faza akceleracji białaczki
Faza akceleracji białaczki (ang. accelerated phase) to stadium choroby nowotworowej układu krwiotwórczego, charakteryzujące się gwałtownym pogorszeniem przebiegu klinicznego. Najczęściej pojęcie to odnosi się do przewlekłej białaczki szpikowej (CML), gdzie stanowi etap pośredni między fazą przewlekłą a przełomem blastycznym.
Diagnostycznie fazę akceleracji rozpoznaje się przy spełnieniu określonych kryteriów, takich jak: obecność 10-19% blastów we krwi obwodowej lub szpiku, bazofilów ≥20% we krwi obwodowej, utrzymująca się lub narastająca małopłytkowość niezwiązana z leczeniem, czy obecność dodatkowych aberracji chromosomowych w komórkach Ph-dodatnich. Obserwuje się również postępującą splenomegalię i leukocytozę oporne na leczenie.
Rozpoznanie fazy akceleracji wiąże się z istotnym pogorszeniem rokowania i wymaga modyfikacji strategii terapeutycznej. W przypadku CML, standardem postępowania staje się zastosowanie inhibitorów kinazy tyrozynowej drugiej lub trzeciej generacji, a u wybranych pacjentów rozważenie allogenicznego przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych. Bez intensyfikacji leczenia, faza akceleracji w ciągu kilku do kilkunastu miesięcy przechodzi w przełom blastyczny, związany z bardzo niekorzystnym rokowaniem.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Daruph 79 mg
Leczenie dazatynibem preparatem Daruph powinno być prowadzone przez doświadczonych hematologów, z uwzględnieniem specyficznej biodostępności leku, która jest wyższa niż w innych preparatach zawierających dazatynib. Zalecane dawki początkowe u dorosłych pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (CML) w fazie przewlekłej wynoszą 79 mg raz na dobę, natomiast w fazie zaawansowanej (akceleracja, przełom blastyczny) oraz w Ph+ ALL – 111 mg raz na dobę. U dzieci i młodzieży dawkowanie jest dostosowane do masy ciała, z dawkami od 32 mg do 79 mg na dobę, przy czym u pacjentów <10 kg zaleca się stosowanie proszku do sporządzania zawiesiny doustnej, gdyż tabletki powlekane nie są wskazane. W trakcie terapii konieczna jest regularna kontrola masy ciała i dostosowanie dawki co 3 miesiące lub częściej. W przypadku braku odpowiedzi hematologicznej lub cytogenetycznej możliwe jest zwiększenie dawki do 111 mg lub 142 mg u dorosłych oraz odpowiednio do 95 mg u dzieci, z zachowaniem ścisłych wytycznych dotyczących dawkowania i monitorowania tolerancji.
achlorhydria, aspiracja szpiku kostnego, AUC, bezwzględna liczba granulocytów obojętnochłonnych, biodostępność, biorównoważność, całkowita odpowiedź hematologiczna, cytopenia, dazatynib, ekspozycja na lek, farmakokinetyka, faza akceleracji białaczki, glikokortykosteroid, hematopoetyczny czynnik wzrostu, hipochlorhydria, inhibitor CYP3A4, lek moczopędny, małopłytkowość, neutropenia, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, pole pod krzywą, przełom blastyczny, przeszczepienie komórek macierzystych, przetoczenie masy czerwonokrwinkowej, przetoczenie płytek krwi, przewlekła białaczka szpikowa, szpik kostny, tabletka powlekana, wysięk w jamie opłucnej, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zawiesina doustna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Bosutinib Zentiva 400 mg
Bosutinib Zentiva jest wskazany do leczenia przewlekłej białaczki szpikowej z chromosomem Philadelphia (CML Ph+) w różnych fazach choroby, z dawkowaniem dostosowanym do fazy i odpowiedzi pacjenta. W nowo rozpoznanej fazie przewlekłej (CP) zaleca się dawkę 400 mg raz na dobę, natomiast w przypadku oporności lub nietolerancji wcześniejszego leczenia dawka wynosi 500 mg/dobę. W określonych sytuacjach klinicznych dopuszczalne jest zwiększenie dawki do 600 mg/dobę, pod warunkiem braku ciężkich działań niepożądanych (stopień ≥ 3) i niespełnienia kryteriów odpowiedzi hematologicznej lub cytogenetycznej w określonych ramach czasowych. Dawki powyżej 600 mg/dobę nie były badane i nie są zalecane. U pacjentów z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek dawki są odpowiednio redukowane do 300 mg i 200 mg/dobę, z możliwością stopniowego zwiększania w zależności od tolerancji i odpowiedzi terapeutycznej. U pacjentów w podeszłym wieku (≥ 65 lat) nie ustalono odrębnych zaleceń dawkowania, jednak zaleca się ostrożność ze względu na ograniczone dane.
ANC, bosutynib, całkowita odpowiedź cytogenetyczna, całkowita odpowiedź hematologiczna, faza akceleracji białaczki, fosfataza zasadowa, inhibitor kinazy tyrozynowej, klirens kreatyniny, małopłytkowość, neutropenia, niestabilna dusznica bolesna, podwyższona bilirubina, podwyższone aminotransferazy wątrobowe, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła białaczka szpikowa Philadelphia, przewlekła białaczka szpikowa w fazie przewlekłej, transkrypt BCR-Abl, wzór Cockcrofta-Gaulta, zaburzenia czynności nerek, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dasatinib Krka 140 mg
Dasatinib Krka, zawierający substancję czynną dazatynib, jest silnym, subnanomolarnym inhibitorem kinazy BCR-ABL (aktywność w stężeniach 0,6-0,8 nM), wykazującym skuteczność zarówno wobec form aktywnych, jak i nieaktywnych enzymu. Lek przełamuje oporność na imatynib poprzez hamowanie mutacji domeny kinazy BCR-ABL, zwiększonej ekspresji BCR-ABL, aktywację kinaz SRC (LYN, HCK) oraz ekspresję genów oporności wielolekowej. W modelach przedklinicznych CML dazatynib zapobiega progresji choroby i wydłuża przeżycie, wykazując skuteczność także w ośrodkowym układzie nerwowym. Badania kliniczne fazy I i II potwierdziły jego skuteczność hematologiczną i cytogenetyczną u pacjentów z CML i Ph+ ALL, w tym u osób opornych lub nietolerujących imatynibu, stosując dawkę początkową 70 mg dwa razy dziennie z możliwością modyfikacji.
agregacja płytek krwi, dazatynib, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, efekt klastogenny, faza akceleracji białaczki, faza blastyczna, fototoksyczność, gruczolak prostaty, hemostaza, kinaza BCR-ABL, kinaza proteinowa, kinaza SRC, komórka białaczkowa, mieloblastyczny przełom blastyczny, mineralizacja nerek, odstęp QT, oporność na imatynib, ośrodkowy układ nerwowy, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, przewlekła białaczka szpikowa, rak płaskonabłonkowy, repolaryzacja komór serca, subnanomolarny inhibitor, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność przewodu pokarmowego, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Bosutinib Stada 500 mg
Bosutinib Stada, dostępny w dawkach 100 mg, 400 mg i 500 mg w formie tabletek powlekanych, jest inhibitorem kinazy tyrozynowej stosowanym w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej z chromosomem Philadelphia (CML Ph+). Lek jest wskazany u dorosłych pacjentów z nowo rozpoznaną CML Ph+ w fazie przewlekłej (CP) jako terapia pierwszego wyboru u osób nieleczonych wcześniej inhibitorami kinazy tyrozynowej. Ponadto, Bosutinib Stada jest stosowany u pacjentów z CML Ph+ w fazie przewlekłej, akceleracji (AP) lub przełomu blastycznego (BP), którzy nie odnieśli korzyści z wcześniejszej terapii inhibitorami kinazy tyrozynowej (imatynib, nilotynib, dasatynib) lub u których te leki są przeciwwskazane. Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest potwierdzenie obecności chromosomu Philadelphia w badaniach cytogenetycznych oraz ocena historii leczenia pod kątem nieskuteczności lub nietolerancji wcześniejszych terapii.
badanie cytogenetyczne, chromosom Philadelphia, dasatynib, faza akceleracji białaczki, faza przewlekła białaczki, hematolog, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, komórka blastyczna, nilotynib, onkolog, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła białaczka szpikowa z chromosomem Philadelphia, tabletka powlekana - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dasatinib Viatris 80 mg
Dasatinib Viatris, dostępny w dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg oraz 140 mg, jest inhibitorem kinazy tyrozynowej BCR-ABL stosowanym w leczeniu nowotworów hematologicznych z chromosomem Philadelphia (Ph+). Wskazania obejmują nowo rozpoznaną przewlekłą białaczkę szpikową (CML) w fazie przewlekłej u dorosłych i dzieci, a także przewlekłą białaczkę szpikową w fazie akceleracji lub przełomu blastycznego oraz ostrą białaczkę limfoblastyczną (ALL) Ph+ u pacjentów z opornością lub nietolerancją na wcześniejsze leczenie, w tym imatynibem. Terapia powinna być inicjowana po potwierdzeniu obecności translokacji BCR-ABL lub chromosomu Philadelphia w badaniach cytogenetycznych lub molekularnych, a także po kompleksowej ocenie fazy choroby, funkcji narządów, układu sercowo-naczyniowego i oddechowego. Preparat zawiera laktozę jednowodną w ilościach od 28 mg (20 mg tabletka) do 194 mg (140 mg tabletka), co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy.
badanie cytogenetyczne, badanie fizykalne, chromosom Philadelphia, dazatynib, działanie niepożądane, faza akceleracji białaczki, faza przewlekła białaczki, gen fuzyjny BCR-ABL, hematolog, hematolog dziecięcy, inhibitor kinazy tyrozynowej, kinaza tyrozynowa BCR-ABL, laktoza jednowodna, limfoblastyczny przełom blastyczny, małopłytkowość, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, neutropenia, nowotwór hematologiczny, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, translokacja BCR-ABL, układ krwiotwórczy, wydłużenie odstępu QT, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib SUN 140 mg
Dasatinib SUN jest inhibitorem kinazy tyrozynowej stosowanym w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL). U dorosłych pacjentów dawkowanie rozpoczyna się od 100 mg raz na dobę w fazie przewlekłej CML oraz 140 mg raz na dobę w fazach zaawansowanych (akceleracyjnej, mieloblastycznej, limfoblastycznej) oraz w Ph+ ALL. U dzieci i młodzieży dawkowanie ustala się na podstawie masy ciała, z dawkami od 40 mg do 100 mg na dobę, przy czym u pacjentów poniżej 10 kg stosuje się proszek do sporządzania zawiesiny doustnej. Tabletki dostępne są w dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg i 140 mg, co pozwala na precyzyjne dostosowanie terapii. W przypadku braku odpowiedzi hematologicznej lub cytogenetycznej dopuszcza się zwiększenie dawki do 140 mg/dobę (CML przewlekła) lub do 180 mg/dobę (fazy zaawansowane i Ph+ ALL). U dzieci z Ph+ CML-CP dawkę można zwiększać do maksymalnie 120 mg/dobę, natomiast u dzieci z Ph+ ALL nie zaleca się zwiększania dawki ze względu na skojarzenie z chemioterapią.
białaczka mieloblastyczna, chromosom Philadelphia, czynnik wzrostu hematopoetyczny, dazatynib, faza akceleracji białaczki, mielosupresja, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, progresja choroby, przełom blastyczny, przeszczep komórek macierzystych, przetoczenie krwi, przetoczenie płytek krwi, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła faza białaczki szpikowej, zawiesina doustna