraz 100 mg/dobę dla ≥45 kg. Dazatynib podaje się doustnie raz dziennie, a dawkę należy regularnie korygować co 3 miesiące lub częściej w zależności od zmian masy ciała. W przypadku pacjentów o masie ciała <10 kg zalecany jest proszek do sporządzania zawiesiny doustnej, gdyż tabletki powlekane i proszek nie są biorównoważne. Leczenie prowadzi się do progresji choroby lub nietolerancji, a u dzieci z ALL Ph+ dazatynib stosuje się maksymalnie przez 2 lata, często w skojarzeniu z chemioterapią.
aspiracja szpiku kostnego, białaczka, chemioterapia, dazatynib, faza akceleracji, inhibitor CYP3A4, kortykosteroid, lek moczopędny, mielosupresja, neutrofil, neutropenia i małopłytkowość, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, przełom blastyczny, przeszczepienie komórek macierzystych, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła białaczka szpikowa z chromosomem Philadelphia, tabletka powlekana, wysięk opłucnowy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawiesina doustna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib Viatris 80 mg
Leczenie produktem leczniczym Dasatinib Viatris powinno być prowadzone przez lekarza z doświadczeniem w terapii białaczek, ze szczególnym uwzględnieniem odpowiedniego dawkowania i formy podania. U dorosłych pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (CML) w fazie przewlekłej zalecana dawka początkowa wynosi 100 mg raz na dobę, natomiast w fazie akceleracji, przełomie blastycznym oraz w Ph+ ALL dawka ta wzrasta do 140 mg raz na dobę. U dzieci i młodzieży dawkowanie jest uzależnione od masy ciała, z dawkami od 40 mg do 100 mg na dobę, przy czym u pacjentów poniżej 10 kg zaleca się stosowanie proszku do sporządzania zawiesiny doustnej, gdyż tabletki nie są w tej grupie zalecane. Produkt dostępny jest w formie tabletek powlekanych o różnych mocach (20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg, 140 mg) oraz proszku do zawiesiny, które nie są biorównoważne i wymagają odpowiedniego dostosowania dawkowania przy zmianie formy podania.
białaczka Ph+, biorównoważność, chemioterapia podstawowa, chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, laktoza jednowodna, nietolerancja leczenia, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna, pełna odpowiedź cytogenetyczna, progresja choroby, przełom blastyczny, przeszczepienie komórek macierzystych, przewlekła białaczka szpikowa, tabletka powlekana, zawiesina doustna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Daruph 40 mg
Leczenie dazatynibem (Daruph) wymaga doświadczenia w terapii białaczek, ze względu na jego wyższą biodostępność i konieczność stosowania indywidualnego dawkowania. U dorosłych z przewlekłą białaczką szpikową w fazie przewlekłej (CML-CP) zalecana dawka początkowa wynosi 79 mg/dobę, natomiast w fazie zaawansowanej CML lub Ph+ ALL – 111 mg/dobę. U dzieci i młodzieży dawkowanie ustala się na podstawie masy ciała, z dawkami od 32 mg/dobę (10–20 kg) do 79 mg/dobę (≥45 kg). Tabletki powlekane nie są zalecane u pacjentów <10 kg, gdzie stosuje się proszek do zawiesiny. Leczenie prowadzi się do progresji choroby lub nietolerancji, a u dzieci z Ph+ ALL maksymalnie do 2 lat, często w skojarzeniu z chemioterapią. W razie braku odpowiedzi możliwe jest zwiększenie dawki do 111 mg/dobę (CML-CP) lub 142 mg/dobę (faza zaawansowana/Ph+ ALL). Dawkowanie wymaga regularnej korekty co 3 miesiące, uwzględniając masę ciała i tolerancję.
achlorhydria, aspiracja szpiku, biodostępność, biopsja szpiku, biorównoważność, działanie niepożądane, faza akceleracji, glikokortykosteroid, granulocyty obojętnochłonne, hematopoetyczny czynnik wzrostu, hipochlorhydria, inhibitor CYP3A4, leczenie białaczki, lek moczopędny, małopłytkowość, neutropenia, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna, postać farmaceutyczna, przełom blastyczny, przeszczepienie komórek macierzystych, przetoczenie masy czerwonokrwinkowej, przetoczenie płytek krwi, przewlekła białaczka szpikowa, wysięk opłucnowy, zahamowanie szpiku kostnego, zawiesina doustna - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib SUN 140 mg
Dazatynib (Dasatinib SUN) jest inhibitorem kinaz tyrozynowych dostępnym w dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg oraz 140 mg, stosowanym przede wszystkim w leczeniu nowotworów hematologicznych z chromosomem Philadelphia (Ph+). W populacji dorosłych lek znajduje zastosowanie jako terapia pierwszego rzutu w nowo rozpoznanej przewlekłej białaczce szpikowej (CML) w fazie przewlekłej (CP), a także jako leczenie drugiej lub kolejnej linii w fazie przewlekłej, akceleracji oraz przełomu blastycznego CML u pacjentów z opornością lub nietolerancją wcześniejszych terapii, w tym imatynibu. Ponadto dazatynib jest wskazany w ostrej białaczce limfoblastycznej (ALL) Ph+ oraz limfoblastycznej postaci przełomu blastycznego CML, również po niepowodzeniu wcześniejszych schematów terapeutycznych. W pediatrii dazatynib stosuje się jako leczenie pierwszej linii w nowo rozpoznanej Ph+ CML w fazie przewlekłej oraz jako terapię drugiej linii po oporności lub nietolerancji imatynibu, a w Ph+ ALL wyłącznie w skojarzeniu z chemioterapią, nie jako monoterapię.
Ważnym aspektem jest zawartość laktozy jednowodnej w tabletkach dazatynibu, która waha się od 27 mg w dawce 20 mg do 188 mg w dawce 140 mg, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy typu Lapp lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Decyzja o zastosowaniu dazatynibu powinna opierać się na potwierdzeniu obecności chromosomu Philadelphia, ocenie fazy choroby, analizie wcześniejszych terapii oraz stanie ogólnym pacjenta. Monitorowanie odpowiedzi molekularnej, cytogenetycznej i hematologicznej jest kluczowe zwłaszcza w leczeniu Ph+ ALL i limfoblastycznej postaci przełomu blastycznego CML. Dazatynib stanowi istotną alternatywę terapeutyczną dla imatynibu, zarówno w leczeniu pierwszej linii, jak i w terapii ratunkowej, podkreślając jego rolę w spersonalizowanym podejściu do leczenia onkohematologicznego.
chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, laktoza jednowodna, limfoblastyczna postać przełomu blastycznego, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła białaczka szpikowa – Leczenie
Przewlekła białaczka szpikowa (CML) to nowotwór hematologiczny charakteryzujący się obecnością chromosomu Philadelphia i genem fuzyjnym BCR-ABL, kodującym konstytutywnie aktywną kinazę tyrozynową. Leczenie opiera się na inhibitorach kinazy tyrozynowej (TKI), takich jak imatynib, dasatynib, nilotynib, bosutynib, ponatynib oraz asciminib, które blokują aktywność BCR-ABL i prowadzą do eliminacji komórek białaczkowych. Standardem jest terapia doustna, monitorowana poprzez ocenę odpowiedzi hematologicznej (do 3 miesięcy), cytogenetycznej (3-6 miesięcy) oraz molekularnej (co 3 miesiące). W fazie przewlekłej CML większość pacjentów osiąga głęboką odpowiedź molekularną, a u wybranych możliwe jest przerwanie terapii (remisja wolna od leczenia). Wybór TKI zależy od fazy choroby, ryzyka (skale Sokal, Hasford), działań niepożądanych i chorób współistniejących.
badanie PCR, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, chromosom Philadelphia, efekt przeszczep-przeciwko-białaczce, gen BCR-ABL, głęboka odpowiedź molekularna, indukcja remisji, infuzja limfocytów dawcy, inhibitor kinazy tyrozynowej, interferon alfa, kinaza tyrozynowa BCR-ABL, komórka białaczkowa, komórka blastyczna, kryzys blastyczny, leczenie cytoredukujące, leukocytoza, morfologia krwi, mutacja T315I, napromienianie całego ciała, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, przeszczep komórek macierzystych, przeszczep szpiku kostnego, przewlekła białaczka szpikowa, remisja wolna od leczenia, splenektomia, transkrypt BCR-ABL1, wysięk opłucnowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Daruph 55 mg
Produkt Daruph, zawierający dazatynib, charakteryzuje się wyższą biodostępnością niż inne preparaty z dazatynibem, co wymaga zmniejszenia dawki o 21% w celu uzyskania porównywalnej ekspozycji. Zalecane dawki początkowe wynoszą 79 mg raz na dobę w fazie przewlekłej przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz 111 mg raz na dobę w fazie zaawansowanej CML (akceleracja, przełom blastyczny) i w ostrej białaczce limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL). Dawkowanie u dzieci i młodzieży jest dostosowywane do masy ciała, z dawkami od 32 mg do 79 mg na dobę, przy czym u pacjentów <10 kg zaleca się stosowanie proszku do sporządzania zawiesiny doustnej, gdyż tabletki powlekane nie są zalecane. Leczenie prowadzi się do progresji choroby lub nietolerancji, a u dzieci z Ph+ ALL dazatynib stosuje się maksymalnie przez 2 lata w skojarzeniu z chemioterapią. Produkt dostępny jest w tabletkach powlekanych o różnych mocach (16 mg do 111 mg), co umożliwia precyzyjne dostosowanie dawki i jej modyfikację w zależności od odpowiedzi i tolerancji pacjenta.
achlorhydria, aspiracja szpiku kostnego, biodostępność, biorównoważność, całkowita odpowiedź hematologiczna, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła CML, hematopoetyczny czynnik wzrostu, hipochlorhydria, inhibitor CYP3A4, komórkowość szpiku kostnego, neutropenia i małopłytkowość, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, Ph+ ALL, Ph+ CML-CP, postać limfoblastyczna przełomu blastycznego, postać mieloblastyczna, przeszczepienie komórek macierzystych, przetoczenie masy czerwonokrwinkowej, przetoczenie płytek krwi, toksyczność hematologiczna, wysięk w jamie opłucnej, zahamowanie czynności szpiku kostnego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib Sandoz 140 mg
Dasatinib Sandoz jest wskazany do leczenia przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (ALL Ph+). Zalecana dawka początkowa u dorosłych z fazy przewlekłej CML wynosi 100 mg raz na dobę, natomiast w fazie zaawansowanej CML (akceleracja, przełom blastyczny) oraz ALL Ph+ dawka początkowa to 140 mg raz na dobę. U dzieci i młodzieży dawkowanie ustala się na podstawie masy ciała, np. 40 mg dla masy 10–<20 kg, 60 mg dla 20–<30 kg, 70 mg dla 30–<45 kg oraz 100 mg dla ≥45 kg, podawane raz dziennie. Dazatynib podaje się doustnie, tabletki powlekane należy połykać w całości, a u pacjentów o masie ciała <10 kg dostępna jest postać proszku do sporządzania zawiesiny doustnej, która nie jest biorównoważna z tabletkami. Leczenie prowadzi się do progresji choroby lub wystąpienia nietolerancji, a u dzieci z ALL Ph+ dazatynib stosuje się maksymalnie do 2 lat w połączeniu z chemioterapią, z możliwością kontynuacji do roku po przeszczepieniu komórek macierzystych.
bezwzględna liczba neutrofilów, biopsja szpiku kostnego, biorównoważność, całkowita odpowiedź hematologiczna, chromosom Philadelphia, czynnik wzrostu hematopoezy, faza akceleracji, inhibitor CYP3A4, klirens nerkowy, kortykosteroid, lek moczopędny, mielosupresja, neutropenia i małopłytkowość, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, progresja choroby, przełom blastyczny, przeszczep komórek macierzystych, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła faza białaczki szpikowej, sok grejpfrutowy, wysięk w jamie opłucnej, zawiesina doustna - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła białaczka szpikowa – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Przewlekła białaczka szpikowa (CML) to klonalna choroba mieloproliferacyjna, której przebieg kliniczny może postępować od fazy przewlekłej (CP) do fazy blastycznej (BP). Wprowadzenie inhibitorów kinazy tyrozynowej (TKI) radykalnie poprawiło rokowanie, zwiększając 5-letnie przeżycie z 33% do ponad 90%, a 10-letnie z 11% do 84%. Odpowiedź cytogenetyczna osiągana jest u 70-90% pacjentów, co pozwala na oczekiwanie prawie normalnej długości życia. Kluczowe znaczenie ma wczesne rozpoznanie ryzyka progresji i oporności na TKI, zwłaszcza u pacjentów z dodatkowymi nieprawidłowościami chromosomowymi (ACA) wysokiego ryzyka, takimi jak i(17)(q10), utrata 7 lub delecja 7q, które wiążą się z gorszym rokowaniem. Monitorowanie molekularne za pomocą RT-qPCR w określonych punktach czasowych (3, 6, 12 miesięcy) jest standardem, a brak odpowiedzi milowych wskazuje na oporność pierwotną lub wtórną, często związaną z mutacjami w domenie kinazowej ABL1, np. T315I.
analiza cytogenetyczna, choroba mieloproliferacyjna, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, chromosom Philadelphia, dazatynib, faza blastyczna, faza przewlekła, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, komórki macierzyste białaczki, mutacja punktowa, mutacja T315I, nieprawidłowości chromosomowe, nilotynib, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, przeszczep allogeniczny, przeszczepienie komórek macierzystych, przewlekła białaczka szpikowa, remisja bez leczenia, stratyfikacja ryzyka, transformacja blastyczna, trisomia 8, wskaźnik ELTS, wskaźnik EUTOS, wskaźnik Hasforda, wskaźnik Sokala - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib Sandoz 50 mg
Dasatinib Sandoz, dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach 20 mg, 50 mg, 80 mg, 100 mg i 140 mg, jest inhibitorem kinazy tyrozynowej stosowanym w leczeniu białaczek z chromosomem Philadelphia (Ph+). U dorosłych wskazany jest jako terapia pierwszego rzutu w nowo rozpoznanej przewlekłej białaczce szpikowej (CML) w fazie przewlekłej oraz jako leczenie u pacjentów z opornością lub nietolerancją na wcześniejsze terapie, w tym imatynib. Ponadto, stosowany jest w ostrych białaczkach limfoblastycznych (ALL) Ph+ oraz w limfoblastycznej postaci przełomu blastycznego CML. U dzieci dasatinib jest wskazany zarówno jako terapia pierwszego rzutu, jak i leczenie drugiego rzutu w przypadku oporności lub nietolerancji na imatynib, a w ALL Ph+ stosowany jest w skojarzeniu z chemioterapią.
chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza przełomu blastycznego, faza przewlekła, imatynib, laktoza jednowodna, limfoblastyczny przełom blastyczny, monoterapia, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja leku, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, przewlekła białaczka szpikowa, terapia drugiego rzutu, terapia pierwszego rzutu, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib Stada 50 mg
Leczenie dazatynibem w ostrym białaczce limfoblastycznej z chromosomem Filadelfia (ALL Ph+) powinno być prowadzone przez doświadczonych hematologów, z uwzględnieniem precyzyjnego dawkowania. U dorosłych zalecana dawka początkowa wynosi 140 mg raz na dobę, z możliwością modyfikacji do 180 mg w przypadku braku odpowiedzi. U dzieci i młodzieży dawkowanie jest uzależnione od masy ciała, np. 40 mg dla pacjentów 10–<20 kg, 60 mg dla 20–<30 kg, 70 mg dla 30–<45 kg oraz 100 mg dla ≥45 kg, podawane raz dziennie. Dla dzieci <10 kg stosuje się proszek do sporządzania zawiesiny doustnej, gdyż tabletki powlekane nie są biorównoważne. Terapia u dorosłych trwa do progresji lub nietolerancji, natomiast u dzieci jest prowadzona maksymalnie przez 2 lata, z możliwością kontynuacji po przeszczepie komórek macierzystych przez kolejny rok. Tabletki dostępne są w dawkach 20–140 mg, co pozwala na elastyczne dostosowanie terapii.
bezwzględna liczba neutrofili, chemioterapia podstawowa, chromosom Filadelfia, dazatynib, glikokortykosteroidy, hematopoetyczny czynnik wzrostu, inhibitor CYP3A4, klirens nerkowy, klirens ogólnoustrojowy, leki moczopędne, neutropenia i trombocytopenia, niehematologiczne działania niepożądane, niewydolność nerek, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Filadelfia, pole pod krzywą stężenia, przeszczep komórek macierzystych, tabletka powlekana, toksyczność hematologiczna, wysięk w jamie opłucnej, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zawiesina doustna - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła białaczka szpikowa – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Wprowadzenie inhibitorów kinazy tyrozynowej (TKI) zrewolucjonizowało leczenie przewlekłej białaczki szpikowej (CML), znacząco poprawiając rokowanie pacjentów, z 5-letnim przeżyciem sięgającym około 90%, a u osób poniżej 60 roku życia przekraczającym 90%. Pomimo tego, u części pacjentów dochodzi do progresji choroby do fazy akceleracji (AP) i blastycznej (BP), gdzie mediana przeżycia wynosi mniej niż rok, zwłaszcza bez możliwości allogenicznego przeszczepu komórek macierzystych. Kluczowe czynniki prognostyczne obejmują wiek, fazę choroby, status chromosomu Philadelphia, wielkość śledziony, liczbę płytek krwi, obecność dodatkowych aberracji chromosomowych (ACA) oraz poziom blastów i hemoglobiny. W praktyce klinicznej stosuje się wskaźniki prognostyczne, takie jak Sokal, EUTOS i ELTS, z których ELTS wykazuje najwyższą wartość prognostyczną, przewidując ryzyko zgonu związanego z CML na poziomie 2%, 15% i 40% dla niskiego, pośredniego i wysokiego ryzyka odpowiednio w ciągu 10 lat.
aberracja chromosomowa, allogeniczny przeszczep komórek macierzystych, chromosom Philadelphia, cyfrowy PCR, czynnik predykcyjny, faza akceleracji, faza blastyczna, faza przewlekła, głęboka odpowiedź molekularna, inhibitor kinazy tyrozynowej, mutacja punktowa, niestabilność genetyczna, odpowiedź molekularna, przewlekła białaczka szpikowa, remisja wolna od leczenia, wskaźnik ELTS, wskaźnik EUTOS, wskaźnik Sokala - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Daruph 55 mg
Lek Daruph (dazatynib) jest inhibitorem kinazy tyrozynowej, stosowanym w leczeniu nowotworów hematologicznych związanych z obecnością chromosomu Philadelphia (Ph+). Wskazania obejmują nowo rozpoznaną przewlekłą białaczkę szpikową (CML) w fazie przewlekłej u dorosłych i dzieci, a także przewlekłą białaczkę szpikową w fazie przewlekłej, akceleracji lub przełomu blastycznego oraz ostrą białaczkę limfoblastyczną (ALL) Ph+ u dorosłych z opornością lub nietolerancją na wcześniejsze leczenie, w tym imatynibem. W populacji pediatrycznej lek jest również stosowany w skojarzeniu z chemioterapią w nowo rozpoznanej ostrej białaczce limfoblastycznej Ph+. Preparat dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach: 16 mg (15,8 mg dazatynibu, 21 mg laktozy jednowodnej), 40 mg (39,5 mg dazatynibu, 53 mg laktozy), 55 mg (55,3 mg dazatynibu, 75 mg laktozy), 63 mg (63,2 mg dazatynibu, 85 mg laktozy), 79 mg (79,0 mg dazatynibu, 107 mg laktozy) oraz 111 mg (110,6 mg dazatynibu, 149 mg laktozy).
białaczka, chemioterapia, chromosom Philadelphia, dazatynib, dazatynib bezwodny, faza akceleracji, faza przewlekła, imatynib, laktoza jednowodna, limfoblastyczna postać przełomu blastycznego, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nowotwór hematologiczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, tabletka powlekana, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib Krka 70 mg
Dasatinib Krka, dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg oraz 140 mg, jest wskazany do leczenia nowotworów hematologicznych z obecnością chromosomu Philadelphia (Ph+), w tym przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL). U dorosłych lek stosuje się jako terapię pierwszego rzutu w nowo rozpoznanej CML w fazie przewlekłej oraz w przypadkach oporności lub nietolerancji na wcześniejsze leczenie, w tym imatynibem, w fazach przewlekłej, akceleracji i przełomu blastycznego. W ALL Ph+ oraz limfoblastycznej postaci przełomu blastycznego CML dasatinib jest stosowany po niepowodzeniu wcześniejszych terapii. U dzieci i młodzieży wskazania obejmują nowo rozpoznaną CML Ph+ w fazie przewlekłej (monoterapia) oraz ALL Ph+ w skojarzeniu z chemioterapią, a także leczenie oporności lub nietolerancji na wcześniejsze terapie, w tym imatynib.
badanie cytogenetyczne, badanie molekularne, chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza przełomu blastycznego, faza przewlekła, interakcja lekowa, limfoblastyczna postać przełomu blastycznego, monitorowanie terapii, morfologia krwi obwodowej, nietolerancja laktozy, nowotwór hematologiczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny CML, przewlekła białaczka szpikowa, szpik kostny, transkrypt BCR-Abl - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Daruph 63 mg
Lek Daruph, zawierający dazatynib bezwodny, jest wskazany do leczenia nowo rozpoznanej oraz opornej lub nietolerowanej przewlekłej białaczki szpikowej (CML) z chromosomem Philadelphia (Ph+) w fazie przewlekłej, akceleracji i przełomu blastycznego u dorosłych oraz dzieci i młodzieży. Ponadto, stosuje się go w ostrych białaczkach limfoblastycznych (Ph+ ALL) oraz limfoblastycznej postaci przełomu blastycznego CML u pacjentów wykazujących oporność lub nietolerancję na wcześniejsze terapie, w tym imatynib. Preparat dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach 16 mg, 40 mg, 55 mg, 63 mg, 79 mg i 111 mg, zawierających odpowiednio ilości dazatynibu bezwodnego (np. tabletka 63 mg zawiera 63,2 mg substancji czynnej) oraz laktozę jednowodną (np. 85 mg w tabletce 63 mg), co wymaga uwagi u pacjentów z nietolerancją laktozy.
Przed rozpoczęciem terapii lekiem Daruph konieczne jest potwierdzenie obecności chromosomu Philadelphia oraz genu fuzyjnego BCR-ABL za pomocą badań cytogenetycznych i molekularnych. Wskazane jest także wykonanie pełnej diagnostyki laboratoryjnej, w tym morfologii krwi z rozmazem oraz oceny funkcji wątroby i nerek, a także wykluczenie interakcji lekowych. Terapia powinna być prowadzona pod ścisłą kontrolą hematologiczną, a pacjent musi być poinformowany o możliwych działaniach niepożądanych. W populacji pediatrycznej Daruph stosuje się także w skojarzeniu z chemioterapią w leczeniu Ph+ ALL. Lek jest zalecany jako terapia pierwszego rzutu u nowo rozpoznanych pacjentów oraz jako leczenie drugiego rzutu u chorych z opornością lub nietolerancją na wcześniejsze terapie, w tym imatynib.
badanie cytogenetyczne, badanie molekularne, chromosom Philadelphia, CML-CP, dazatynib, dazatynib bezwodny, faza akceleracji, faza przewlekła, gen fuzyjny BCR-ABL, imatynib, laktoza jednowodna, limfoblastyczna postać przełomu blastycznego, morfologia krwi z rozmazem, nowo rozpoznana przewlekła białaczka szpikowa, nowotwór hematologiczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, schorzenie onkohematologiczne - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła białaczka szpikowa – Diagnostyka i diagnoza
Przewlekła białaczka szpikowa (CML) to nowotwór hematopoetyczny charakteryzujący się nadmierną proliferacją granulocytów w szpiku i krwi obwodowej. Diagnostyka opiera się na morfologii krwi obwodowej z rozmazem, biopsji szpiku kostnego oraz badaniach genetycznych, w tym wykrywaniu chromosomu Philadelphia (t(9;22)(q34;q11.2)) i genu fuzyjnego BCR-ABL1. Kluczowe metody to cytogenetyka, FISH oraz ilościowa PCR (qRT-PCR), umożliwiające wykrycie minimalnej choroby resztkowej. Diagnostyka pozwala na określenie fazy choroby (przewlekła, przyspieszona, blastyczna) oraz oceny ryzyka za pomocą wskaźników takich jak Sokal, Hasford czy EUTOS, co jest niezbędne do wyboru odpowiedniej terapii inhibitorami kinazy tyrozynowej (TKI). Monitorowanie odpowiedzi na leczenie obejmuje ocenę hematologiczną, cytogenetyczną i molekularną (MMR: redukcja transkryptu BCR-ABL1 o ≥3 log, ≤0,1% według skali międzynarodowej).
aberracja chromosomowa, aspiracja szpiku, bazofile i eozynofile, biopsja szpiku kostnego, całkowita odpowiedź hematologiczna, chromosom Philadelphia, faza akceleracji CML, faza przewlekła CML, fluorescencyjna hybrydyzacja in situ, gen fuzyjny BCR-ABL1, inhibitor kinazy tyrozynowej, komórka macierzysta szpiku kostnego, komórki blastyczne, krew obwodowa, leukocyty, minimalna choroba resztkowa, morfologia krwi z rozmazem, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, ośrodkowy układ nerwowy, proliferacja granulocytów, przewlekła białaczka szpikowa, qRT-PCR, reakcja łańcuchowa polimerazy, rezonans magnetyczny, splenomegalia, tomografia komputerowa, translokacja chromosomowa, ultrasonografia jamy brzusznej, wskaźnik EUTOS, wskaźnik Hasforda, wskaźnik Sokala - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Bosutinib Zentiva 400 mg
Bosutinib Zentiva, inhibitor kinazy tyrozynowej dostępny w dawkach 100 mg, 400 mg i 500 mg, jest wskazany do leczenia przewlekłej białaczki szpikowej z chromosomem Philadelphia (CML Ph+). Lek stosowany jest zarówno w pierwszej linii u dorosłych pacjentów z nowo rozpoznaną CML Ph+ w fazie przewlekłej (CP), jak i w kolejnych liniach u pacjentów z opornością lub nietolerancją na standardowe inhibitory kinazy tyrozynowej (imatynib, nilotynib, dazatynib) w fazach CP, akceleracji (AP) oraz przełomu blastycznego (BP). Kluczowe kryteria kwalifikacji obejmują potwierdzenie obecności chromosomu Philadelphia lub translokacji BCR-ABL1, ocenę fazy choroby, historię wcześniejszego leczenia TKI oraz profil mutacji domeny kinazy BCR-ABL1, które mogą wpływać na skuteczność terapii bosutynibem.
badanie cytogenetyczne, blasty szpiku kostnego, CML Ph+, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, hepatotoksyczność, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, mielosupresja, morfologia krwi, nilotynib, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, oporność pierwotna, oporność wtórna, pierwsza linia leczenia, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa Philadelphia, szpik kostny, wysięk opłucnowy, zaburzenie cytogenetyczne - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib Sandoz 20 mg
Leczenie dazatynibem powinno być prowadzone przez lekarzy doświadczonych w terapii białaczek, z dawkowaniem dostosowanym do wieku pacjenta, typu i fazy choroby. U dorosłych z przewlekłą fazą CML zalecana dawka początkowa wynosi 100 mg raz na dobę, natomiast w fazie akceleracji, mieloblastycznej lub limfoblastycznej oraz w ALL z chromosomem Philadelphia – 140 mg raz na dobę. U dzieci i młodzieży dawkowanie ustala się na podstawie masy ciała, np. 40 mg/dobę dla masy 10–<20 kg, 60 mg dla 20–<30 kg, 70 mg dla 30–<45 kg i 100 mg dla ≥45 kg. Dazatynib podaje się doustnie raz na dobę, z koniecznością regularnego przeliczania dawki co 3 miesiące. W przypadku braku odpowiedzi hematologicznej lub cytogenetycznej dopuszcza się zwiększenie dawki do maksymalnie 180 mg/dobę u dorosłych i odpowiednio według schematu u dzieci. Leczenie prowadzi się do progresji choroby lub nietolerancji, a u dzieci z ALL Ph+ stosuje się dazatynib ciągle do 2 lat, często w połączeniu z chemioterapią i po przeszczepieniu komórek macierzystych.
ALL Ph+, ALL z chromosomem Philadelphia, aspiracja szpiku, cytopenia, Dasatinib Sandoz, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła CML, hematopoetyczny czynnik wzrostu, inhibitor CYP3A4, komórkowość szpiku, kortykosteroid, lek moczopędny, masa czerwonokrwinkowa, mielosupresja, neutropenia i małopłytkowość, odpowiedź molekularna, Ph+ CML-CP, postać limfoblastyczna przełomu blastycznego, postać mieloblastyczna, proszek do sporządzania zawiesiny doustnej, przetoczenie płytek krwi, sok grejpfrutowy, wysięk opłucnowy, zahamowanie czynności szpiku kostnego - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła białaczka szpikowa – Zapobieganie i profilaktyka
Przewlekła białaczka szpikowa (CML) jest chorobą hematologiczną charakteryzującą się nieprawidłowym wzrostem względnie dojrzałych komórek mieloidalnych, wywołaną specyficzną mutacją genową BCR-ABL1. Profilaktyka pierwotna CML jest ograniczona, gdyż znane czynniki ryzyka są nieliczne i obejmują głównie ekspozycję na wysokie dawki promieniowania jonizującego. Modyfikowalne czynniki stylu życia, takie jak unikanie tytoniu, alkoholu, utrzymanie wskaźnika masy ciała (BMI) <25, regularna aktywność fizyczna oraz dieta bogata w owoce i warzywa, choć korzystne w profilaktyce wielu nowotworów, nie mają jednoznacznie potwierdzonego wpływu na rozwój CML. Zalecenia dotyczące zapobiegania infekcjom u pacjentów z CML obejmują szczepienia przeciwko pneumokokom, grypie i COVID-19 oraz zachowanie higieny, co jest istotne ze względu na immunosupresję i ryzyko powikłań infekcyjnych.
antyoksydant, białe krwinki, faza przewlekła, fitoestrogen, flawonoid, głęboka odpowiedź molekularna, inhibitor kinazy tyrozynowej, izotiocyjanian, karotenoid, komórki mieloidalne, kwas foliowy, mutacja genowa, niesteroidowe leki przeciwzapalne, nikotyna, nilotynib, odpowiedź molekularna, płytki krwi, promieniowanie, przewlekła białaczka szpikowa, reakcja łańcuchowa polimerazy, remisja bez leczenia, stadium choroby, szczepienie przeciwko COVID-19, szczepionka przeciwko pneumokokom, tkanka tłuszczowa, witamina C, wyrób tytoniowy - Leksykon substancji czynnych
Arsen trójtlenek – Wskazania do stosowania
Trójtlenek arsenu (Arsenii trioxidum) w stężeniu 1 mg/ml, dostępny jako koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, jest wskazany do leczenia ostrej białaczki promielocytowej (APL) u dorosłych pacjentów z niskim lub pośrednim ryzykiem (liczba leukocytów ≤10 x 10³/µl) w skojarzeniu z kwasem all-trans-retynowym (ATRA) w fazie indukcji i konsolidacji. Ponadto, jest stosowany u pacjentów z nawracającą lub oporną na leczenie APL, u których potwierdzono obecność translokacji t(15;17) i/lub genu fuzyjnego PML/RAR-alfa, po wcześniejszym leczeniu retynoidem i chemioterapią. Terapia wymaga ścisłego monitorowania parametrów hematologicznych, biochemicznych (elektrolity, funkcja wątroby i nerek) oraz EKG, ze szczególnym uwzględnieniem poziomów potasu i magnezu, ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT i innych działań niepożądanych. Konieczna jest interdyscyplinarna opieka specjalistów, w tym hematologa, kardiologa i nefrologa.
ATRA, badanie molekularne, białaczka oporna na leczenie, białaczka szpikowa, dieta niskosodowa, gen fuzyjny, gen PML/RAR-alfa, indukcja remisji, kwas all-trans-retynowy, morfologia krwi, nowotwór hematologiczny, odpowiedź molekularna, ostra białaczka promielocytowa, parametr hematologiczny, roztwór do infuzji, terapia indukcyjna, terapia konsolidacyjna, translokacja t(15;17), trójtlenek arsenu, wydłużenie odstępu QT, zespół różnicowania APL - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib Krka 100 mg
Dasatinib Krka jest wskazany do leczenia przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL) i powinien być stosowany przez lekarzy z doświadczeniem w terapii białaczek. Dawkowanie u dorosłych z CML w fazie przewlekłej wynosi 100 mg raz na dobę, natomiast w fazie akceleracji, przełomu blastycznego oraz Ph+ ALL zaleca się dawkę 140 mg raz na dobę. U dzieci i młodzieży dawkowanie jest uzależnione od masy ciała, np. 40 mg dla masy 10–<20 kg, 60 mg dla 20–<30 kg, 70 mg dla 30–<45 kg i 100 mg dla ≥45 kg. U pacjentów poniżej 10 kg stosuje się proszek do sporządzania zawiesiny doustnej, gdyż tabletki nie są zalecane. Leczenie kontynuuje się do progresji choroby lub nietolerancji, a u dzieci z Ph+ ALL stosuje się je maksymalnie przez 2 lata w skojarzeniu z chemioterapią. Po przeszczepieniu komórek macierzystych dazatynib można podawać dodatkowo przez rok.
aspiracja szpiku kostnego, biopsja, biorównoważność, całkowita odpowiedź hematologiczna, chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, glikokortykosteroid, hematopoetyczny czynnik wzrostu, inhibitor CYP3A4, klirens nerkowy, lek moczopędny, małopłytkowość, masa czerwonokrwinkowa, neutropenia, nietolerancja leczenia, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, progresja choroby, przełom blastyczny, przeszczepienie komórek macierzystych, przetoczenie płytek krwi, przewlekła białaczka szpikowa, wysięk w jamie opłucnej, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zawiesina doustna - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Bosutinib Stada 100 mg
Bosutinib Stada, dostępny w dawkach 100 mg, 400 mg oraz 500 mg w postaci tabletek powlekanych, jest inhibitorem kinazy tyrozynowej stosowanym w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej z chromosomem Philadelphia (CML Ph+). Lek ten jest wskazany zarówno u dorosłych pacjentów z nowo rozpoznaną CML Ph+ w fazie przewlekłej (CP) jako terapia pierwszego rzutu, jak i u pacjentów z CML Ph+ w fazie przewlekłej, akceleracji (AP) lub przełomu blastycznego (BP), którzy wcześniej byli leczeni inhibitorami kinazy tyrozynowej i wykazali brak odpowiedzi, nietolerancję lub przeciwwskazania do imatynibu, nilotynibu i dasatynibu. Bosutinib jest szczególnie zalecany u pacjentów z mutacjami domeny kinazowej BCR-ABL1 wrażliwymi na ten lek, ale opornymi na inne inhibitory. Dawkowanie i postać leku umożliwiają indywidualne dostosowanie terapii w zależności od odpowiedzi i tolerancji pacjenta.
badanie cytogenetyczne, badanie molekularne, badanie PCR, badanie szpiku kostnego, blast, bosutynib, CML Ph+, enzymy wątrobowe, faza akceleracji, faza przełomu blastycznego, faza przewlekła, funkcja wątroby i nerek, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitory kinazy tyrozynowej, komórka białaczkowa, morfologia krwi, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, parametry nerkowe, przewlekła białaczka szpikowa Philadelphia, tabletka powlekana, transkrypt BCR-ABL1 - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła białaczka szpikowa – Epidemiologia
Przewlekła białaczka szpikowa (PBSz) to nowotwór mieloproliferacyjny charakteryzujący się niekontrolowaną proliferacją granulocytów, stanowiący około 15% białaczek u dorosłych. Roczna zapadalność wynosi 0,7-1,3/100 000 mieszkańców, z medianą wieku diagnozy około 57-66 lat i przewagą zachorowań u mężczyzn (wskaźniki w USA: 2,5 u mężczyzn i 1,5 u kobiet na 100 000). Choroba jest rzadka u dzieci (1/1 000 000 poniżej 18 r.ż.). Wprowadzenie inhibitorów kinazy tyrozynowej (TKI) znacząco poprawiło przeżywalność, obecnie porównywalną z populacją ogólną, choć względna przeżywalność u pacjentów >70 lat pozostaje obniżona. Wskaźniki zapadalności rosną średnio o 1,0% rocznie (2013-2022), a umieralności spadają o 0,7% rocznie (2014-2023). PBSz definiuje obecność chromosomu Philadelphia i genu fuzyjnego BCR-ABL1, kluczowych dla diagnostyki i terapii TKI.
badanie przesiewowe, chorobowość, chromosom Philadelphia, ekspozycja na promieniowanie, gen fuzyjny BCR-ABL1, inhibitor kinazy tyrozynowej, kinaza tyrozynowa, komórka białaczkowa, lata życia skorygowane niepełnosprawnością, nadzór epidemiologiczny, nowotwór krwi, nowotwór mieloproliferacyjny, odpowiedź molekularna, oporność na leczenie, populacja pediatryczna, proliferacja granulocytów, przewlekła białaczka szpikowa, śmiertelność, status społeczno-ekonomiczny, szpik kostny, translokacja chromosomowa, wskaźnik zapadalności - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib Krka 80 mg
Dasatinib Krka, zawierający dazatynib, jest selektywnym inhibitorem kinazy tyrozynowej BCR-ABL, stosowanym w leczeniu nowotworów hematologicznych z chromosomem Philadelphia (Ph+), w tym przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL) u pacjentów dorosłych i pediatrycznych. Lek dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg i 140 mg, co pozwala na indywidualne dostosowanie terapii. Wskazania obejmują: nowo rozpoznaną CML w fazie przewlekłej jako terapię pierwszej linii, leczenie CML w fazie przewlekłej, akceleracji i przełomu blastycznego w przypadku oporności lub nietolerancji na imatynib, a także Ph+ ALL i limfoblastyczną postać przełomu blastycznego CML. U dzieci stosuje się go zarówno jako terapię pierwszej linii w Ph+ CML CP, jak i w skojarzeniu z chemioterapią w Ph+ ALL.
ALL Ph+, białaczka szpikowa, chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, gen fuzyjny BCR-ABL, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, kinaza tyrozynowa, limfoblastyczny przełom blastyczny, nietolerancja laktozy, nowotwór hematologiczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna, parametry hematologiczne, proliferacja komórek, protokół chemioterapii, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, translokacja chromosomowa - Leksykon substancji czynnych
Imatynib – Właściwości farmakodynamiczne
Imatynib jest selektywnym inhibitorem kinazy białkowo-tyrozynowej, skutecznie hamującym aktywność kinazy Bcr-Abl oraz receptorów kinaz tyrozynowych, takich jak c-Kit, PDGFR-alfa/beta, CSF-1R i DDR1/DDR2. Mechanizm działania obejmuje hamowanie proliferacji i indukcję apoptozy w komórkach Bcr-Abl dodatnich, co potwierdzono zarówno in vitro, jak i in vivo. W badaniach klinicznych u pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (CML) z chromosomem Philadelphia (Ph+) oraz ostrą białaczką limfoblastyczną (ALL) Ph+ imatynib wykazał znaczącą skuteczność, ocenianą na podstawie odpowiedzi hematologicznej i cytogenetycznej. W badaniu II fazy u pacjentów z mieloidalnym przełomem blastycznym CML, stosowanie imatynibu w dawkach 400 mg i 600 mg/dobę dało odpowiednio 16% i 33% wskaźnik odpowiedzi hematologicznej, z medianą przeżycia wynoszącą 7,7 miesiąca u pacjentów uprzednio nieleczonych. U dzieci i młodzieży z nowo rozpoznaną CML w fazie przewlekłej stosowano dawki 260-570 mg/m²/dobę, uzyskując całkowitą odpowiedź hematologiczną u 78% po 8 tygodniach oraz 65% całkowitą odpowiedź cytogenetyczną, z medianą czasu do odpowiedzi cytogenetycznej 5,6 miesiąca.
brak objawów białaczki, całkowita odpowiedź hematologiczna, chemioterapia indukcyjna, chemioterapia konsolidacyjna, chromosom Philadelphia, guzowaty włókniakomięsak skóry, kinaza białkowo-tyrozynowa, kinaza fuzyjna FIP1L1-PDGFRα, kinaza tyrozynowa, komórka białaczkowa, mieloidalny przełom blastyczny, minimalna choroba resztkowa, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przeszczepienie hematopoetycznych komórek macierzystych, przewlekła białaczka szpikowa, rearanżacja genu PDGFR, receptor czynnika stymulującego kolonię, receptor domeny dyskoidynowej, receptor kinazy tyrozynowej, receptor płytkopochodnego czynnika wzrostu, szpik kostny, translokacja (17:22)[(q22:q13)], transplantacja szpiku, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib Zentiva 100 mg
Terapia produktem leczniczym Dasatinib Zentiva powinna być prowadzona przez lekarzy z doświadczeniem w leczeniu białaczek, ze względu na konieczność precyzyjnego monitorowania i dostosowywania dawki. U dorosłych z przewlekłą białaczką szpikową w fazie przewlekłej (CML-CP) zalecana dawka początkowa wynosi 100 mg raz na dobę, natomiast w zaawansowanych postaciach choroby (faza akceleracji, mieloblastyczna, limfoblastyczna, Ph+ ALL) dawka wzrasta do 140 mg raz na dobę. U pacjentów pediatrycznych dawkowanie jest uzależnione od masy ciała i wymaga regularnej weryfikacji co 3 miesiące, z dawkami od 40 mg do 100 mg na dobę w formie tabletek powlekanych, a u dzieci poniżej 10 kg stosuje się proszek do sporządzania zawiesiny doustnej. Tabletki dostępne są w dawkach 20 mg, 50 mg, 80 mg, 100 mg i 140 mg, co umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii, jednak należy pamiętać, że tabletki i zawiesina nie są biorównoważne i zmiana formy podania wymaga odpowiedniego dostosowania dawki.
biorównoważność, chemioterapia podstawowa, chromosom Philadelphia, dazatynib, działanie niepożądane, faza akceleracji, laktoza jednowodna, nietolerancja laktozy, nietolerancja leczenia, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, pełna odpowiedź cytogenetyczna, progresja choroby, przełom blastyczny, przeszczepienie komórek macierzystych, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła białaczka szpikowa z chromosomem Philadelphia, tabletka powlekana, większa odpowiedź molekularna, zawiesina doustna - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła białaczka szpikowa – Leczenie
Inhibitory kinazy tyrozynowej (TKI) stanowią podstawę leczenia przewlekłej białaczki szpikowej (PBSz), działając poprzez selektywne blokowanie aktywności białka BCR-ABL, będącego produktem translokacji chromosomu Philadelphia. W terapii pierwszej linii fazy przewlekłej PBSz stosuje się imatynib (pierwsza generacja), dazatynib, nilotynib, bozutynib (druga generacja) oraz ponatynib i asciminib (trzecia generacja). Monitorowanie odpowiedzi molekularnej, w tym poziomu BCR-ABL1, jest kluczowe; wartość powyżej 10% po 3 miesiącach leczenia wskazuje na niepowodzenie terapii. W przypadku oporności lub nietolerancji stosuje się TKI kolejnych generacji, a w szczególnych przypadkach (np. mutacja T315I) preferowany jest ponatynib. Allogeniczny przeszczep komórek macierzystych pozostaje jedyną metodą potencjalnie leczącą PBSz, jednak ze względu na wysoką toksyczność jest zarezerwowany dla pacjentów z oporną lub zaawansowaną chorobą.
asciminib, badanie molekularne, białko BCR-ABL, chemioterapia, chromosom Philadelphia, cytarabina, dazatynib, faza akceleracji, faza blastyczna, fludarabina, głęboka odpowiedź molekularna, hydroksymocznik, idarubicyna, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, interferon alfa-2b, komórka białaczkowa, komórka blastyczna, morfologia krwi, mutacja T315I, nilotynib, odpowiedź molekularna, ostra białaczka, ponatynib, przeszczep komórek macierzystych, przeszczep szpiku kostnego, przewlekła białaczka szpikowa, remisja szpiku kostnego, remisja wolna od leczenia, splenektomia, terapia celowana, transfuzja krwi, translokacja chromosomowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib SUN 80 mg
Dasatinib SUN to lek przeciwnowotworowy zawierający dazatynib, dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg oraz 140 mg, stosowany w leczeniu nowo rozpoznanej przewlekłej białaczki szpikowej (CML) z chromosomem Philadelphia (Ph+) w fazie przewlekłej (CP) jako terapia pierwszego rzutu u dorosłych i dzieci. Ponadto, jest wskazany u pacjentów z CML w fazie przewlekłej, akceleracji i przełomu blastycznego wykazujących oporność lub nietolerancję na wcześniejsze leczenie, w tym imatynibem. W leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej Ph+ (Ph+ ALL) oraz limfoblastycznej postaci przełomu blastycznego CML, dasatinib stosuje się u pacjentów z opornością lub nietolerancją na wcześniejszą terapię, a u dzieci z Ph+ ALL wyłącznie w skojarzeniu z chemioterapią. Tabletki zawierają laktozę jednowodną w ilościach od 27 mg (20 mg tabletka) do 188 mg (140 mg tabletka), co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy.
chemioterapia, chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, imatynib, laktoza jednowodna, leczenie pierwszego rzutu, lek przeciwnowotworowy, limfoblastyczna postać przełomu blastycznego, nietolerancja galaktozy, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, onkohematologia, oporność na leczenie, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła białaczka szpikowa z chromosomem Philadelphia, tabletka powlekana, terapia pierwszej linii - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib SUN 140 mg
Dasatinib SUN jest inhibitorem kinazy tyrozynowej stosowanym w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL). U dorosłych pacjentów dawkowanie rozpoczyna się od 100 mg raz na dobę w fazie przewlekłej CML oraz 140 mg raz na dobę w fazach zaawansowanych (akceleracyjnej, mieloblastycznej, limfoblastycznej) oraz w Ph+ ALL. U dzieci i młodzieży dawkowanie ustala się na podstawie masy ciała, z dawkami od 40 mg do 100 mg na dobę, przy czym u pacjentów poniżej 10 kg stosuje się proszek do sporządzania zawiesiny doustnej. Tabletki dostępne są w dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg i 140 mg, co pozwala na precyzyjne dostosowanie terapii. W przypadku braku odpowiedzi hematologicznej lub cytogenetycznej dopuszcza się zwiększenie dawki do 140 mg/dobę (CML przewlekła) lub do 180 mg/dobę (fazy zaawansowane i Ph+ ALL). U dzieci z Ph+ CML-CP dawkę można zwiększać do maksymalnie 120 mg/dobę, natomiast u dzieci z Ph+ ALL nie zaleca się zwiększania dawki ze względu na skojarzenie z chemioterapią.
białaczka mieloblastyczna, chromosom Philadelphia, czynnik wzrostu hematopoetyczny, dazatynib, faza akceleracji białaczki, mielosupresja, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, progresja choroby, przełom blastyczny, przeszczep komórek macierzystych, przetoczenie krwi, przetoczenie płytek krwi, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła faza białaczki szpikowej, zawiesina doustna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Daruph 111 mg
Leczenie produktem leczniczym Daruph (dazatynib) powinno być prowadzone przez doświadczonych hematologów, ze względu na konieczność precyzyjnego monitorowania efektów terapii i działań niepożądanych. Daruph charakteryzuje się wyższą biodostępnością niż inne preparaty dazatynibu, co wymaga stosowania specyficznego dawkowania: 79 mg/dobę w przewlekłej fazie CML oraz 111 mg/dobę w fazie zaawansowanej CML i Ph+ ALL. U dzieci i młodzieży dawkowanie jest dostosowane do masy ciała, z dawkami od 32 mg do 79 mg/dobę, a tabletki powlekane nie są zalecane u pacjentów <10 kg, gdzie stosuje się proszek do zawiesiny. Leczenie prowadzi się do progresji choroby lub nietolerancji, a u dzieci z Ph+ ALL dazatynib podaje się maksymalnie przez 2 lata w skojarzeniu z chemioterapią. Po przeszczepieniu komórek macierzystych możliwe jest kontynuowanie terapii przez rok.
achlorhydria, aspiracja szpiku kostnego, biodostępność, biopsja, biorównoważność, całkowita odpowiedź hematologiczna, cytopenia, dazatynib, działanie niepożądane, faza akceleracji, glikokortykosteroid, hematopoetyczny czynnik wzrostu, inhibitor CYP3A4, lek moczopędny, neutropenia i małopłytkowość, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, progresja choroby, przełom blastyczny, przeszczepienie komórek macierzystych, przewlekła faza CML, wysięk w jamie opłucnej, zahamowanie czynności szpiku kostnego